Honoriusz III

Honoriusz III

Honorius Tertius

Cencio
Papież Biskup Rzymu
Kraj działania	Państwo Kościelne
Data i miejsce urodzenia	ok. 1150 Rzym
Data i miejsce śmierci	18 marca 1227 Rzym
Papież
Okres sprawowania	18 lipca 1216–18 marca 1227
Kamerling
Okres sprawowania	styczeń 1188–1198
Wyznanie	katolicyzm
Kościół	rzymskokatolicki
Diakonat	20 lutego 1193
Prezbiterat	3 czerwca 1200
Nominacja biskupia	18 lipca 1216
Sakra biskupia	24 lipca 1216
Kreacja kardynalska	20 lutego 1193 Celestyn III
Kościół tytularny	Santa Lucia in Selci (20 lutego 1193) SS. Giovanni e Paolo (3 czerwca 1200)
Pontyfikat	18 lipca 1216

Honoriusz III (łac. Honorius III, właśc. Cencio zwany Camerario; ur. ok. 1150^[1] w Rzymie, zm. 18 marca 1227 tamże^[2]) – papież od 18 lipca 1216 do 18 marca 1227^[1].

Cencio urodził się w Rzymie około roku 1150 i został kanonikiem w bazylice Santa Maria Maggiore^[2]. Dość powszechnie przypisywana mu przynależność do rzymskiego rodu arystokratycznego Savelli^[1] jest obecnie odrzucana przez historyków mediewistów jako oparta na szesnastowiecznych fałszerstwach^[3][4]. Przed wyborem na papieża był kamerlingiem Świętego Kościoła Rzymskiego (od stycznia 1188 do 1198), następnie kardynałem^[a][2] (20 lutego 1193) i przewodniczącym Kancelarii Apostolskiej (1194–1198). 18 lipca 1216 został wybrany następcą Innocentego III.

W 1217 roku wydał on istotny przywilej dla Krzyżaków, rozciągając na nich przywileje i odpusty, którymi cieszyli się templariusze i joannici. Pozwolił też Zakonowi krzyżackiemu rekrutować nowych członków z pominięciem nowicjatu^[5]. Udzielił także zgody na przyjmowanie świeckich familiantów, którzy zobowiązani byli do prowadzenia godnego życia i zapisania swojego majątku, a przynajmniej znacznej jego części, w testamencie Zakonowi^[5]. W czasie swojego pontyfikatu zatwierdził zakony dominikanów, franciszkanów i karmelitów^[1].

Tuż po objęciu Stolicy Piotrowej papież podjął działania mające na celu zorganizowanie V krucjaty, zapowiedzianej przez sobór laterański IV w 1215 roku^[1]. Aby tego dokonać, negocjował pomiędzy królem Francji Filipem II a królem Aragonii Jakubem I^[2]. W Anglii wspierał małoletniego Henryka III, syna Jana bez Ziemi, w staraniach o koronę królewską^[2]. Mimo jego starań, wyprawa krzyżowa okazała się klęską^[1]. Głównymi winowajcami takiego obrotu sprawy byli ambitny legat papieski, kardynał Pelagio Galvani oraz niemiecki król Fryderyk II^[2]. Honoriusz koronował Fryderyka 22 listopada 1220 na cesarza rzymskiego w bazylice św. Piotra, a w zamian za to, władca niemiecki zobowiązał się wziąć czynny udział w krucjacie^[2]. Wbrew obietnicom, Fryderyk doprowadził do elekcji swojego syna, Henryka VII na króla Niemiec i nie pojechał na wyprawę krzyżową w 1221 roku^[2]. W lipcu 1227 roku Honoriusz zagroził Fryderykowi ekskomuniką, jeśli ten nie spełni swojej obietnicy^[2].

Honoriusz gorliwie kontynuował politykę Innocentego III w Langwedocji. Bezkrytycznie popierał działania Szymona de Montfort i słał bulle z groźbami do wszystkich ośrodków oporu przeciw krzyżowcom. Próbował skłonić miasta Oksytanii do wystąpienia z koalicji przeciw Montfortowi, zastraszając je odebraniem siedzib biskupich. Kiedy 12 września 1217 r. siły katalońsko-langwedockie rozbiły krzyżowców pod Salvetat, na południe od Tuluzy i dostarczyły posiłków oblężonej stolicy langwedockich hrabiów, Honoriusz wystosował serię ostrych pism do prokuratora generalnego, (regenta) Królestwa Aragonii i hrabstwa Barcelony Sancha i małoletniego króla Jakuba I. W pierwszej bulli z 23 października pytał z oburzeniem, co popycha i wszystkich jego wiernych nobilów do powstania przeciw Bogu samemu. Groźba nałożenia na państwo interdyktu nie odstraszyła Sancha z Roussillon od kontynuowania walki przeciw Szymonowi de Montfort. Zaniepokoiła jednak tych spośród doradców i baronów Jakuba I, którym łaski Stolicy Apostolskiej leżały bardziej na sercu i ułatwiła zawiązanie się stronnictwa opozycyjnego do władzy prokuratora. Kolejne bulle, z 28 i 29 grudnia, adresowane bezpośrednio do Jakuba i do Sancha, groziły ogłoszeniem krucjaty przeciwko Aragonii i Katalonii. Honoriusz udzielił młodemu monarsze, który jeszcze nie był w stanie zdobyć wpływu na rządy państwem, surowej reprymendy, przypominając mu o łaskach wyświadczonych dynastii przez papiestwo i o uwolnieniu go z rąk Szymona de Montfort w roku 1214.

Honoriusz i wyznaczony przez niego legat Romano Bonaventura, kardynał Sant’Angelo, przyczynili się wydatnie do ostatecznego podboju Langwedocji przez władców królestwa Francji w latach 1226-1229. Romano Frangipani doprowadził chytrze do ponownego oskarżenia hrabiego Tuluzy Rajmunda VII o sprzyjanie heretykom, co poskutkowało zorganizowaniem nowej krucjaty pod wodzą Ludwika VIII Lwa, monarchy Francji i zainstalowaniem w Langwedocji królewskich seneszali rozporządzających znaczną siłą militarną.

Papież zmarł 18 marca 1227 roku^[1].

• Jonathan Sumption, The Albigensian Crusade, London-New York 1999, ISBN 0-571-11064-9.
• Ferran Soldevila, Els primers temps de Jaume I, Barcelona 1968.
• Werner Maleczek, Papst und Kardinalskolleg von 1191 bis 1216, Wiedeń 1984
• August Potthast, Regesta pontificum Romanorum inde ab a. post Christum natum 1198 ad a. 1304, vol. I, Berlin 1874
• Elfriede Kartusch, Das Kardinalskollegium in der Zeit von 1181-1227, Wiedeń 1948
• Pope Honorius III. Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-17]. (ang.).

• Dokumenty z czasów pontyfikatu Honoriusza III. dziedzictwo.polska.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-11-29)].