Nowa Kachowka

Nowa Kachowka

Нова Каховка

pałac kultury
Herb Flaga
Państwo	Ukraina
Obwód	chersoński
Rejon	kachowski
Powierzchnia	22,7 km²
Populacja (2018)
• liczba ludności	46 044[1]
• gęstość	2001 os./km²
Nr kierunkowy	+380-5549
Kod pocztowy	74900
Tablice rejestracyjne	BT
Położenie na mapie obwodu chersońskiego Nowa Kachowka
Położenie na mapie Ukrainy Nowa Kachowka
46°45′18″N 33°22′30″E/46,755000 33,375000
Strona internetowa

Nowa Kachowka (ukr. Нова Каховка) – miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim. Od 2020 roku stolica rejonu kachowskiego. W 2018 roku liczyło 46 044 mieszkańców^[1].

Przed inwazją na pełną skalę Nowa Kachowka była młodym i prężnie rozwijającym się miastem. Dzięki dużej liczbie parków i terenów zielonych posiadała status „miasta-ogrodu”^{[2] [3][4]}. Unikalną cechą architektury miejskiej były „kamienne wyszywanki” – kunsztowne ornamenty na fasadach budynków, inspirowane motywami ukraińskiego malarstwa ludowego^[5][6]. Ponadto znaczącą rolę w kształtowaniu architektonicznego i kulturalnego oblicza miasta odegrał wybitny reżyser filmowy Ołeksandr Dowżenko, który brał aktywny udział w jego rozbudowie i szczerze podziwiał miasto^[7][8].

Miasto Nowa Kachowka znajduje się pod rosyjską okupacją od 24 lutego 2022 roku^[9].

Mieszkańcy Nowej Kachowki aktywnie sprzeciwiali się okupacji, organizując liczne protesty, z których największy odbył się 6 marca 2022 roku, gromadząc tysiące ludzi na placu przed urzędem miasta^[10][11]. W mieście prężnie działa również ruch oporu „Żółta Wstążka”, którego uczestnicy poprzez malowanie symboli i rozwieszanie wstążek manifestują sprzeciw wobec rosyjskiej okupacji^[12].

6 czerwca 2023 r. celowe zniszczenie tamy spowodowało jedną z największych katastrof technogennych w Europie od czasu awarii w Czarnobylu. Powstała powódź częściowo zatopiła Chersoń i Nową Kachowkę, natomiast miasta Oleszki i Hoła Prystań, wraz z wieloma innymi miejscowościami, zostały prawie całkowicie zalane. W Nowej Kachowce katastrofa doprowadziła do natychmiastowego zniszczenia zoo „Kazkowa Dibrowa”, gdzie setki zwierząt zginęły w swoich zagrodach, nie mogąc uciec przed gwałtownie podnoszącym się poziomem wody. W momencie zdarzenia tama znajdowała się pod kontrolą wojsk rosyjskich, które okupowały ją od pierwszych dni inwazji Rosji na Ukrainę^[13].

Obecnie miasto jest systematycznie ostrzeliwane przez wojska rosyjskie. Odnotowano uderzenia w dzielnice mieszkalne oraz obiekty infrastruktury, co doprowadziło do znacznych zniszczeń^{[14][15][16][17]}.

Miejscowość powstała 20 września 1950 roku na miejscu wsi Kluczowe, która istniała od 1891 roku. Obejmuje także dawną wieś Osnowa, która powstała w 1889 roku.

Rozwój miasta był ściśle powiązany z powstaniem na Dnieprze Kachowskiej Elektrowni Wodnej. W latach 1951–1952 powstała linia kolejowa do Fedoriwki oraz linia energetyczna 154 kV łącząca przyszłą elektrownię z zagłębiem metalurgicznym w Krzywym Rogu^[18]. Zapora i elektrownia wodna powstały w latach 1950–1956, tworząc Zbiornik Kachowski^[18].

Miejscowość uzyskała prawa miejskie 20 lutego 1952 roku^[19]. W 1957 roku przeniesiono tu z Chersonia wyższą szkołę rolniczą. Powstanie Zbiornika Kachowskiego pozwoliło na rozpoczęcie w 1961 budowy Kanału Północnokrymskiego nawadniającego południowe obszary rolnicze obwodu chersońskiego oraz dostarczającego wodę na Krym^[20].

W 1989 roku miasto miało 56 549 mieszkańców^[19][21].

W latach 1994–2008 w Nowej Kachowce powstał Sobór Opieki Matki Bożej (od grudnia 2007 roku – katedrą eparchii nowokachowskiej wchodzącej w skład Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego).

24 lutego 2022 roku, po rozpoczęciu inwazji Rosji na Ukrainę, miasto zostało zajęte przez wojska rosyjskie^[22]. Po nielegalnych referendach pod koniec września 2022 miasto wraz z obwodem chersońskim zostało anektowane przez Federację Rosyjską, co nie zostało uznane przez społeczność międzynarodową^[23][24].

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, materiałów budowlanych, spożywczy, chemiczny oraz meblarski^[25].

Znajduje się tu Kachowska Elektrownia Wodna. Zapora elektrowni została przerwana 6 czerwca 2023 roku w czasie inwazji Rosji na Ukrainę.

• port nad Zbiornikiem Kachowskim na Dnieprze^[19]
• stacja kolejowa^[19]

Z Tawrijśka obok Nowej Kachowki wypływa Kanał Północnokrymski nawadniający południowe obszary rolnicze obwodu chersońskiego oraz Krymu^[20].

• Wałerij Borzow – lekkoatleta
• Ołeksandr Dowżenko – reżyser
• Filaret (Zwieriew) – biskup prawosławny