PIK-owy Laur

PIK-owy Laur (także PIKowy Laur) – konkurs organizowany przez Polską Izbę Książki od 2005 roku, w którym nagradzani są dziennikarze promujący czytelnictwo oraz wiedzę o książkach w mediach, a także programy medialne, redakcje lub portale internetowe zajmujące się książką, czytelnictwem lub rynkiem wydawniczym^[1][2].

Konkurs jest organizowany od 2005 roku. Nie odbył się w 2008 i 2014 roku. Od 2017 roku konkurs organizowany jest co dwa lata. Uroczystości wręczenia nagród odbywają się na galach podczas wydarzeń takich jak powiązany z Targami Książki w Krakowie Conrad Festival (2025)^[1].

Celem konkursu jest podnoszenie rangi książki w środkach masowego przekazu oraz promocja czytelnictwa. Konkurs ma stanowić także platformę współdziałania uczestników rynku książki, w tym autorów, wydawców, dystrybutorów, hurtowników, księgarzy, klubów wysyłkowych oraz dziennikarzy branżowych^[2].

Do konkursu mogą być zgłaszani zarówno dziennikarze zajmujący się tematyką książek, jak i „programy, poszczególne media czy też portale internetowe, których tematem wiodącym są książka, czytelnictwo, rynek wydawniczy”. Konkurs nagradza byty prezentujące literaturę, czytelnictwo oraz wiedzę o książce w sposób rzetelny, ciekawy i innowacyjny oraz dbający o obecność tematów związanych z życiem literackim w mediach^[1][2].

Zgłoszenia kandydatur mogą być dokonywane przez członków Polskiej Izby Książki, członków jury oraz czytelników^[2].

Laureaci konkursu otrzymują statuetki zaprojektowane przez Bronisława Chromego oraz nagrody pieniężne^[1] (w 2013 nagroda wynosiła 5,000 PLN^[3]).

Nagrody w konkursie przyznawane są w kilku kategoriach, których liczba (od dwóch do pięciu^[4]) i nazwy ulegały zmianom w trakcie historii konkursu^[5], np. w 2019 istniały trzy kategorie: „Najciekawsza prezentacja książki i promocja czytania w mediach drukowanych”, „Najciekawsza prezentacja książki i promocja czytania w mediach audio-wizualnych” i „Najciekawsza prezentacja książki i promocja czytania w internecie”^[6]; w 2015 nagrody przyznano w kategoriach „Najciekawsza prezentacja książki i czytania w mediach drukowanych” oraz „Najciekawsza prezentacja książki i czytania w mediach audiowizualnych i elektronicznych”^[7]; w 2013 istniała kategoria „media elektroniczne”^[3], a w 2007 nagrody przyznano w kategoriach „Najciekawsza prezentacja książki w prasie” i „Najciekawsza prezentacja książki w mediach elektronicznych”^[8]. W 2025 nagrody przyznano w nowych kategoriach: „PIKowy Laur za promocję czytania i prezentację książek dla dorosłych” oraz „PIKowa Laurka za promocję czytania i prezentację książek dla dzieci i młodzieży”. W ramach konkursu przyznawana jest również Nagroda Specjalna za najciekawsze zjawisko, wydarzenie lub kampanię w obszarze promocji czytelnictwa^[1][2][5]. Regulamin dopuszcza także przyznanie dodatkowych wyróżnień, np. honorowej nagrody za długofalowe zasługi dla promocji książki i czytania w kategorii „Osobowość”^[2].

Spośród zgłoszonych kandydatur wybieranych jest po trzech nominowanych w każdej kategorii, a następnie jury konkursu wskazuje laureata w każdej z nich^[1][2]. Skład jury ustala Rada Polskiej Izby Książki. W skład jury wchodzą przedstawiciele Polskiej Izby Książki oraz autorytety z dziedziny kultury, mediów i rynku wydawniczego. Przewodniczącym jury jest prezes Polskiej Izby Książki^[2].

W pracach jury w różnych latach uczestniczyli m.in. Jerzy Bralczyk, Janusz Fogler, Tomasz Makowski, Anna Nasiłowska, Adam Pomorski oraz Maria Poprzęcka^[1].

Jury konkursu ocenia m.in. publikacje prasowe, programy radiowe i telewizyjne, portale internetowe, blogi, vlogi, profile w mediach społecznościowych, a także akcje społeczne i wydarzenia promujące książki i czytelnictwo^[1][2].