Paszkiszki
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Sielsowiet | |
| Populacja (2009) |
|
| • liczba ludności |
72 |
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego  | |
Położenie na mapie Białorusi  | |
Położenie na mapie Polski w 1939 r.  | |
 54°12′55″N 25°55′44″E/54,215278 25,928889 | |
Paszkiszki (biał. Пашкішкі; ros. Пашкишки) − wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.
Historia
Wieś Paszkiszki została wydzielona z dóbr sapieżyńskich w 1650 roku i nadana Adamowi Rogińskiemu. Po śmierci jego syna Aleksandra w 1704 r. majątek podzielili między sobą synowie Stanisław, Andrzej i Stefan. Przy ziemi pozostał Stefan, który w 1709 r. sprzedał Paszkiszki Marcjanowi Piaseckiemu. Wkrótce, w 1718 r., wieś przeszła w ręce Mosiewiczowej, właścicielki Holszan, za sumę 5 tys. złotych polskich[1]. W 1745 r. Jerzy Antoni Piasecki, podczaszy orszański i regent ziemski powiatu oszmiańskiego, zapisał Paszkiszki w dożywocie swojej żonie Zofii z Wilkańców. Zofia zawierała trzykrotnie związki małżeńskie – kolejno z Radziwiłłowiczem, Jerzym Antonim Piaseckim i wreszcie z Brzezińskim, rotmistrzem ziemi nurskiej. Po jej śmierci w 1770 r. majątek przeszedł na Tadeusza Lubicza Zakrzewskiego, rotmistrza oszmiańskiego.[2] Dwór w Paszkiszkach uchodził wówczas za skromny, choć nowy, kryty dranicami, z piecami kaflowymi i przeszklonymi oknami. W 1800 r. Zakrzewski sprzedał wieś wraz z przyległościami za 56 tys. złotych polskich Tomaszowi Ganowi, przedstawicielowi znanego na Oszmiańszczyźnie rodu. W źródłach wzmiankowani byli już wcześniej przedstawiciele tej rodziny: Jerzy Gan (1620), Wasyl Gan (1650) i Piotr Gan (mąż Matyldy Czyczyn Eygirt, 1658). Tomasz Gan, żonaty z Krystyną Dmochowską, pełnił od końca XVIII w. różne funkcje publiczne w powiecie, a jego wnukiem był Juliusz Gan, właściciel Paszkiszek w XIX wieku[3].
W czasach zaborów folwark i dwie wsie w gminie Holszany, w powiecie oszmiańskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego. W latach 1730–1827 wieś należała do szlacheckiej rodziny Piaseckich. W 1866 roku folwark miał 28 mieszkańców w 1 domu, był tu młyn wodny. Pierwsza z wsi należała do dóbr Paszkiszki (własność Hanów) i liczyła 47 dusz rewizyjnych, druga z wsi liczyła 21 dusz rewizyjnych i należała do dóbr Rossalszczyzna, własność Eysmontów[4]. W 1905 roku folwark liczył 57 mieszkańców, 628 dziesięcin, własność Hana; wieś liczyła 243 mieszkańców, 336 dziesięcin[5].
W latach 1921–1945 majątek i wieś leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie oszmiańskim, w gminie Holszany.
W 1931:
Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej w Holszanach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Holszanach i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Holszanach[7].
Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.
Przypisy
- ↑ Czesław Jankowski, Powiat oszmiański: materjały do dziejów ziemi i ludzi, cz. 1, Kraków 1896, s. 219.
- ↑ Jankowski, s. 219.
- ↑ Jankowski, s. 220.
- ↑ Paszkiszki, pow. oszmiański, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 892.
- ↑ Гошкевич И. И. Виленская губернія: Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ поселеніи, составленный по оффиціальнымъ свѣдѣниямъ, Вильна, 1905, s. 225
- 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 32.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 1250.
Linki zewnętrzne
- Paszkiszki, pow. oszmiański, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 892.