Nieszporek

Nieszporek
Pooecetes gramineus[1]
(J.F. Gmelin, 1789)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

pasówki

Rodzaj

Pooecetes[2]
S.F. Baird, 1858

Gatunek

nieszporek

Synonimy
  • Fringilla graminea J.F. Gmelin, 1789
  • Pooecetes gramineus altus A.R. Phillips, 1966[3]
Podgatunki
  • P. g. gramineus (J.F. Gmelin, 1789)
  • P. g. confinis S.F. Baird, 1858
  • P. g. affinis G.S. Miller, 1888
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     występuje przez cały rok

     przeloty

     zimowiska

Nieszporek[5], nieszporek trawny[6] (Pooecetes gramineus) – gatunek małego ptaka z rodziny pasówek (Passerellidae), zamieszkujący Amerykę Północną; jedyny przedstawiciel rodzaju Pooecetes. Nie jest zagrożony.

Systematyka

Wyróżniono trzy podgatunki Pooecetes gramineus[7][8]:

  • P. gramineus gramineus (J.F. Gmelin, 1789) – południowo-wschodnia Kanada do wschodnich Stanów Zjednoczonych.
  • P. gramineus confinis S.F. Baird, 1858 – południowo-zachodnia Kanada i zachodnio-środkowe Stany Zjednoczone.
  • P. gramineus affinis G.S. Miller, 1888 – północno-zachodnie Stany Zjednoczone.

Proponowany podgatunek altus (opisany z Kendrick Park w Arizonie) uznany za synonim confinis[7][8].

Morfologia

Długość ciała 14–18 cm, masa ciała: 19,5–28,3 g[8].

Białe zewnętrzne sterówki, ciemny ogon. Wierzch ciała jasny, szarobrązowy, z ciemnobrązowymi kreskami. Spód szarobiały, z płowym odcieniem na piersi oraz bokach ciała. Na gardle, piersi i bokach widoczne ciemne kreski. Obrączka oczna biała, w zgięciu skrzydła barwa kasztanowata. Młode ptaki w delikatne kreski.

Zasięg, środowisko

Prerie, łąki oraz pobocza dróg w środkowej i południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Zimę spędza w środkowo-wschodniej oraz południowej części Ameryki Północnej.

Status zagrożenia

IUCN uznaje nieszporka za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku[4]. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji lęgowej na około 35 milionów osobników[4]. Trend liczebności populacji uznawany jest za umiarkowanie spadkowy[4][9].

Przypisy

  1. ↑ Pooecetes gramineus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Pooecetes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2015-12-07] (ang.).
  3. ↑ D. Lepage, Vesper Sparrow Pooecetes gramineus, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-05-16] (ang.).
  4. 1 2 3 4 BirdLife International, Pooecetes gramineus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2025-2 [dostęp 2026-05-16] (ang.).
  5. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Passerellidae Cabanis & Heine, 1850-51 - pasówki - New world sparrows and allies (wersja: 2025-02-09). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-05-16].
  6. ↑ P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 370, 1999.
  7. 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-05-16] (ang.).
  8. 1 2 3 Rising, J. & Christie, D.A.: Vesper Sparrow (Pooecetes gramineus). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (7 grudnia 2015)].
  9. ↑ Vesper Sparrow Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-02-10]. (ang.).

Bibliografia

  • Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne