Passerina (ptak)

Passerina[1]
Vieillot, 1816[2]
Ilustracja
Łuszczyk różowobrzuchy (P. rositae)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

kardynały

Rodzaj

Passerina

Typ nomenklatoryczny

„Le Ministre” z Buffona (= Tanagra cyanea Linnaeus, 1766)

Synonimy
Gatunki

7 gatunków – zobacz opis w tekście

Passerina – rodzaj ptaków z rodziny kardynałów (Cardinalidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej (z Ameryką Środkową włącznie)[9].

Morfologia

Długość ciała 12,5–19 cm, masa ciała samic 11,9–32,5 g, samców 12,5–40,5 g[10].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1816 roku francuski ornitolog Louis Pierre Vieillot w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Analiza nowej ornitologii podstawowej [2]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)[11] łuszczyk indygowy (P. cyanea).

Etymologia

  • Passerina: łac. passerinus ‘jak wróbel’ (tj. rozmiaru wróbla), od passer, passeris ‘wróbel’[12].
  • Spiza: gr. σπιζα spiza ‘zięba’, od σπιζω spizō ‘ćwierkać’[13]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie)[14]: Fringilla cyanea A. Wilson, 1810 (= Tanagra cyanea Linnaeus, 1766).
  • Guiraca: guar. Guihrá ‘ptak’. Nie jest jasne, jaki związek ma ta nazwa w języku guarani z łuszczykiem błękitnym, którego opis pochodzi z Karoliny, choć Swainson mógł sądzić, że jest to nazwa pochodząca z języka nahuatl[15]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie)[16]: Loxia caerulea Linnaeus, 1758.
  • Aurella: łac. aura ‘blask, światło’; przyrostek zdrabniający -ella[17].
  • Coccoborus: gr. κοκκος kokkos ‘zboże, nasiono’; -βορος -boros ‘pożerający’, od βιβρωσκω bibrōskō ‘zjeść’[18]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Loxia caerulea Linnaeus, 1758.
  • Goniaphaea: gr. γωνια gōnia ‘róg, kąt’; φη phē ‘jak’[19]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Loxia caerulea Linnaeus, 1758.
  • Cyanospiza: gr. κυανος kuanos ‘ciemnoniebieski’; σπιζα spiza ‘zięba’, od σπιζω spizō ‘ćwierkać’[20].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[21]:

  • Passerina cyanea (Linnaeus, 1766) – łuszczyk indygowy
  • Passerina caerulea (Linnaeus, 1758) – łuszczyk błękitny
  • Passerina amoena (Say, 1822) – łuszczyk lazurowy
  • Passerina rositae (Lawrence, 1874) – łuszczyk różowobrzuchy
  • Passerina leclancherii Lafresnaye, 1840 – łuszczyk żółtobrzuchy
  • Passerina versicolor (Bonaparte, 1838) – łuszczyk tęczowy
  • Passerina ciris (Linnaeus, 1758) – łuszczyk wielobarwny

Uwagi

  1. ↑ Nie Spiza Bonaparte, 1824 (Cardinalidae).
  2. ↑ Nowa nazwa (a może pomyłka?) dla Passerina Vieillot, 1816.
  3. ↑ Nie Goniaphaea Bowditch, 1825 (Ploceidae).
  4. ↑ Nowa nazwa dla Passerina Vieillot, 1816, gdyż autor uważał ją zajętą przez Passerina Linnaeus, 1753 (botanika) oraz dla Spiza Bonaparte, 1827.

Przypisy

  1. ↑ Passerina, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 L.J.P. Vieillot: Analyse d’une nouvelle ornithologie élémentaire. Paris: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1816, s. 30. (fr.).
  3. ↑ Ch.L. Bonaparte. Catalogue of the Birds of the United States, systematically arranged in Orders, Families, Genera, and Subgenera. „Contributions of the Maclurian Lyceum to the arts and sciences”. 1 (1), s. 20, 1827.
  4. ↑ W. Swainson. A synopsis of the birds discovered in Mexico by W. Bullock F.L.S. and H.S., and Mr. William Bullock, jun. „The Philosophical Magazine”. New Series. 1, s. 438, 1827. (ang.).
  5. ↑ C.T. Wood. Partington’s Cyclopædia of Natural History. „Magazine of natural history and journal of zoology, botany, mineralogy, geology and meteorology”. 9 (61), s. 277, 1836. (ang.).
  6. ↑ W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 2. London: John Taylor, 1837, s. 277, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.).
  7. ↑ G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855. (ang.).
  8. ↑ S.F. Baird: Reports of explorations and surveys, to ascertain the most practicable and economical route for a railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean. Made under the direction of the secretary of war, in 1853–6. Cz. 9. Washington: A.O.P. Nicholson, Printer, 1858, s. 500. (ang.).
  9. ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Cardinals, grosbeaks and (tanager) allies. IOC World Bird List (v15.2). [dostęp 2026-08-20]. (ang.).
  10. ↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Cardinals and Allies (Cardinalidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Passerina, DOI: 10.2173/bow.cardin1.01 [dostęp 2026-08-20] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  11. ↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 46. (ang.).
  12. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Passerina [dostęp 2026-08-20].
  13. ↑ The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-08-20] (ang.).
  14. ↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. Wyd. 2. London: R. and J.E. Taylor, 1841, s. 60. (ang.).
  15. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Guiraca [dostęp 2026-08-20].
  16. ↑ W. Swainson. On several Groups and Forms in Ornithology, not hitherto defined. „The Zoological Journal”. 3 (11), s. 350, 1827. (ang.).
  17. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Aurella [dostęp 2026-08-20].
  18. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Coccoborus [dostęp 2026-08-20].
  19. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Goniaphaea [dostęp 2026-08-20].
  20. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Cyanospiza [dostęp 2026-08-20].
  21. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Cardinalidae Ridgway, 1901 – kardynały – Cardinals, grosbeaks and allies (wersja: 2024-09-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-20].

Bibliografia

  • The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.