Pasmo Jeleniowskie

Pasmo Jeleniowskie
Pasmo Jeleniowskie ze szczytu Łysej Góry

Pasmo Jeleniowskie – pasmo Gór Świętokrzyskich, wschodnie przedłużenie Łysogór.

Rozciąga się na długości ok. 14 km od źródłowego toku Słupianki koło Jeleniowa (na zachodzie) po źródliska Opatówki w Bukowianach koło Opatowa, u stóp Wyżyny Sandomierskiej (na wschodzie). Szerokość pasma wynosi od 3,5 km w części środkowej po niespełna 2 km na wschodzie[1]. W części środkowej wznosi się najwyższy szczyt pasma, Szczytniak (554 m n.p.m.). Część wschodnią tworzy wydłużony wał Wesołówki (468 m n.p.m.) i Truskolaski (448 m n.p.m.), a część wschodnią – masyw Jeleniowskiej (533 m n.p.m.), wyraźnie odseparowany od Szczytniaka siodłem Przełęczy Jeleniowskiej (395 m n.p.m.)[2].

Pasmo zbudowane jest z kambryjskich piaskowców kwarcytowych. Niemal w całości porośnięte jest lasem jodłowo-bukowym z interesującymi gatunkami mszaków, roślin zielnych i krzewinek w runie. Prawie całe pasmo leży w granicach Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego. W Paśmie Jeleniowskim występują charakterystyczne dla Gór Świętokrzyskich gołoborza (m.in. na Górze Jeleniowskiej i na Szczytniaku)[1].

W czasie powstania styczniowego w miejscowych lasach obozowały oddziały pułkownika Karola Kality. Podczas II wojny światowej Pasmo Jeleniowskie było kryjówką dla oddziałów partyzanckich AK i GL. Na grzbiecie pasma, na wschód od Szczytniaka, stoi skromny, metalowy krzyż, upamiętniający mającą tu miejsce koncentrację oddziałów AK zgrupowania „Ponurego” i ich defiladę w Dzień Niepodległości 1943 r.[1]

Na północno-wschodnim stoku Góry Witosławskiej, przy ścieżce do Witosławic znajduje się drewniana kaplica p.w. Zesłania Ducha Świętego z XVIII/XIX wieku, obok której jest cudowne źródełko, którego woda ma posiadać cudowne właściwości uzdrawiania chorych oczu[1], z kamienną rzeźbą Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVIII wieku.

Przez pasmo przebiega szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków oraz czarny szlak turystyczny czarny szlak turystyczny z Nowej Słupi do Piórkowa.

Główne szczyty

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Mirosław J. Barański. Gołoborza i zawilce (Pasmo Jeleniowskie). „Na Szlaku. Magazyn turystyczno-krajoznawczy”. R. XXXVIII (nr e-209 (405)), s. 23-26, marzec 2024. Oddział Wrocławski PTTK. ISSN 1230-9931.
  2. ↑ Mapa turystyczna. [dostęp 2025-12-10].

Bibliografia

  • Tomasz Wągrowski, Góry Świętokrzyskie. Szlak główny im. E. Massalskiego, Kielce 1989.
  • Elżbieta Wołoszyńska-Wiśniewska, Marek Wołoszyński, Główny szlak świętokrzyski, Kraków: Compass, 2016.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.