Opactwo Marienstatt

Opactwo Marienstatt
Abtei Marienstatt
Ilustracja
Państwo

 Niemcy

Kraj związkowy

 Nadrenia-Palatynat

Miejscowość

Streithausen

Kościół

rzymskokatolicki

Rodzaj klasztoru

Opactwo

Właściciel

Cystersi

Obiekty sakralne
Bazylika

Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Styl

wczesny gotyk, barok

Data budowy

1243–1347

Data zamknięcia

3 stycznia 1803

Data reaktywacji

1888

Położenie na mapie Nadrenii-Palatynatu
Mapa konturowa Nadrenii-Palatynatu, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Opactwo Marienstatt”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, po lewej znajduje się punkt z opisem „Opactwo Marienstatt”
Ziemia50°41′05″N 7°48′10″E/50,684722 7,802778
Strona internetowa

Opactwo Marienstatt (niem. Abtei Marienstatt) – klasztor cystersów znajdujący się w niemieckiej gminie Streithausen. Częścią kompleksu jest wczesnogotycka bazylika mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Historia

Opactwo zostało założone w 1212 roku przez Eberharda von Aremberga i jego żonę Adelheid von Molsberg[1]. Pierwszym opatem został Herman II, dotychczasowy opat klasztoru Heisterbach, który osiedlił się w miejscowości Neunkhausen wraz z dwunastoma mnichami. W 1222 roku zakonnicy przenieśli się do dzisiejszej lokalizacji, a w 1243 rozpoczęto budowę gotyckiego klasztoru. Prace budowlane ukończono w roku 1347[2].

W okresie reformacji klasztor skonfliktował się z protestanckimi grafami von Sayn, którzy administrowali tymi terenami. Reces, zawarty w 1582 roku pod naciskiem cesarza Ferdynanda I Habsburga, uznał niezależność opactwa od roszczeń grafów[1]. W 1633 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, wojska szwedzkie skonfiskowały klasztor i wypędziły mnichów. W 1636 roku zostało jedynie czterech zakonników, co sprawiło, że opactwo znalazło się na skraju kasaty. Udało się jej uniknąć dzięku przysłaniu dziewięciu mnichów z macierzystego klasztoru Heisterbach. W latach 1735–1751 wzniesiono nowe, barokowe zabudowania klasztorne[2].

W 1795 kompleks został splądrowany przez wojska francuskie. 19 października 1802 opactwo zostało przejęte przez Fryderyka Wilhelma z Nassau-Weilburga, który 3 stycznia 1803 oficjalnie je zlikwidował[1][2]. Trzech mnichom pozwolono pozostać w kompleksie w celu sprawowania opieki duszpasterskiej[2].

W 1888 roku dawny klasztor został nabyty przez opactwo terytorialne Wettingen-Mehrerau, które reaktywowało placówkę, wysyłając tu dwunastu mnichów[2]. W 1908 wzniesiono nowy budynek biblioteki[1], a w 1910 założono szkołę z akademikiem dla przyszłych zakonników[2].

Podczas II wojny światowej kompleks służył jako szpital wojskowy, a ośmiu braci zginęło wskutek działań wojennych. W 1951 roku założono tu Progymnasium, które w 1963 roku przekształcono w Privaten Gymnasium Marienstatt. W 2004 roku reaktywowano działalność klasztornego browaru[2], a w 2014 otwarto nowy budynek szkoły[2].

Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Budowę kościoła rozpoczęto w 1245 roku, w 1260 roku zainstalowano mensę ołtarzową. W latach 1290–1300 wybudowano transept i trzy przęsła korpusu nawowego. Obecne rozmiary świątynia osiągnęła w latach 1335–1347, gdy ukończono budowę czterech pozostałych przęseł. W latach 1688–1777 powstało barokowe wyposażenie świątyni. Kościół przebudowano w duchu neogotyckim w latach 1879–1891, usuwając część wyposażenia. 22 czerwca 1927 papież Pius XI nadał kościołowi godność bazyliki mniejszej. Świątynię wyremontowano w 1941–1947 i 2000–2007[3].

Budynek ma formę wczesnogotyckiej, trójnawowej bazyliki z transeptem. Jego architekturę wzorowano na kościele macierzystego klasztoru Heisterbach oraz sztuce francuskiej[1]. Nad skrzyżowaniem naw wznosi się sygnaturka z czterema dzwonami[3].

Wciąż użytkowane stalle chórowe z ok. 1300 roku należą do najstarszych w Niemczech[4]. Prezbiterium zdobi ołtarz szafiasty z ok. 1350 roku, o szerokości 5 m i wysokości 2,3 m. Dekorują go figury Jezusa Chrystusa, Matki Bożej, św. Urszuli i towarzyszek oraz dwunastu apostołów[4]. Pietà pochodzi z ok. 1410 roku, w kościele zainstalowano ją w roku 1425. Grobowiec Gerharda von Sayna i Elisabeth von Sierck wykonano w latach 1487–1493[3]. W kościele znajduje się również nagrobek zmarłego w 1516 roku kanonika Johanna Pithana, przeniesiony z klasztoru Niederwerth[4]. Z okresu barokowej przebudowy zachował się konfesjonał, żelazna krata, kropielnica, zegar z 1750 roku oraz trzy barokowe ołtarze boczne z lat 1717–1718: Trójcy Świętej, św. Barbary i św. Antoniego[3][4]. W 2009 roku w prezbiterium zainstalowano nowy ołtarz autorstwa Leona Zogmayera[3].

Organy wykonało w 1970 roku austriackie przedsiębiorstwo Rieger Orgelbau. Posiadają cztery manuały i pedał, składają się z ponad 5000 piszczałek zgrupowanych w 73 głosy. Zainstalowano je w prezbiterium, nad stallami. Wmontowane w instrument trąbki hiszpańskie pochodzą z 1732 roku[5].

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Die Geschichte der Zisterzienserabtei Marienstatt - regionalgeschichte.net [online], www.regionalgeschichte.net [dostęp 2025-11-10].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Geschichte [online], Abtei Marienstatt [dostęp 2025-11-10] (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 Baugeschichte [online], Abtei Marienstatt [dostęp 2025-11-10] (niem.).
  4. 1 2 3 4 Ausstattung [online], Abtei Marienstatt [dostęp 2025-11-10] (niem.).
  5. ↑ Die große Rieger-Orgel [online], Abtei Marienstatt [dostęp 2025-11-10] (niem.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.