Neophya

Neophya
Selys, 1881[1][2]
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

ważki

Infrarząd

ważki różnoskrzydłe

Nadrodzina

Libelluloidea[1]

Rodzina

Neophyidae

Rodzaj

Neophya

Typ nomenklatoryczny

Neophya rutherfordi Selys, 1881

Gatunki

2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Neophya – rodzaj ważek z rodziny Neophyidae[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należy jeden współczesny gatunek występujący w Afryce Zachodniej i Środkowej[3]. Opisano też wymarły gatunek kopalny z brytyjskiej wyspy Wight[4][5].

Systematyka

Rodzaj Neophya wprowadził w 1881 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla nowo opisanego gatunku Neophya rutherfordi[1][2].

Dawniej rodzaj ten zaliczany był do wprowadzonej w 1940 roku przez Tillyarda i Frasera podrodziny Neophyinae w obrębie szklarkowatych (Corduliidae)[6] lub do nieuznawanej obecnie rodziny Cordulephyidae[7]. W 2013 roku Dijkstra i inni, na podstawie badań filogenetycznych, zakwalifikowali szereg rodzajów z nadrodziny Libelluloidea, w tym Neophya, jako incertae sedis[7]; następnie ta grupa rodzajów była przez niektórych autorów tymczasowo zaliczana do rodziny Synthemistidae[8]. W 2025 roku Goodman i inni, na podstawie kompleksowych badań molekularnych zestawionych z oceną cech morfologicznych, przywrócili i zrewidowali takson Neophyinae, podnosząc go do rangi rodziny (Neophyidae); w tej nowo zdefiniowanej rodzinie umieścili dwa rodzaje: Neophya i wymarły Palaeophya[4][5].

Etymologia

Neophya: gr. νεος neos „nowy, niedawny, młody”[9]; φυή phyē „wzrost, postura”[10][11].

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden żyjący gatunek[1]:

oraz wymarły gatunek kopalny z późnego eocenu[4]:

  • Neophya legrandi Nel & Fleck, 2013

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-31] (ang.).
  2. 1 2 E. de Selys-Longchamps, Neophya Selys, nouveau genre de Cordulines, „Comptes-rendus des séances de la Société entomologique de Belgique”, seria 3 t. 1, Bruxelles 1881, XV–XVIII (fr.).
  3. ↑ wynik wyszukiwania: Neophya, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2026-03-31] (ang.).
  4. 1 2 3 Aaron Goodman i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).
  5. 1 2 André Nel, Gunther Fleck, Dragonflies and damselflies (Insecta: Odonata) from the Late Eocene of the Isle of Wight, „Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh”, 104 (3–4), 2013, s. 283–306, DOI: 10.1017/S175569101400005X (ang.).
  6. ↑ Henrik Steinmann, World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera, Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter, 1997 (seria: The Animal Kingdom, cz. 111), s. 314.
  7. 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra i inni, The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). W: Zhang, Z.-Q. (red.) Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013), „Zootaxa”, 3703 (1), 2013, s. 36–45, DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.9 (ang.).
  8. ↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
  9. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 165, OCLC 11069271 (ang.).
  10. ↑ Ian Endersby, Heinrich Fliedner, The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 179, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).
  11. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 196, OCLC 11069271 (ang.).