Nodularia

nodularia
	; Nodularia spumigena
	Systematyka
Domena	bakterie
Królestwo	bakterie
Podkrólestwo	Negibacteria
Typ	sinice (Cyanobacteriophyta)
Gromada	Cyanophyceae
Podgromada	Nostocophycidae
Rząd	Nostocales
Rodzina	Nodulariaceae
Rodzaj	Nodularia
	Nazwa systematyczna
	Nodularia Mert. ex Bornet & Flahault; Bornet, É. & Flahault, C. (1886 '1888'). Révision des Nostocacées hétérocystées contenues dans les principaux herbiers de France (quatrième et dernier fragment). Annales des Sciences Naturelles, Botanique, Septième Série 7: 177-262
	Typ nomenklatoryczny
	Nodularia spumigena

Nodularia (Nodularia) – rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców.

Budowa

Przedstawiciele rodzaju to glony kolonijne tworzące trychomy. Trychomy najczęściej proste, ale bywają spiralnie skręcone lub powyginane, pojedyncze albo zbite w galaretowate plechy. Ich pochwy galaretowate, miękkie i bezbarwne, o różnej grubości. Komórki dyskowate lub sześcienne. Heterocyty położone interkalarnie w równych odstępach. Akinety prawie kuliste, często tworzą łańcuszki z dala od heterocytów^[3]. Aerotopy obecne u form planktonicznych, a brak u bentosowych. Barwa od żółtawej, przez bladooliwkową po siną^[1].

Ekologia

Rodzaj kosmopolityczny, podobnie jak niektóre z jego gatunków. Przedstawiciele stwierdzani od wód Antarktyki po gorące źródła. Występuje w wodach o różnym zasoleniu, najczęściej w słonawych. Jedne gatunki współtworzą fitoplankton, inne fitobentos, a także edafon. Ze względu na zdolność wiązania azotu atmosferycznego mogą użyźniać wody – Nodularia willei jest wykorzystywana w tym celu w uprawach ryżu. Gatunki planktonowe mogą tworzyć zakwity wód^[1]. Jeden z dwóch głównych rodzajów sinic odpowiedzialnych za szkodliwe zakwity wód morskich^[4]. Śmiertelne zatrucia owiec wodą z jeziora Alexandrina w czasie zakwitu spowodowanego przez Nodularia spumigena są pierwszym (1878) naukowo opisanym przykładem działania toksyn sinicowych^[5]. Ten sam gatunek na skutek postępującego ocieplenia wód Bałtyku od połowy lat 90. XX wieku stał się dominantem fitoplanktonu w Zatoce Gdańskiej, od tego czasu wywołując tam regularne zakwity, podczas których uwalniana jest nodularyna^[6].

Gatunki

W połowie 2026 roku w systemie AlgaeBase wyróżniano 22 gatunki o potwierdzonym statusie^[1], część z nich dawniej miała status odmiany. Literą P oznaczono gatunki stwierdzone w Polsce^[7]:

Nodularia aerophila
Nodularia armorica
Nodularia baltica
Nodularia brasiliensis
Nodularia crassa P
Nodularia fusca
Nodularia harveyana P
Nodularia hawaiiensis
Nodularia inca
Nodularia litorea P
Nodularia mainensis
Nodularia major P
Nodularia mediterranea
Nodularia moravica
Nodularia paludosa
Nodularia quadrata
Nodularia rajkotii
Nodularia skujae
Nodularia sphaerocarpa P
Nodularia spumigena P
Nodularia turicensis
Nodularia willei.

Przypisy

1 2 3 4 M.D.M.D. Guiry M.D.M.D., Nodularia Mertens ex Bornet & Flahault, 1886, nom. cons.8 [online], AlgaeBase, 6 marca 2023 [dostęp 2026-07-29] .
↑ ÉdouardÉ. Bornet ÉdouardÉ., CharlesCh. Flahault CharlesCh., Révision des Nostocacées hétérocystées contenues dans les principaux herbiers de France (quatrième et dernier fragment), „Annales des Sciences Naturelles”, 7 (7), 1888, s. 177–262 [dostęp 2026-07-27] .
↑ KarolK. Starmach KarolK., Cyanophyta – sinice, Glaucophyta – glaukofity, t. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 518, Flora Słodkowodna Polski .
↑ What are harmful algae [online], Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna UNESCO [dostęp 2026-07-21] .
↑ Geoffrey A.G.A. Codd Geoffrey A.G.A., HayleyH. Morton HayleyH., Peter D.P.D. Baker Peter D.P.D., George Francis: a pioneer in the investigation of the quality of South Australia’s drinking water sources (1878-1883), „Transactions of the Royal Society of South Australia”, 139 (2), 2015, s. 164–170, DOI: 10.1080/03721426.2015.1057093, ISSN 0372-1426 [dostęp 2026-07-27] (ang.).
↑ HannaH. Mazur-Marzec HannaH., AdamA. Krężel AdamA., JustynaJ. Kobos JustynaJ., MarcinM. Pliński MarcinM., Toxic Nodularia spumigena blooms in the coastal waters of the Gulf of Gdańsk: a ten-year survey, „Oceanologia”, 48 (2), 2006, s. 255–273 [dostęp 2026-07-27] .
↑ JadwigaJ. Siemińska JadwigaJ., KonradK. Wołek KonradK., Catalogue of Polish Prokaryotic and Eukayotic Algae, t. 5, Kraków: Instytut Botaniki PAN im. W. Szafera, 2003, s. 28, ISBN 83-89648-07-5, Różnorodność Biologiczna Polski .

[ab-1] 1 2 3 4 M.D.M.D. Guiry M.D.M.D., Nodularia Mertens ex Bornet & Flahault, 1886, nom. cons.8 [online], AlgaeBase, 6 marca 2023 [dostęp 2026-07-29] .

[2] ÉdouardÉ. Bornet ÉdouardÉ., CharlesCh. Flahault CharlesCh., Révision des Nostocacées hétérocystées contenues dans les principaux herbiers de France (quatrième et dernier fragment), „Annales des Sciences Naturelles”, 7 (7), 1888, s. 177–262 [dostęp 2026-07-27] .

[ks-3] KarolK. Starmach KarolK., Cyanophyta – sinice, Glaucophyta – glaukofity, t. 2, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966, s. 518, Flora Słodkowodna Polski .

[ioc-what-4] What are harmful algae [online], Międzyrządowa Komisja Oceanograficzna UNESCO [dostęp 2026-07-21] .

[5] Geoffrey A.G.A. Codd Geoffrey A.G.A., HayleyH. Morton HayleyH., Peter D.P.D. Baker Peter D.P.D., George Francis: a pioneer in the investigation of the quality of South Australia’s drinking water sources (1878-1883), „Transactions of the Royal Society of South Australia”, 139 (2), 2015, s. 164–170, DOI: 10.1080/03721426.2015.1057093, ISSN 0372-1426 [dostęp 2026-07-27] (ang.).

[6] HannaH. Mazur-Marzec HannaH., AdamA. Krężel AdamA., JustynaJ. Kobos JustynaJ., MarcinM. Pliński MarcinM., Toxic Nodularia spumigena blooms in the coastal waters of the Gulf of Gdańsk: a ten-year survey, „Oceanologia”, 48 (2), 2006, s. 255–273 [dostęp 2026-07-27] .

[7] JadwigaJ. Siemińska JadwigaJ., KonradK. Wołek KonradK., Catalogue of Polish Prokaryotic and Eukayotic Algae, t. 5, Kraków: Instytut Botaniki PAN im. W. Szafera, 2003, s. 28, ISBN 83-89648-07-5, Różnorodność Biologiczna Polski .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]