Palliduphantes milleri

Palliduphantes milleri – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych. Endemit Karpat. Rzadko spotykany. Zasiedla ściółkę leśną.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1972 roku przez Wojciecha Staręgę na łamach „Fragmenta Faunistica” pod nazwą Lepthyphantes milleri^[1][2]. Opisu dokonano na podstawie wyłącznie samic. Jako miejsce typowe wskazano Cisnę w polskich Bieszczadach. Epitet gatunkowy nadano na cześć Františka Millera^[1]. Opisu samca dokonał ten sam autor w 1976 roku na podstawie okazu z Zamkowej Góry w Pieninach^[3].

Staręga zaliczył omawiany takson do grupy gatunków L. pallidus^[1], którą w 2001 roku Michael I. Saaristo i Andriej Tanasiewicz wyodrębnili do nowego rodzaju Palliduphantes^[4].

Samica osiąga 2,2 mm^[1], a samiec 1,7 mm długości ciała^[3].

U obu płci prosoma ma 0,9 mm długości i około 0,7 mm szerokości^[1][3]. Karapaks jest żółtawy do szarożółtego z ciemniejszymi liniami promienistymi^[1][3][5], krawędziami bocznymi, a u samca też widłowatym znakiem przed jamką. Nadustek jest wklęśnięty^[3]. Żółtobrunatne szczękoczułki mają przednią krawędź bruzdy uzbrojoną w trzy duże zęby, natomiast jej krawędź tylna ma u samca trzy małe ząbki, a u samicy jeden ząbek^[1][3]. Dobrze wykształcony aparat strydulacyjny samca zajmuje niemal ⅔ bocznej powierzchni nasadowego członu szczękoczułka. Trójkątne, w tyle zaostrzone sternum^[3] ma kolor szarożółty z żółtym marmurkowaniem^[1][5], u samca z czarnym cieniowaniem^[3].

Odnóża są jednolicie żółtawe^[6][3], białawobrązowe^[5] lub brunatnożółte^[1], nienakrapiane i nieobrązczkowane^[1][5]. Pierwsza para ud ma po jednej szczecinie przednio-bocznej o długości niemal równej średnicy uda. Golenie wszystkich par mają dwie szczeciny (kolce) grzbietowe, a nadstopia par od pierwszej do trzeciej po jednym kolcu grzbietowym. Na ostatniej parze nadstopi kolców brak^[1]. Trichobotrium na pierwszej parze nadstopi leży w 0,17 ich długości^[3].

Opistosoma (odwłok) jest białawoszara do szarej z rozmytym wzorem białawym na grzbiecie^[1][5][6], ciemnymi (u samca wręcz czarniawymi) bokami i ciemniejszym od wierzchu spodem^[1][3].

Samcze nogogłaszczki mają na rzepce krótką, zagiętą szczecinkę makroskopową, a na krótszej od niej goleni palcowatą, pozbawioną dłuższej szczeciny apofizę. Każda z gałęzi paracymbium dysponuje pojedynczym, długim, spiczastym kolcem. Lamella characteristica ma gładką, wyciągniętą końcówkę oraz krótszą i szerszą niż u P. pallidus boczną ostrogę^[3].

Epigyne cechuje się płatem trzonka (paletką) węższym od płatów bocznych i na końcu rozdwojonym^[1][6]. Wulwa ma jedną parę dużych, nerkowatych zbiorników nasiennych^[1].

Pająk zasiedlający ściółkę górskich lasów, w tym buczyny karpackiej i innych lasów bukowych^[1][3], dębowych^[5], jodłowo-bukowych i innych lasów mieszanych^[1][3]. Osobniki dorosłe spotykano w maju, czerwcu^[1], lipcu^[5] i październiku^[3].

Gatunek palearktyczny, endemiczny dla Karpat^[3], podawany z Polski, Czech, Słowacji, Ukrainy i Rumunii^[6]. Rzadko spotykany^[3]. W Rumunii znany z dwóch stanowisk^[5]. Na Ukrainie stwierdzony tylko w Parku Narodowym „Synewyr”^[7].