Orogeneza grenwilska

Orogen grenwilski (na powierzchni i pod pokrywą skał młodszych) w Ameryce Północnej i Europie

Orogeneza grenwilska – proces kolizji paleokontynentów Laurencji i Amazonii podczas tworzenia się superkontynentu Rodinii; miał miejsce w mezoproterozoiku^[1]. Nazwa pochodzi od miasta Grenville w Quebecu^[2].

Definicja, zasięg czasowy i przestrzenny

Rekonstrukcja paleogeograficzna dla późnego mezoproterozoiku (1,04 Ga): orogen grenwilski na południowo-zachodnim wybrzeżu Laurencji oznaczony literą G

Orogeneza grenwilska była jednym z procesów, składających się na tworzenie się (amalgamację) superkontynentu Rodinii. Obejmuje kolizję paleokontynentu Laurencji z paleokontynentem Amazonii i mikrokontynentem Rio de Plata^[1]. Datuje się ją, w zależności od ujęcia na okres 1,1–1,0 miliarda lat temu (Ga; orogeneza grenwilska sensu stricto)^[1] lub 1,3–1,0 Ga (orogeneza grenwilska sensu lato)^[3]. Skały i struktury geologiczne związane z orogenezą grenwilską znajdują się przede wszystkim w Ameryce Północnej (na powierzchni w południowej części Labradoru, w okolicach jeziora Huron i w górach Adirondacks, dalej ku południowemu zachodowi pod pokrywą osadów młodszych), a podrzędnie w Szkocji (europejska część kratonu laurentyjskiego)^[1].

Innym elementem tworzenia się Rodinii była orogeneza swekonorweska^[1], rzadziej uznawana za część orogenezy grenwilskiej^[2].

Przypisy

1 2 3 4 5 R.A.R.A. Strachan R.A.R.A., R.E.R.E. Holdsworth R.E.R.E., A.R.A.R. Prave A.R.A.R., Proterozoic sedimentation, orogenesis, and magmatism on the Laurentian Craton, [w:] N.N. Woodcock, R.R. Strachan (red.), Geological History of Britain and Ireland, wyd. 2, Blackwell, 2012, ix+442, ISBN 978-1-4051-9381-8 .
1 2 Grenvillian Orogeny, [w:] R.P.R.P. Tollo R.P.R.P., Encyclopedia of Geology, Elsevier, 2005, s. 155–165, DOI: 10.1016/b0-12-369396-9/00432-9, ISBN 978-0-12-369396-9 (ang.).
↑ Richard P.R.P. Tollo Richard P.R.P., LouiseL. Corriveau LouiseL., JamesJ. McLelland JamesJ., Mervin J.M.J. Bartholomew Mervin J.M.J., Proterozoic tectonic evolution of the Grenville orogen in North America: An introduction, [w:] Richard P.R.P. Tollo i inni red., Proterozoic tectonic evolution of the Grenville orogen in North America, „Geological Society of America Memoir”, 197, 2004, s. 1–18, ISBN 978-0-8137-1197-3 .

[:0-1] 1 2 3 4 5 R.A.R.A. Strachan R.A.R.A., R.E.R.E. Holdsworth R.E.R.E., A.R.A.R. Prave A.R.A.R., Proterozoic sedimentation, orogenesis, and magmatism on the Laurentian Craton, [w:] N.N. Woodcock, R.R. Strachan (red.), Geological History of Britain and Ireland, wyd. 2, Blackwell, 2012, ix+442, ISBN 978-1-4051-9381-8 .

[:1-2] 1 2 Grenvillian Orogeny, [w:] R.P.R.P. Tollo R.P.R.P., Encyclopedia of Geology, Elsevier, 2005, s. 155–165, DOI: 10.1016/b0-12-369396-9/00432-9, ISBN 978-0-12-369396-9 (ang.).

[3] Richard P.R.P. Tollo Richard P.R.P., LouiseL. Corriveau LouiseL., JamesJ. McLelland JamesJ., Mervin J.M.J. Bartholomew Mervin J.M.J., Proterozoic tectonic evolution of the Grenville orogen in North America: An introduction, [w:] Richard P.R.P. Tollo i inni red., Proterozoic tectonic evolution of the Grenville orogen in North America, „Geological Society of America Memoir”, 197, 2004, s. 1–18, ISBN 978-0-8137-1197-3 .

[1]

[2]

[3]