Obrzyca
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Lokalizacja | |
| Rzeka | |
| Długość | 49,05 km |
| Powierzchnia zlewni |
1808 km² |
| Źródło | |
| Miejsce | Jezioro Sławskie |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Odra |
| Miejsce | |
| Wysokość |
50,1 m n.p.m.[1] |
| Współrzędne | |
Położenie na mapie województwa lubuskiego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Obrzyca (niem. Raule Obra[2]) – rzeka w zachodniej Polsce, prawy dopływ Odry[3] o długości 49,05 km[4] i powierzchni dorzecza 1808 km².
Ma charakter typowej rzeki nizinnej, w znacznym stopniu uregulowanej. Płynie przez Pojezierze Sławskie i Kotlinę Kargowską w województwie lubuskim. Wypływa z północnego krańca jeziora Sławskiego, chociaż za jej początek przyjmuje się również Czernicę, jeden z dopływów jeziora Sławskiego (wówczas długość Obrzycy wynosi 65,9 km)[5]. Jej brzegom, aż do ujścia, towarzyszą na przemian zespoły leśne (głównie lasy sosnowe) i kompleksy użytków zielonych (łąki lub pastwiska). Przepływa m.in. przez Lubiatów, Konotop, Uście, Kargowę, Chwalim, Smolno Wielkie oraz Podlegórz, uchodząc do Odry (na jej 472 km) w Górzykowie (nieopodal mostu na drodze ekspresowej S3).
Na 24,6 km biegu Obrzycy odchodzi od niej Kanał Dźwiński, łączący się z Obrzańskim Kanałem Północnym. Sieć dopływów, zwłaszcza lewostronnych, jest bardzo rozbudowana, a wszystkie z nich - w większym lub mniejszym stopniu - są zmeliorowane. Do najważniejszych dopływów należą: Gniła Obra, Kanał Bojadelski, Kanał Obrzycki, Kanał Borkowski, Kanał Karszyński i Obrzański Kanał Południowy. W dorzeczu Obrzycy leży wiele jezior. Koryto rzeki przegrodzone jest kilkoma jazami, będącymi elementami systemu melioracyjnego jej doliny. Ostatni z nich (Śluza Sadowa) ma znaczenie energetyczne i przeciwpowodziowe, zapobiegając cofaniu się wezbranych wód pobliskiej Odry a wykazał skuteczność podczas powodzi tysiąclecia z lipca 1997 r. W dolnym biegu Obrzycy, w przysiółku Sadowo koło Głuchowa, wybudowano ujęcie wody dla Zielonej Góry[5].
W rzece występuje większość nizinnych gatunków ryb słodkowodnych m.in.: jaź, kleń, leszcz, wzdręga, krąp, szczupak, okoń, ukleja, węgorz i miętus.
Przypisy
- ↑ Obrzyca na mapie Geoportalu Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Główny Geodeta Kraju. [dostęp 2017-03-05].
- ↑ Topographische Karte, Meßtischblatt 2263: Kontopp, 1:25000, Berlin: Reichsamt für Landesaufnahme, 1894 [dostęp 2020-09-21].
- ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 190, ISBN 83-239-9607-5.
- ↑ Obrzyca na mapie Geoportalu Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej >> Moduł: Obszary Dorzeczy (wynik wyszukiwania). Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. [dostęp 2017-03-05].
- 1 2 Rzeka Obrzyca. ziemialubuska.pl. [dostęp 2025-05-15]. (pol.).
Bibliografia
- Bronisław Jastrzębski, Szlaki wodne Polski, Warszawa, 1960
- Jan Krajniak, Pojezierze Lubuskie, Poznań, 1982
- B. Najbar, E. Szuszkiewicz, W. Zieleniewski, Wody środkowego nadodrza, Zielona Góra, 1998
- Marek Lityński, Obra, Bielsko Biała, 2005