Pan Rożnowa
Pan Rożnowa – powieść poetycka autorstwa Józefa Szujskiego.
Utwór powstał w okresie młodzieńczej twórczości autora. Józef Szujski tworzył ówcześnie podczas swojego pobytu w Zbyszycach, ewentualnie w Kurdwanowie. To wówczas powstały jego najlepsze, młodzieńcze liryki, poematy i dramaty. Jednym z takich poematów jest właśnie „Pan Rożnowa”[1]. Według informacji zawartej w przypisach do wydania z 1985 r. i innych źródłach, powieść ta została po raz pierwszy wydana w piśmie „Dziennik Literacki” 22-29 z 1858 roku[2][3]. Napisana została jednak znaczenie wcześniej. Według jednego z komentatorów historia ta jest w sposób niefortunny wzorowana na utworze „Zamek kaniowski” autorstwa Seweryna Goszczyńskiego[2].
Akacja toczy się w Rożnowie, koło Nowego Sącza, w niewielkim zamku, położonym nad Dunajcem. Zamek wybudowany został i należał do Sulisława Rożena. Powieść, opowiada o historii małżeństwa dziedzica zamku, z Bolechną, córką starosty. Pan, który w zaawansowanym już wieku, wziął za żonę młodą dziewczynę, z zazdrości i zawiści, o panów na Tropsztynie, sąsiednich dziedziców, uwięzia swą żonę. Dochodzi do najazdu na zamek[2][4].
Na końcu, dołączony został przez autora, epilog dedykacyjny do Marcela Żuka Skarszewskiego, z datą: wrzesień 1857 r., brak innych danych dotyczących daty powstania utworu[5].
W 150 rocznicę urodzin autora, utwór został wydany przez Sądecką Oficynę Wydawniczą[3].
Przypisy
- ↑ Zaremba 2005 ↓, Józef Szujski.
- 1 2 3 Wcześny 1994 ↓, s. 26.
- 1 2 Redakcja 1985 ↓, przypis.
- ↑ Redakcja 1985 ↓, Pan Rożnowa.
- ↑ Redakcja 1985 ↓, epilog.
Bibliografia
- Józef Szujski, Pan Rożnowa, Mieczysław Mączka (red.), Nowy Sącz: Sądecka Oficyna Wydawnicza, 1985 (pol.).
- Wiesław Wcześny, Twórczość literacka, historyczna i publicystyczna Józefa Szujskiego, Leszek Migrała (red.), „Almanach Sądecki” (3 (8)), Nowy Sącz: Wydawnictwo Stowarzyszenia Civitas Christiana, 1994, s. 22-37 (pol.), kwartalnik.
- Jacek Zaremba, Józef Szujski [online], Dziennikpolski24.pl, 4 marca 2005, /jozef-szujski/ar/1471054 [dostęp 2025-10-10] (pol.).