Nicolás Isasi

Nicolás Isasi
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1987
La Plata

Zawód

reżyser

Lata aktywności

2005-obecnie

Strona internetowa

Nicolás Isasi (ur. 1987 w La Placie) – argentyński reżyser filmowy i operowy, muzyk, krytyk sztuki i profesor uniwersytetu. Jest jednym z artystów wybranych do sympozjum PQ 2024: Technologie w teatrze, performansie i projektowaniu wystaw, organizowanego przez Praskie Quadriennale[1].

Życiorys

Gdy Isasi był dzieckiem, w wieku dziesięciu lat, zaczął pobierać pierwsze, regularne lekcje muzyki naukę gry na saksofonie w Konserwatorium Muzycznym Gilardo Gilardi (stworzony przez kompozytora Alberto Ginasterę), pod kierunkiem profesora Luisa Galfetti[2]. Dał tam swoje pierwsze koncerty z przyjaciółmi, a wkrótce potem dołączył do orkiestry dętej konserwatorium. Kinem interesował się od kilku lat. Jako uczniowie regularnie uczestniczyli w Rozgrywka improwizacji teatralnej organizowanym przez Ligę Improwizacji La Plata w El Galpón de la Comedia[3].

Universidad del Cine w Buenos Aires, miejsce studiów i gdzie wykłada jako profesor nadzwyczajny.

Po ukończeniu szkoły średniej kontynuował naukę na wydziale reżyserii filmowej na Universidad del Cine oraz inscenizacji operowej w Teatro Colón w Buenos Aires. Isasi jest najmłodszym absolwentem, który uzyskał tytuł reżysera w kraju. W 2011 roku, równolegle ze studiami teatralnymi, otrzymał stypendium Ibermedia na prowadzenie seminarium EICTV Actors Directing Seminar w Centrum Studiów Kinematograficznych Wysp Kanaryjskich (CECAN) na Teneryfie. Uczeń Ponchi Morpurgo, przez ponad dekadę pracował jako profesor nadzwyczajny na uniwersytecie filmowym w katedrach argentyńskich scenografów i projektantów kostiumów Ponchi Morpurgo i Eduardo Lerchundi[4]. Isasi pracował w jego katedrze uniwersyteckiej, jak również przy swoich ostatnich produkcjach artystycznych. Jako muzyk uczestniczy w różnego rodzaju orkiestrach i zespołach kameralnych. Był członkiem Orkiestry Studenckiej Buenos Aires pod dyrekcją argentyńskiego reżysera i kompozytora Guillermo Jorge Zalcmana[5]. Isasi był jednym z organizatorów First Ragtime Festival w Argentynie, gdzie w Centro Cultural Recoleta w Buenos Aires zagrali znakomici amerykańscy muzycy ragtime tacy jak Bryan Wright, Brian Holland czy Danny Coots.

Teatro Colón siedziba studiów operowych Nicolása Isasiego w Buenos Aires.

W 2013 roku Isasi ukończył pracę dyplomową w Teatro Colón, reżyserując po raz pierwszy w Argentynie gwiazdę Treemonisha Scotta Joplina, z zespołem 60 młodych artystów, dla Teatro Empire w Buenos Aires[6]. Isasi miesiącami pracował nad długim procesem twórczym i badawczym, który obejmował konsultacje ze specjalistami zajmującymi się historią Ameryki Północnej, a także twórczością Joplin, takimi jak sam Rick Benjamin, założyciel Paragon Ragtime Orchestra, z którym nagrał operę na płycie. Po kilkunastu przesłuchaniach, w których znaleźli się soliści i chór, zdecydowano się na wykonanie wersji orkiestrowej w 15-osobowym składzie, a dużym wyzwaniem dla artystów był fakt, że nie była to opera repertuarowa. Prace przeprowadzone przez zespół 60 młodych argentyńskich, brazylijskich i chilijskich artystów z oranżerii Gilardo Gilardi, Manuel de Falla, López Buchardo, UNA i ISATC odniosły ogromny sukces[7].

Od 2016 roku pracuje jako asystent reżysera polskiego reżysera Michała Znanieckiego[8] przy różnych projektach operowych, teatralnych i muzycznych w Argentynie, Polsce (Warszawa, Chozów, Kraków i Szczecin) oraz we Włoszech (w Teatro San Carlo w Neapolu)[9][10]. Podczas pobytu w Polsce pracował nad Maria de Buenos Aires Astora Piazzolli dla Warszawskiej Operze Kameralnej, a następnie na Bulwar Zachodzącego Słońca autorstwa Andrew Lloyda Webbera, Opowieści Hoffmanna dla Opera Krakowska i Pagliacci na Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie[11][12]. Isasi był także asystentem reżysera Festival Opera Tigre w Argentynie, na wyspie muzyk Kaiola Blue[13]. W 2018 roku był asystentem scenografa włoskiego scenografa Luigiego Scoglio w sztuce El Casamiento Witolda Gombrowicza w Teatro San Martín w Buenos Aires.

Isasi wraz z Grupo Subsuelo uczestniczyła w międzynarodowym festiwalu TACT we Włoszech (Triest) oraz odbyła europejską trasę koncertową po Słowenii, Niemczech, Irlandii i Hiszpanii. Absurdalna komedia, która w 2012 roku została wyróżniona przez Narodowy Fundusz Sztuki Argentyny w konkursie na prace niepublikowane, została zaprezentowana na odbywającym się w Trieście festiwalu TACT[14].

W 2019 roku był półfinalistą[15] (World Top Ten) Międzynarodowego Konkursu NANO OPERA dla młodych reżyserów operowych organizowanego przez Helikon Theatre of Russia (Moskwa) i transmitowanego przez kanał Russia Culture[16]. Brał także udział w Pierwszym Międzynarodowym Grecko-Argentyńskim Festiwalu Teatralnym w Buenos Aires oraz w Międzynarodowym Kongresie Greckim Nostos 2022 na Uniwersytecie w Buenos Aires (UBA)[17].

Jego film Out Of Mind o pandemii był pokazywany na ponad 30 międzynarodowych festiwalach. Miał swoją premierę w Anglii, otrzymał nagrodę dla najlepszego filmu eksperymentalnego na Indie Online Film Festival, Nagrodę Specjalną Jury dla Najlepszego Aktora na Europe Film Festival, nagrody dla Najlepszego Aktora i Najlepszego Scenariusza na Sittannavasal International Film Festival oraz dwa Honorowe Wyróżnienia na Bloomington Indiana Film Festival oraz na Festival del Cinema di Cefalù[18].

Krajobrazy dla wolności to ręcznie animowany film z przesłaniem pokoju i nadziei dla świata, oparty na tryptyku „Nurkowanie w ziemię” ukraińskiej artystki Oleny Morkhovskiej, z muzyką Matteo Ramona Arevalosa i poezją Ivána Frankó. Isasi był jednym z artystów wybranych do Projeto Libertinagem organizowanego przez Ala d’Artistas[19][20]

Film został zgłoszony na Festival Itinerante de Cine Comunotario de la Tierra w 2024 roku, a także na 15.[21] Virtual Latino & Native American Film Festival i Passagens Festival organizowany przez Humans Before Borders w 2025 roku. Został również wybrany do pokazu dla dzieci i młodzieży na ukraińskim festiwalu animacji LINOLEUM[22].

Europejski debiut

Palacio de Mateus zapowiedział europejski debiut Nicolása Isasiego na stanowisku reżysera opery w najważniejszym wydarzeniu programowym XXXI edycji Międzynarodowych Spotkań Muzycznych Casa de Mateus w Portugalii[23]. Premiera obejmowała międzynarodową obsadę z okazji powrotu opery As damas Trocadas (1797) kompozytora Marcosa Portugala po raz pierwszy z instrumentami z epoki iw wersji portugalskiej wraz z Orkiestrą Barokową Mateusa w Teatrze z Vila Real[24].

Portugalska opera „Gli Eroi Spartani” (1788) z muzyką António Leala Moreiry i librettem Gaetana Martinellego powraca na scenę po ponad dwóch wiekach[25][26]. Współczesna światowa premiera tej opery, wyreżyserowana przez brazylijskiego mistrza Ricardo Bernardesa, odbędzie się w 2025 roku[27][28]. Jej zrewidowana wersja, z scenografią i inscenizacją Nicolása Isasiego, który świętował tym projektem swoje 20-lecie, zgromadziła międzynarodowy zespół artystów, aby stworzyć spektakl łączący symboliczne elementy kultury greckiej z hołdem dla międzynarodowych wpływów, które ukształtowały Lizbonę pod koniec XVIII wieku[29]. Partytura „Gli Eroi Spartani” jest przechowywana w Bibliotece Ajuda i jest jedną z najwcześniejszych portugalskich oper w historii, co czyni tę 20. rocznicę muzycznym kamieniem milowym[30]. Nowoczesną premierę opery Gli Eroi Spartani dyrygował Maestro Ricardo Bernardes[31].

Krytyk sztuki

Podczas studiów akademickich publikował swoje pierwsze artykuły i recenzje filmowe na stronie internetowej Comentarios de Cine, w czasopiśmie Número Zero (Buenos Aires) oraz w Azucar Magazine & Art Gallery (Berlinie), cyfrowym magazynie promującym różnorodne artystyczne dyscyplin o tematyce sztuk wizualnych, muzyki i kina. Od 2010 roku Isasi napisał setki publikacji, w tym eseje, recenzje, wywiady i recenzje dla krajowych i międzynarodowych programów telewizyjnych, takich jak Ravenna Festival, oraz o artystach takich jak Krzysztof Penderecki, Michel Legrand, On Kawara czy Yoko Ono, dla gazet, magazynów i kin. książki, teatr, muzyka, opera, taniec, sztuki wizualne, telewizja, koncerty, wystawy, festiwale i recitale, podczas których rozważa doświadczenia zgromadzone podczas swojej kariery widza, obserwatora, krytyka i reżysera[32]. Pisał dla El arte de la fuga (Madryt), The Pandect (Pondicherry), Moog (Montevideo), MiraBA (Buenos Aires) i gazety El Día (La Plata). Przez lata przeprowadzał wywiady z takimi osobistościami sztuki, jak André Rieu, Ewen Bremner, Damián Szifrón, Oscar Martínez, Andy Muschietti, Alicia Węgorzewska, César Paternosto, Carlos Bellisomi, Dee Tomasetta, Thomas Miller czy Tilka. Jamnik[33].

Jako krytyk filmowy od ponad dekady wielokrotnie bywał na ostatnich edycjach międzynarodowych festiwali filmowych jak Krakowski Festiwal Muzyki Filmowej, Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, BAFICI, FIVA, Mar del Plata International Film Festival, IndieLisboa Festival Internacional de Cinema, Monstra, Festa do Cinema Italiano, Pantalla Pinamar, Uncipar, Festival Unusual, FestiFreak i FESAALP. Był także programerem i prezenterem greckich cykli filmowych organizowanych przez Ser Griegosa w różnych teatrach Buenos Aires czy prowincji Buenos Aires[34].

Był programistą i prezenterem greckiego cyklu filmów organizowanego przez Ser Griegosa w różnych kinach w CABA, La Plata i prowincji Buenos Aires. Pracował nad kuratorstwem i przygotowywaniem katalogów na ceremonie otwarcia i zamknięcia wielu wystaw sztuki. Jest członkiem zespołu Ala d’Artistas jako kurator sztuk performatywnych[35]. Był organizatorem Pierwszego Festiwalu Ragtime w Argentynie w Centro Cultural Recoleta w Buenos Aires. Prelegent na różnych seminariach, kursach, cyklach filmowych i teatralnych, w 2020 roku realizuje cykl operowy w ośmiu rozdziałach[36]. Pracował również kuratorując i przygotowując katalogi otwarcia lub zamknięcia licznych wystaw sztuki, brał udział w Pierwszym Międzynarodowym Festiwalu Teatru Grecko-Argentyńskiego oraz w Międzynarodowym Kongresie Greckim Nostos 2022 na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytet w Buenos Aires[37].

W 2025 roku został wybrany do udziału w III Międzynarodowym Kongresie AHAS poświęconym historii, archeologii, dziedzictwu kulturowemu i komunikacji w Sabrosie, gdzie zaprezentował swoją pracę „Kino i poezja: od dziedzictwa wiejskiego do muzeum” oraz prace nad swoimi przyszłymi dziełami filmowymi[38][39].

W tym samym roku Isasi wziął udział w Międzynarodowym Kongresie im. Florencio Sáncheza, zorganizowanym z okazji 150. rocznicy urodzin urugwajskiego dramaturga. Kongres został zorganizowany przez Argentyńską Akademię Literatury we współpracy z Instytutem Sztuk Scenicznych im. dr. Raúla H. Castagnino, Wydziału Filozofii i Literatury Uniwersytetu w Buenos Aires, ze szczególnym udziałem Narodowej Akademii Literatury Urugwaju. Jego wykład zatytułowany „Teatr Río de la Plata w kinie” odzwierciedlał część symbiozy teatralnej i filmowej, która rozciągała się od cyrku i teatru kreolskiego do świata kina[40].

Filmografia

Lista świetnych filmów 2024.[41][42][43]

Rok Tytuł Reżyser Scenarzysta Reżyser artystyczny Asystent reżysera
2005 Juntos Tak Tak Tak Tak
2005 El Silencio Tak Tak
2005 Vecinos Tak Tak
2005 La mujer del piano Tak Tak
2006 Tentaciones Tak
2006 Cambalache Tak
2007 El árbol Tak Tak
2007 Doctor's Jazz Band Tak Tak
2007 Noche Tak
2007 Mientras Inglaterra Duerme Tak
2007 La arena Tak
2007 El eslabón fallido Tak
2007 Paseo por el bosque Tak Tak Tak
2008 Intersección Tak Tak
2008 Isósceles Tak Tak
2008 Los extranjeros Tak
2008 De tres cuerpos Tak
2008 Impunidad Tak
2009 Fantasma de Buenos Aires Tak
2010 Las veinte primaveras Tak
2010 El teatro de Howell Tak
2011 graFEETi Tak Tak
2013 Mi nombre es Arturo Tak
2014 The Awakening Tak
2015 Perdidos en la ciudad Tak
2021 OUT OF MIND Tak Tak
2024 Gala & Kiwi Tak
2024 Landscapes for Freedom Tak Tak

Opera

Lista oper.[44]

Rok Opera Reżyser Scenografia Asystent reżysera Asystent Garderoby Asystent Produkcji
2007 Rigoletto Tak
2007 Madama Butterfly Tak
2007 L’Enfant et les sortilèges Tak
2007 Doña Francisquita Tak
2007 Godzina hiszpańska Tak
2008 Romeo i Julia Tak
2008 Wesele Figara Tak
2008 Cyrulik sewilski Tak
2009 Wesoła wdówka Tak
2009 The Old Maid and the Thief Tak
2009 Amelia al ballo Tak
2009 Wesoła wdówka Tak
2010 Manon Lescaut Tak
2010 Così fan tutte Tak
2011 Gianni Schicchi Tak
2011 Zemsta nietoperza Tak
2011 Le Pêcheur de perles Tak
2011 Trubadur Tak
2012 Wesele Figara Tak
2012 The Bohemian Girl Tak
2012 Trouble in Tahiti Tak
2012 Tosca Tak
2012 Don Giovanni Tak
2012 L’amico Fritz Tak
2012 Rycerskość wieśniacza Tak
2013 Czarodziejski flet Tak
2013 L’Enfant et les sortilèges Tak
2013 Bastien i Bastienne Tak Tak Tak
2013 Treemonisha Tak Tak Tak Tak
2013 Apollo i Hiacynt Tak Tak
2014 Porgy and Bess Tak
2014 Luisa Fernanda Tak
2014 La canterina Tak Tak
2014 Cavalleria Rusticana Tak Tak Tak
2015 Zemsta nietoperza Tak Tak
2017 Powrót Ulissesa do ojczyzny Tak Tak Tak
2017 Opowieści Hoffmanna Tak
2017 Trubadur Tak
2017 Pajace Tak
2018 Ariadna Tak Tak Tak
2019 Flis Tak Tak Tak
2020 Maria de Buenos Aires Tak
2023 Tosca Tak
2023 As Damas Trocadas Tak Tak
2024 Acis & Galatea Tak Tak
2025 Gli Eroi Spartani Tak Tak

Teatr

Lista spektakli do 2024 roku[45].

Rok Tytuł Asystent reżysera Asystent scenografii. Multimedia Dramaturg
2011–2012 Łysa śpiewaczka Tak
2012−2013 Gala Veneciana Tak
2013–2015 Más allá de esas sierras Tak Tak
2017–2019 Piso 35 Tak Tak
2018 Los hilos de Ariadna Tak Tak
2018 Ślub Tak Tak
2021 Dante 700 Tak
2014-2021 El huérfano feliz Tak
2022 Ni un taxi Tak
2024 Dom Garcia Tak

Przypisy

  1. ↑ Prague Quadrennial of Performance Design and Space, Prague Quadrennial [online], Prague Quadrennial of Performance Design and Space [dostęp 2024-10-04] (ang.).
  2. ↑ Nicolás Isasi [online], Alternativa. Comunidad en escena..
  3. ↑ Match La Plata [online].
  4. ↑ MiraBA 122 by EDIPROM - Issuu [online], issuu.com, 1 listopada 2018 (ang.).
  5. ↑ Orquesta Estudiantil de Buenos Aires [online], Rząd miasta Buenos Aires.
  6. ↑ Treemonisha Zakładka na scenie [online], Alternativa Teatral (hiszp.).
  7. ↑ Tiempo de Música : Información, debates y opinión sobre Música [online], tiempodemusica.com.ar.
  8. ↑ Michał Znaniecki, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Autorzy) [dostęp 2023-04-24].
  9. ↑ Opera Tytuł [online], Teatro San Carlo (wł.).
  10. ↑ Saioa Hernandez, Terzetto – Il Trovatore [online], Teatro San Carlo di Napoli.
  11. ↑ Opowieści Hoffmanna na Opera Krakowska [online], 2017.
  12. ↑ Oficjalna strona Michała Znanieckiego [online], Web Site.
  13. ↑ Festival Opera Tigre [online].
  14. ↑ Kulturni dogodki v Sloveniji [online] [dostęp 2018-11-04] (słoweń.).
  15. ↑ Sati Spivakova, Wywiad z Nicolásem Isasim [online], Wszechrosyjska Państwowa Kompania Telewizyjna i Radiowa.
  16. ↑ Nicolás Isasi: el joven director platense que se destacó en un certamen de ópera en Rusia [online], Diario Clarín, sierpień 2019 (hiszp.).
  17. ↑ Program Kongresu Greckiego [online], Nostos.
  18. ↑ Página no encontrada [online], FESAALP [dostęp 2023-08-16] (hiszp.).
  19. ↑ LANDSCAPES FOR FREEDOM [online], NICOLÁS ISASI, 25 lipca 2024 (hiszp.).
  20. ↑ Noticias: Toda la programación del 19° Festival de Cine Inusual de Buenos Aires - Otros Cines [online], www.otroscines.com.
  21. ↑ “Libertinagem”, um projeto que cruza a arte com as sombras do anonimato | Jornal O Portomosense [online], 24 października 2023 [dostęp 2026-06-09] (port.).
  22. ↑ Діти та підлітки / Міжнародний фестиваль актуальної анімації та медіа-мистецтва LINOLEUM [online], Міжнародний фестиваль актуальної анімації та медіа-мистецтва LINOLEUM [dostęp 2026-06-09] (ukr.).
  23. ↑ Evento e Programa [online], casademateus.pt [dostęp 2023-08-16] (ang.).
  24. ↑ Isasi, a Portugal para una régie [online] [dostęp 2023-08-16] (hiszp.).
  25. ↑ Resgatada por brasileiro, versão lusa do 'Réquiem' de Mozart recorda 200 anos de morte de Dom João VI [online], O Globo, 3 lutego 2026 (port.).
  26. ↑ OS HERÓIS ESPARTANOS, ÓPERA DE ANTÓNIO LEAL MOREIRA [online], www.casademateus.pt (port.).
  27. ↑ Elizabete Antunes, O maestro que não quis ser médico nem advogado faz da música barroca profissão de fé [online], PÚBLICO, 18 kwietnia 2025 (port.).
  28. ↑ David Salazar, Vila Real Theatre to Present Modern World Premiere of Moreira's 'Gli Eroi Spartani' [online], OperaWire, 6 grudnia 2025 (ang.).
  29. ↑ Un director de La Plata lidera el esperado renacer de una ópera del siglo XVIII en Portugal [online], 0221, 28 listopada 2025 (hiszp.).
  30. ↑ Opera World, Recuperación de "Gli eroi spartani", ópera de António Leal Moreira [online], Opera World, 5 grudnia 2025 (hiszp.).
  31. ↑ Gli eroi spartani / Os heróis espartanos – António Leal Moreira [online] [dostęp 2026-06-29] (port.).
  32. ↑ Nicolás Isasi, Krytycy sztuki [online].
  33. ↑ Nicolás Isasi, MiráBA 139 by EDIPROM – Issuu [online], issuu.com, 31 marca 2020 (ang.).
  34. ↑ Oferty na koniec tygodnia [online], Daily News.
  35. ↑ Equipa [online], ALA D'ARTISTAS (port.).
  36. ↑ Ciclo de cine griego [online], Ser Griegos.
  37. ↑ Program Kongresu Helénico [online], Nostos.
  38. ↑ Rúben Mendes, Livro de Resumos, „3º Congresso Internacional de História, Arqueologia, Património Cultural e Comunicação da AHAS” [dostęp 2025-07-20].
  39. ↑ Projectos [online], www.ahas.pt [dostęp 2025-08-09] (port.).
  40. ↑ Congreso Internacional Florencio Sánchez (1875-1910) | Instituto de Artes del Espectáculo "Dr Raúl H. Castagnino" [online], iae.institutos.filo.uba.ar [dostęp 2025-08-09].
  41. ↑ Nicolás Isasi | Director, Art Director, Writer [online], IMDb (ang.).
  42. ↑ Toda la programación del 17 Festival de Cine Inusual de Buenos Aires [online], EscribiendoCine (hiszp.).
  43. ↑ Landscapes for Freedom. Nicolás Isasi [dostęp 2024-05-11].
  44. ↑ Nicolás Isasi, Stage director [online], Operabase (ang.).
  45. ↑ Doriana Legge, Spettatori marziani e il teatro dei giovani [online], Teatro e Critica, 4 czerwca 2018 (wł.).

Bibliografia

  • Stamponi, Guillermo. El Instituto Superior de Arte del Teatro Colón. Mecenazgo, Buenos Aires, Argentyna, 2016. ISBN 9789873396694
  • Isasi, Nicolás. Entre árboles y hojas 2 (La importancia de la música). Buenos Aires, Redakcyjny del Árbol, 2018.
  • Rozzi de Bergel, Ana María. Las voces del Teatro Empire. Buenos Aires, Eudeba, 2020. ISBN 978-950-23-2986-4
  • Festival del cinema di Cefalù. Anuario 2022. Turyn, Włochy, 2022. ISBN 979-88-09-63360-4
  • Valencia, Ciudad de. Biennale w Walencji, Katalog-2019–2021. (2023) ISBN 978-84-482-6793-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.