Nesocordulia
| Nesocordulia | |||
| McLachlan, 1882[1][2] | |||
![]() Samica Nesocordulia malgassica | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina |
Idomacromiidae | ||
| Rodzaj |
Nesocordulia | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Nesocordulia flavicauda McLachlan, 1882 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Madagaskarze i Komorach[3].
Morfologia
Są to ważki wielkości raczej małej lub średniej (długość całkowita 41–60 mm, długość tylnego skrzydła 28–41 mm). Ubarwienie ciała na ogół ciemne (częściowo z metalicznym połyskiem) z żółtymi znaczeniami. Metaliczny połysk występuje na tułowiu i głowie (połyskujące części ciała są przeważnie zielone, ale także niebieskie, fioletowe, brązowe, miedziane i złote), ale nie na odwłoku. Odwłok ma kształt maczugowaty[4].
Systematyka
Rodzaj ten wprowadził w 1882 roku angielski entomolog McLachlan dla nowo opisanego przez siebie gatunku Nesocordulia flavicauda[2][5].
Dawniej rodzaj ten zaliczany był do szklarkowatych (Corduliidae)[5] lub Idomacromiidae[6]. W 2013 roku Dijkstra i in., głównie na podstawie badań filogenetycznych, dokonali rewizji systematyki ważek; 19 rodzajów, w tym Nesocordulia, nie sklasyfikowali w żadnej z rodzin i nadali im status incertae sedis w obrębie nadrodziny Libelluloidea[6]; następnie ta grupa rodzajów tymczasowo została zaliczona do rodziny Synthemistidae, wymagane były jednak dalsze badania genetyczne[7][8]. W 2026 roku Goodman i in., na podstawie kompleksowych badań molekularnych zestawionych z oceną cech morfologicznych, dokonali gruntownej rewizji rodzin Synthemistidae i Corduliidae, wydzielając trzy nowe rodziny oraz przywracając bądź nadając status rodziny sześciu wyróżnianym wcześniej taksonom. Autorzy zaliczyli rodzaj Nesocordulia do przywróconej i zrewidowanej rodziny Idomacromiidae[9].
W 2025 roku Bernard i in. dokonali rewizji rodzaju, ponownie opisali 6 znanych wcześniej gatunków oraz po raz pierwszy opisali 6 kolejnych gatunków[4], odtąd rodzaj Nesocordulia obejmuje zatem 12 gatunków[1][4].
Etymologia
Nesocordulia: modyfikacja nazwy podobnego rodzaju Neocordulia[2]; gr. νἡσος nēsos „wyspa”[2][10] + rodzaj Cordulia od gr. κορδύλη kordylē „pałka”[4].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:
- Nesocordulia coloratissima Bernard, Daraż, Ravelomanana & Dijkstra, 2025
- Nesocordulia evanida Bernard, Daraż & Dijkstra, 2025
- Nesocordulia flavicauda McLachlan, 1882
- Nesocordulia fossa Bernard, Daraż, Ravelomanana & Dijkstra, 2025
- Nesocordulia ipsio Bernard, Daraż & Dijkstra, 2025
- Nesocordulia lyricauda Bernard, Daraż & Dijkstra, 2025
- Nesocordulia malgassica Fraser, 1956
- Nesocordulia mascarenica Fraser, 1948
- Nesocordulia odonator Bernard, Daraż, Ravelomanana & Dijkstra, 2025
- Nesocordulia rubricauda Martin, 1900
- Nesocordulia spinicauda Martin, 1902
- Nesocordulia villiersi Legrand, 1984
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-18] (ang.).
- 1 2 3 4 R. McLachlan, Note sur le genre Gomphomacromia Brauer, „Comptes-rendus des séances de la Société entomologique de Belgique”, seria 3 t. 26, Bruxelles 1882, s. 170 (fr.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Nesocordulia. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-10-07]. (ang.).
- 1 2 3 4 Rafał Bernard, Bogusław Daraż, Andrianjaka Ravelomanana, Klaas-Douwe B. Dijkstra, Six new species of Nesocordulia McLachlan, 1882 reveal an insular evolutionary radiation of dragonflies on Madagascar (Odonata: Anisoptera: Libelluloidea), „Zootaxa”, 5660 (2), 2025, s. 151–193, DOI: 10.11646/zootaxa.5660.2.1 (ang.).
- 1 2 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 284, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).
- 1 2 Klaas-Douwe B. Dijkstra et al. The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). „Zootaxa”. 3070 (1), s. 36–45, 2013. DOI: 10.11646/zootaxa.3703.1.9. (ang.).
- ↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
- ↑ Seth M. Bybee et al. Phylogeny and classification of Odonata using targeted genomics. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 160, 2021. DOI: 10.1016/j.ympev.2021.107115. (ang.).
- ↑ Aaron Goodman i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 165, OCLC 11069271 (ang.).
