Patronaż

Patronaż – strategia wzmacniania politycznego wpływu na drodze nominacji politycznych^[1][2]. Podstawowy instrument polityki partyjnej, który umożliwia rewanż pracownikom aparatu partyjnego za ich oddaną pracę podczas kampanii wyborczej^[3].

Z jednej strony system pozwala na dobranie sobie lojalnych pracowników, z drugiej jednakże neguje zasadę profesjonalizmu i apolityczności służby publicznej^[1][3].

Jest to wsparcie udzielone osobie prywatnej przez polityka lub wsparcie udzielone politykowi przez osobę prywatną. W brytyjskim systemie ustrojowym patronaż wiąże się także z nominacjami publicznymi; raport komisji Izby Gmin z 2003 roku wskazywał, że nominacje publiczne i patronaż są integralne dla różnych poziomów rządzenia w Wielkiej Brytanii^[4].

Jest to stronnicze mianowanie na stanowiska administracji publicznej i (lub) przydzielanie licencji, kontraktów, koncesji lub innych przywilejów^[3]. Patronaż nabrał znaczenia na poziomie ogólnokrajowym podczas prezydentury Jacksona, w formie systemu łupów (obsadzania stanowisk administracyjnych przez osoby związane z aktualnie rządzącym prezydentem)^[3]. Jednak dopiero podczas pierwszej kadencji Abrahama Lincolna osiągnął ogromne rozmiary, by powoli tracić na znaczeniu od chwili wejścia Civil Service Act w 1883^[5]. Obecnie patronaż funkcjonuje na dużą skalę, gdyż po wyborze nowego prezydenta zmienia się cała administracja federalna.

Na poziomie lokalnym (zgodnie z decyzją Sądu Najwyższego) obsada stanowisk niepolitycznych w administracji publicznej nie może być uzależniona od poglądów politycznych, czy przynależności partyjnej^[6][7].

• zawłaszczenie państwa

• Encyklopedia politologii, red. M. Żmigrodzki.