Paprocany

Paprocany
część miasta
Ilustracja
Hotel Piramida w Paprocanach
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Tychy

W granicach Tychów

1951

Tablice rejestracyjne

ST

SIMC

0944735

Położenie na mapie Tychów
Mapa konturowa Tychów, na dole znajduje się punkt z opisem „Paprocany”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Paprocany”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Paprocany”
Ziemia50°06′07″N 18°59′50″E/50,101944 18,997222[1]

Paprocany (niem. Paprotzan[2]) – dzielnica Tychów położona w południowej części miasta.

Dzielnica graniczy ze Śródmieściem i z Cielmicami.

Paprocany znane są z Portu Pieśni Pracy (jednego z największych festiwali szantowych w południowej Polsce), festiwalu im. Ryśka Riedla (w latach 1999–2008), Jeziora Paprocańskiego oraz licznych gatunków flory i fauny.

Tuż przy południowo-zachodnim brzegu jeziora (już w granicach gminy Kobiór), znajduje się zabytkowy pałac myśliwski w Promnicach. Natomiast na północno-wschodnim brzegu jeziora znajduje się kompleks wypoczynkowy.

U zbiegu ulic Sikorskiego i Parkowej znajduje się obelisk upamiętniający urodzonego tu rzeźbiarza Augusta Kissa.

Nazwa

Nazwa dzielnicy pochodzi od polskiej nazwy rośliny leśnej paproci (Polypodiopsida Cronquist)[2]. Nazwę tę jako źródłosłów miejscowości – „von paproć = Farrenkraut” podał niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 r. we Wrocławiu jako starszą od niemieckiej wymienia on nazwę w polskiej formie – „Paprociny”, podając jej znaczenie „Farrenkrautort”, czyli po polsku „Miejscowość paproci”[2]. Niemcy zgermanizowali nazwę na Paprotzan, w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

W dokumencie sprzedaży dóbr pszczyńskich wystawionym przez Kazimierza II cieszyńskiego w języku czeskim we Frysztacie w dniu 21 lutego 1517 r. wieś została wymieniona jako Paproczany[3].

Historia

Zanim w wyniku procesów urbanizacyjnych Paprocany stały się częścią Tychów, były one osobną wsią. Pierwsza wzmianka o Paprocanach pojawia się w Liber beneficiorum Jana Długosza. Paprocany wymieniane są jako wieś należąca do parafii lędzińskiej (ok. 1450 r.)[4].

Miejsce walk powstańczych podczas I powstania śląskiego[5]. Do 1950 r. miejscowość była siedzibą gminy Paprocany.

Tranzyt

Paprocany mają dobrze rozwiniętą infrastrukturę drogową – przez tę dzielnicę biegnie dwujezdniowa ul. Sikorskiego, łącząca południowe dzielnice Tychów z drogą krajową nr 1. Dodatkowo przez tę dzielnicę kursują trolejbusy i autobusy ZTM – w dzielnicy Paprocany znajduje się jedna z dwóch pętli trolejbusowych w mieście. Znajduje tam się również rondo im. Zesłańców Sybiru, koło którego stoi pomnik Zesłańców Sybiru (odsłonięty w kwietniu 2008 r.). Przez Paprocany przebiega również ul. Armii Krajowej – jedna z najbardziej ruchliwych ulic w Tychach.

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 96980.
  2. 1 2 3 Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 51, OCLC 456751858 (niem.).
  3. ↑ Ludwik Musioł. Dokument sprzedaży księstwa pszczyńskiego z dn. 21. lutego 1517 R.. „Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku”. R. 2, s. 235–237, 1930. Katowice: nakł. Towarzystwa ; Drukiem K. Miarki.
  4. ↑ Czesław Grot: Paprocany: (szkic monograficzny wioski górnośląskiej) przeszłość i teraźniejszość. Urząd Gminny w Paprocanach, 1938. (pol.).
  5. ↑ red. Franciszek Hawranek: Encyklopedia powstań śląskich. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1982, s. 372. (pol.).

Linki zewnętrzne