Opactwo w Seckau

Opactwo w Seckau
Abtei Seckau
	; Widok z lotu ptaka
Państwo	Austria
Kraj związkowy	Styria
Miejscowość	Seckau
Kościół	rzymskokatolicki
Rodzaj klasztoru	Opactwo
Właściciel	Benedyktyni
	Obiekty sakralne
Konkatedra	Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Styl	romanizm
Data budowy	1140
Data zamknięcia	1782; 1940
Data reaktywacji	1883; 1945
	Położenie na mapie Styrii Opactwo w Seckau
	Położenie na mapie Austrii Opactwo w Seckau
	47°16′28″N 14°47′14″E/47,274444 14,787222
	Strona internetowa

Opactwo w Seckau (niem. Abtei Seckau) – opactwo benedyktynów (dawniej kanoników regularnych) znajdujące się w austriackiej gminie Seckau. Romański kościół klasztorny jest zarazem konkatedrą diecezji Grazu-Seckau.

Historia

Klasztor został założony w 1140 roku przez Adalrama von Waldecka, prawdopodobnie za namową abpa Konrada I von Abensberga^[1], jako klasztor kanoników regularnych^[2]. Siedzibą placówki zostało miasto Knittelfeld, lecz już w 1143 roku przeniesiono ją do Seckau. W tym samym roku rozpoczęto budowę kościoła klasztornego, który konsekrował 16 września 1164 bp Hartmann z Brixen^[1].

W 1218 papież Honoriusz III erygował diecezję Seckau, która stała się sufraganią archidiecezji Salzburga. Kościół klasztorny przystosowano do pełnienia funkcji katedry i rozbudowano go o kryptę. W 1259 klasztor został zniszczony przez pożar, spłonął również drewniany strop katedry. W XIV wieku opactwo stało się celem pielgrzymek za sprawą przechowywanego tu wizerunku Matki Bożej w formie nikopei. Kompleks ocalał podczas najazdów tureckich z lat 1460–1480. W latach 1625–1628 wzniesiono renesansowe krużganki. Planowano również przebudowę kompleksu w stylu barokowym, lecz z powodu ciągłego zagrożenia tureckimi najazdami i związanymi z tym faktem problemami finansowymi nie doszła ona do skutku^[1].

13 maja 1782 placówka została zsekularyzowana przez cesarza Józefa II Habsburga, a siedzibę diecezji przeniesiono do Grazu. Zasoby biblioteki i liczne dzieła sztuki zostały zrabowane, a wiejski kościół parafialny, romański kościół św. Jakuba, rozebrano. Jedna trzecia kompleksu popadła w ruinę^[1].

W 1875, w okresie Kulturkampfu, wspólnota mnichów została wygnana z opactwa benedyktynów św. Marcina w Beuron w dzisiejszej Badenii-Wirtembergii. Mnisi przybyli do Austro-Węgier na zaproszenie cesarza Franciszka Józefa I i osiedlili się w klasztorze Emaus w Pradze. W 1883 zakupili oni zabudowania klasztorne w Seckau i po 101 latach reaktywowali placówkę. 26 maja 1886 zawaliła się północna wieża kościoła, która uszkodziła sąsiednie skrzydło klasztorne. W 1887 bp Johann Baptist Zwerger ogłosił podniesienie klasztoru do rangi opactwa za zgodą Stolicy Apostolskiej, pierwszym opatem został Ildefons Schober. W 1893 ukończono odbudowę dwuwieżowej fasady w stylu neoromańskim^[1]. 25 stycznia 1930 papież Pius XI wyniósł kościół klasztorny do godności bazyliki mniejszej^[3].

W 1940 opat i 85 współbraci zostało wydalonych ze Styrii przez Gestapo, a zabudowania klasztorne zostały skonfiskowane przez władze nazistowskie. Kompleks wrócił w ręce zakonników w 1945 roku, 8 września 1945 odprawiono tu pierwszą mszę świętą. W 1966 rozpoczęto remont renesansowych krużganków i kapitularza. W latach 80. XX wieku klasztor odrestaurowano^[1].

Konkatedra

Kościół klasztorny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny nosi tytuł bazyliki mniejszej i konkatedry diecezji Grazu-Seckau^[3]. Jest to romańska, trójnawowa bazylika z transeptem i neoromańską, dwuwieżową fasadą^[1]. Nad ołtarzem znajduje się romańska grupa ukrzyżowania z początku XIII wieku. Kaplicę Łaski zdobi wizerunek Matki Bożej w formie nikopei. Wedle legendy został on znaleziony przez Adalrama von Waldecka, założyciela klasztoru, przed rozpoczęciem jego budowy, i z tego powodu jest czczony jako cudowny^[4]. Kaplicę w południowej wieży zdobią figury Maryi, dwojga świętych i kamienna mensa. Pochodzą one z ołtarza Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, ufundowanego w II połowie XV wieku przez Bractwo Mariańskie (niem. Marienbruderschaft) w podzięce za uratowanie klasztoru od najazdu tureckiego. Ołtarz ten został zbarokizowany w 1729 roku, a po zajęciu klasztoru przez benedyktynów eksponowana była jedynie figura Maryi. Od 1950 wystawiony jest on w obecnej formie w kaplicy pod południową wieżą^[5]. Gotycką kaplicę boczną zdobi średniowieczny ołtarz z przedstawieniami Świętej Trójcy i Koronacji Matki Bożej^[4]. Kaplicę Aniołów zdobi fresk z motywem apokalipsy autorstwa Herberta Boeckla^[2]. 41-głosowe organy wykonało w 1959 roku przedsiębiorstwo Orgelbau M. Walcker-Mayer, odrestaurowano je w latach 2003 i 2019^[6].