Parahellenia

*Parahellenia*
	; Parahellenia borneensis
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	kostowcowate
Rodzaj	Parahellenia
	Nazwa systematyczna
	Parahellenia N.H.Xia, Juan Chen, L.Y.Zeng & S.Jin Zeng; Pl. Diversity 44: 395 (2022)
	Typ nomenklatoryczny
	Parahellenia tonkinensis (Gagnep.) Juan Chen, N.H. Xia, L.Y. Zeng & S.Jin Zeng

Parahellenia N.H.Xia, Juan Chen, L.Y.Zeng & S.Jin Zeng – rodzaj roślin z rodziny kostowcowatych. Obejmuje 9 gatunków występujących w Azji Południowo-Wschodniej, Asam i południowo-wschodnich Chinach^[3], gdzie zasiedlają wilgotne miejsca wzdłuż brzegów lasów oraz wąwozy w lasach wiecznie zielonych lub bambusowych, a także wapiennych wzgórza do wysokości 1100 m n.p.m.^[4]

Nazwa naukowa odnosi się do podobieństwa do rodzaju Hellenia^[4].

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie, wiecznie zielone rośliny zielne^[4].

Pędy: Kłącze grube i mięsiste. Pęd ulistniony przypominający trzcinę cukrową, lekko do silnie skręcony spiralnie, z odgałęzieniami wyrastającymi z górnych węzłów^[4].

Liście: Ulistnienie skrętoległe. Języczek liściowy krótki. Pochwa liściowa zamknięta. Ogonek liściowy bardzo krótki. Blaszka liściowa odwrotniejajowata lub eliptyczna, gładka do lekko fałdowanej, przeważnie naga po obu stronach^[4].

Kwiaty: Zebrane w kwiatostan wyrastający bezpośrednio z kłącza. Szypuła pozioma do wzniesionej, pokryta licznymi rurkowatymi pochwami. Przysadki skórzaste, bladozielone, czerwone lub brązowe, bez wyrostka, przeważnie ostrokończyste. Podkwiatki skórzaste, wąskolancetowate do szpilkowych lub kapturkowate, przeważnie ostrokończyste. Kwiaty siedzące. Listki wewnętrznego okółka okwiatu u nasady zrośnięte w rurkę, powyżej trójwrębne. Łatki równej wielkości, przeważnie ostrokończyste. Listki wewnętrznego okółka zrośnięte w długą i smukłą rurkę, zrośniętą z nasadą szyjki słupka na ponad połowie swojej długości. Warżka duża, odwrotnie jajowata, cienka, lejkowata, całobrzega, biała, żółta do pomarańczowej, a niekiedy czerwonej. Jeden pręcik płatkowaty. Zalążnia trójkomorowa. Znamię słupka wyraźnie podzielone na dwa płatki (bilamellate), spłaszczone, o orzęsionych brzegach^[4].

Owoce: Nieco mięsiste, trójkomorowe torebki, pękające komorowo. Nasiona liczne, nieregularnie beczułkowate, z białą osnówką u nasady^[4].

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016): Rodzaj uznany za synonim Tapeinochilos w ramach rodziny kostowcowatych (Costaceae)^[2]. Według bazy „Plants of the World Online”, odzwierciedlającej World Checklist of Vascular Plants, uznawany za odrębny rodzaj w rodzinie kostowcowatych^[3].

Wykaz gatunków^[4]

Parahellenia borneensis (A.D.Poulsen) N.H.Xia, Juan Chen & S.Jin Zeng
Parahellenia candida (Škorničk., Böhmová & H.Ð.Trần) N.H.Xia & Juan Chen
Parahellenia globosa (Blume) N.H.Xia, Juan Chen & S.Jin Zeng
Parahellenia malipoensis Juan Chen, L.Y.Zeng, S.Jin Zeng & N.H.Xia
Parahellenia mizoramensis Lalfakawma, S.D.Khomdram & S.D.Yumkham
Parahellenia mulus (Meekiong, Ipor & Tawan) Juan Chen, N.H.Xia & L.Y.Zeng
Parahellenia tonkinensis (Gagnep.) Juan Chen, N.H.Xia, L.Y.Zeng & S.Jin Zeng
Parahellenia trongduyi Juan Chen, V.C.Nguyen, K.S.Nguyen & N.H.Xia
Parahellenia yunnanensis S.Jin Zeng, N.H.Xia, L.Y.Zeng & Juan Chen

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-08-18]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Juan Chen (i inni). Parahellenia, a new genus segregated from Hellenia (Costaceae) based on phylogenetic and morphological evidence. „Plant Diversity”. 44 (4), s. 389–405, 2022-07. DOI: 10.1016/j.pld.2022.02.001..

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-08-18]. (ang.).

[rev-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Juan Chen (i inni). Parahellenia, a new genus segregated from Hellenia (Costaceae) based on phylogenetic and morphological evidence. „Plant Diversity”. 44 (4), s. 389–405, 2022-07. DOI: 10.1016/j.pld.2022.02.001..

[1]

[2]

[3]

[4]