Nurek (1924)
| Klasa |
okręt-baza nurków |
|---|---|
| Historia | |
| Początek budowy |
przed 1914 |
 Marynarka Wojenna (II RP)
| |
| Nazwa |
„Nurek” |
| Wejście do służby |
1924 |
| Wycofanie ze służby |
24 września 1936 |
| Los okrętu |
Najprawdopodobniej złomowany przed II wojną światową |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
35 ton |
| Długość |
20 metrów |
| Szerokość |
4,4 metry |
| Napęd | |
| 1 silnik o mocy 45 KM (przed modernizacją 35 KM), 1 śruba | |
| Uzbrojenie | |
| brak | |
| Wyposażenie | |
| powietrzna pompa nurkowa, 1 łódź czterowiosłowa | |
| Załoga |
11-13 osób |
„Nurek” – okręt-baza nurków Marynarki Wojennej II RP, w służbie w latach 1924–1936. Jednostka nie miała prawa używać prefiksu ORP[1].
Historia i geneza
Po zorganizowaniu w styczniu 1921 roku Specjalnego Oddziału Nurków, stworzonego na potrzeby MW przez kmdr por. Witolda Żelechowskiego, potrzebna była odpowiednio wyposażona jednostka pływająca do obsługi nurków. 10 maja 1920 roku w Gdańsku za kwotę 225 000 zł zakupiono cztery motorówki i łodzie motorowo-żaglowe (oznaczono je od M-51 do M-55) na potrzeby I Batalionu Morskiego. Motorówka M-52 (eks. Freya)[2] została wybrana do przebudowy na okręt-bazę nurków. Modernizacji dokonały Warsztaty Marynarki Wojennej w Modlinie. Przebudowa polegała m.in. na dodaniu pokładu na całej długości kadłuba, dobudowie pomieszczeń dla nurków czy masztu składanego[1][2].
Opis
Wyporność „Nurka” wynosiła 35 ton, natomiast długość, 20 metrów. Szerokość okrętu-bazy wynosiła 4,4 metra. Napęd motorówki „Nurek” stanowił 1 silnik o mocy 45 KM (przed przebudową 35 KM) napędzający jedną śrubę[2]. Wyposażenie jednostki stanowiła powietrzna pompa nurkowa oraz jedna łódź czterowiosłowa. Załogę stanowiło od 11 do 13 osób (1 oficer i 10-12 podoficerów i marynarzy). Jednostka nie była uzbrojona[1].
Służba
Podniesienie bandery na „Nurku” odbyło się w maju 1924 roku. Jednostka została podporządkowana Specjalnemu Oddziałowi Nurków[1]. Pierwszym dowódcą został por. mar. Stefan Jacynicz, który pełnił obowiązki do 1928 roku[1]. Jednostka nie miała wtedy prawa używać prefiksu ORP. Od 21 do 29 lipca 1925 roku, „Nurek”, wraz z zaokrętowanymi 13 nurkami pod dowództwem Jacynicza, przebywał w Gdańsku, prowadząc udaną operację podnoszenia z dna wraku torpedowca ORP „Kaszub”, który zatonął po eksplozji kotła[1]. Nurkowie MW w sierpniu 1926 roku, za pomocą jednostki pływającej, z dna portu Gdyńskiego podnieśli motorówkę sztabową M-56[1]. 1 kwietnia 1930 roku okręt-baza wszedł w skład Dywizjonu Szkolnego Floty[3]. We wrześniu 1933 roku stanowisko dowódcy objął por. mar. Wacław Lipkowski[2][1]. Z listy jednostek floty skreślono „Nurka” 24 września 1936 roku[1], po 12 latach eksploatacji. Byłą bazę nurków pocięto na złom prawdopodobnie jeszcze przed II wojną światową[1].
Spadkobiercą nazwy został nowy okręt nurkowy Marynarki Wojennej II RP ORP „Nurek”, zatopiony 1 września 1939 roku[4].
- Por. mar. Stefan Jacynicz (1924–1928)
- ?
- Por. mar. Wacław Lipkowski (1933–1936)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 M. Borowiak 2020 s. 114–117.
- 1 2 3 4 5 Maciej Neumann, Flota II Rzeczpospolitej i jej okręty, 2013, s. 204-205.
- ↑ M. Borowiak, Torpedowce i Minowce Polskiej Marynarki Wojennej 1920-1939, 2017, s. 215.
- ↑ Gospodarkamorska.pl, 80. rocznica zatopienia ORP Mazur i Nurek [online], GospodarkaMorska.pl - portal morski, portal gospodarczy [dostęp 2025-08-16].
Bibliografia
- Mariusz Borowiak. Polska Marynarka Wojenna II Rzeczypospolitej Tom 3. Napoleon V, 2020, ISBN 978-83-8178-294-4, s. 114–117
- Mariusz Borowiak. Torpedowce i Minowce Polskiej Marynarki Wojennej 1920-1939. Napoleon V, 2017, ISBN 978-83-65855-95-4
- Maciej Neumann. Flota II Rzeczpospolitej i jej okręty. LTW, 2013, ISBN 978-83-7565-309-0