Pablo Jarillo-Herrero

Pablo Jarillo-Herrero
ilustracja
Państwo działania

Hiszpania
Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia

11 czerwca 1976
Walencja

Specjalność: fizyka
Alma Mater

Uniwersytet w Walencji
Uniwersytet Kalifornijski w San Diego
Uniwersytet Techniczny w Delfcie

Nagrody

Nagroda Wolfa

Pablo Jarillo-Herrero (ur. 11 czerwca 1976 w Walencji) – hiszpański fizyk. Profesor fizyki na Massachusetts Institute of Technology. Pionier tzw. twistroniki, czyli nauki o tym jak kąt, pod jakim są skręcone dwa dwuwymiarowe materiały, wpływa na ich właściwości elektryczne, magnetyczne i optyczne[1]. Członek National Academy of Sciences[2].

Edukacja

Licencjat uzyskał na Uniwersytecie w Walencji, tytuł magistra na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego, doktorat ukończył na Uniwersytecie Techniczym w Delfcie, po czym dołączył do MIT[3].

Badania

Zespół fizyków na czele z Jarillo-Herrero ułożył parę arkuszy grafenu na sobie, schłodził system do temperatury oscylującej wokół zera bezwzględnego (w celu uzyskania nadprzewodnictwa) i obrócił jeden z arkuszy względem drugiego pod kątem około 1,1 stopnia (kąt o wartości bliskiej tzw. magicznemu kątowi postulowanemu przez Allana MacDonalda i Rafiego Bistritzera, mający związek z prążkami moire). Następnie do materiału przyłożono niewielkie napięcie elektryczne, przez co grafen zmienił się z izolatora w nadprzewodnik[4]. Eksperyment ten jako jeden z pierwszych wskazał na to, że zmiana kąta między materiałami dwuwarstwowymi zmienia ich właściwości elektryczne[4][5].

W 2023 roku zespół Jarillo-Herrero przeprowadził eksperyment, w którym pomiędzy dwiema warstwami grafenu położonymi względem siebie pod magicznym kątem umieścił pod odpowiednim kątem azotek boru. W tym eksperymencie nadprzewodnictwo dwuwarstwowego grafenu utrzymywało się po wyłączeniu napięcia. Dwuwarstwowy grafen do przekształcenia się w nadprzewodnik i pozostania nim potrzebował jedynie krótkiego impulsu elektrycznego[6][7]. Zastosowanie takiego rozwiązania znacząco zwiększa wydajność przesyłu prądu[8].

Wraz z m.in. Frankiem Koppensem i badaczami ICFO współtworzył twistroniczny detektor pojedynczych fotonów, pozwalający na wykrywanie pojedynczych fotonów w średniej podczerwieni w temperaturze nawet 25 kelwinów, przy czym większość wykorzystywanych dotychczas w tej dziedzinie detektorów wymagała temperatury nieprzekraczającej jednego kelwina[9][10].

Nagrody

W 2020 roku nagrodzony Nagrodą Wolfa w dziedzinie fizyki[11].

Przypisy

  1. ↑ Akanksha Urade, How Can Twistronics Benefit Nanotechnology? [online], AZoNano, 11 lutego 2022 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  2. ↑ Pablo Jarillo-Herrero » MIT Physics [online], MIT Physics [dostęp 2024-10-06] (ang.).
  3. ↑ Pablo Jarillo-Herrero | Biography, Discoveries, Graphene, & Facts | Britannica [online], www.britannica.com [dostęp 2025-10-07] (ang.).
  4. 1 2 Magiczny kąt [online], https://mlodytechnik.pl [dostęp 2024-10-06] (pol.).
  5. ↑ Stephen Carr i inni, Twistronics: Manipulating the Electronic Properties of Two-dimensional Layered Structures through their Twist Angle [online], arXiv.org, 2 listopada 2016 [dostęp 2024-10-07] (ang.).
  6. ↑ Pablo Jarillo-Herrero | Biography, Discoveries, Graphene, & Facts | Britannica [online], www.britannica.com [dostęp 2024-10-06] (ang.).
  7. ↑ Elektronika na wzór naszego mózgu już tylko kwestią czasu. W MIT zrobili kanapkę z Grafenu [online], CHIP – Technologie mamy we krwi!, 4 lutego 2023 [dostęp 2024-10-06] (pol.).
  8. ↑ Jarillo-Herrero, [w:] New York Times [online].
  9. ↑ Twisted 2D Materials Enable a Breakthrough in Single-Photon Detection – Barcelona Institute of Science and Technology – BIST [online] [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  10. ↑ ICFO, Researchers overcome long-standing bottleneck in single photon detection with twisted 2D materials [online], phys.org [dostęp 2025-10-05] (ang.).
  11. ↑ מיכל, Pablo Jarillo-Herrero [online], Wolf Foundation, 13 stycznia 2020 [dostęp 2024-10-19] (ang.).