Paul Bronsart von Schellendorff
| Data i miejsce urodzenia |
25 stycznia 1832 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
23 czerwca 1891 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1849–1891 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
Minister Wojny |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Paul Leopold Eduard Heinrich Anton Bronsart von Schellendorff (ur. 25 stycznia 1832 w Gdańsku, zm. 23 czerwca 1891 w Schettnienen)[1] – generał piechoty Armii Cesarstwa Niemieckiego, uczestnik wojny prusko-austriackiej i wojny francusko-pruskiej, pruski Minister Wojny, generał-głównodowodzący I Korpusem Armijnym z dowództwem w Królewcu.
Życiorys
Po ukończeniu korpusu kadetów w Gdańsku rozpoczął w 1849 roku, w stopniu podporucznika (niem. Sekondeleutnant), służbę w 2. Pułku Grenadierów Gwardii[2]. W latach 1855-1858 pobierał nauki w Szkole Wojennej w Berlinie. Po jej ukończeniu trafił do wydziału trygonometrycznego sztabu generalnego, gdzie awansował na porucznika )niem. Premiereleutnant)[3]. Po otrzymaniu stopnia kapitana (niem. Hauptmann) w 1861 roku służył w sztabie generalnym[4], a rok później został członkiem sztabu II Korpusu Armijnego[5]. W 1864 roku powrócił do służby liniowej i został dowódcą kompanii w 9. Pułku Grenadierów. Przed wybuchem wojny prusko-austriackiej, już jako major trafił ponownie do sztabu generalnego[6], a na czas wojny dołączył do sztabu II Korpusu Armii, z którym uczestniczył w walkach między innymi pod Sadową[7].
Po zakończeniu wojny przez trzy lata, do 1869 roku, został oddelegowany do służby w Ministerstwie Wojny oraz jednocześnie wykładał w Akademii Wojennej[8]. Następnie został oddelegowany do służby w cesarskiej Wielkiej Kwaterze Głównej, w której spędził większość wojny prusko-francuskiej[9]. Z ramienia naczelnego dowództwa obserwował przebieg bitwy pod Sedanem oraz oblężenia Paryża[7]. Konflikt zakończył w stopniu pułkownika (nim. Oberst).
Po zawarciu pokoju frankfurckiego został szefem sztabu Korpusu Gwardii[10], a w 1876 roku awansował na generała majora (niem. Generalmajor)[11]. W 1877 oddelegowany, w roli obserwatora, na ćwiczenia Armii Austro-Węgier[12]. W następnym roku stanął na czele 1. Brygady Piechoty Gwardii oraz powierzono mu stanowisko komendanta Poczdamu[13]. W 1881 roku został dowódcą 2. Dywizji Piechoty Gwardii, co wiązało się z awansem na generała porucznika (niem. Generalleutnant)[14]. W 1883 roku Paul Bronsart von Schellendorff zastąpił Georga von Kameke na stanowisku Ministra Wojny Królestwa Prus[7].
Za jego kadencji w Ministerstwie Wojny wprowadzono na wyposażenie armii pruskiej nowe karabiny powtarzalne. Był zdecydowanym orędownikiem zwiększenia liczebności armii oraz Landwehry i Landsturmu. Konieczna do tego ustawa została przyjęta na przełomie 1887 i 1888 roku. Odpowiadał również za implementację nowego regulaminu służby polowej[7]. W 1889 roku zrezygnował z dalszego pełnienia stanowiska ministra i został generałem-głównodowodzącym I Korpusem Armijnym z dowództwem w Królewcu[15]. Pełnił tę funkcję do swojej śmierci w 1891 roku. Bronsart von Schellendorff był również szefem 5. Pułku Grenadierów[15].
Odznaczenia
Odznaczenia gen. Bronsarta von Schellendorffa[15]:
- Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z liśćmi dębu
- Order Królewski Korony II klasy z koroną i wstęgą
- Order Królewski Korony III klasy z mieczami
- Gwiazda Wielkiego Komandora Orderu Hohenzollernów z mieczami
- Kawaler Order Hohenzollernów z mieczami
- Krzyż Żelazny I klasy
- Krzyż Żelazny II klasy
- Krzyż Wielki Orderu Alberta Niedźwiedzia (Anhalt)
- Krzyż Wielki Orderu Lwa Zeryngeńskiego (Badenia)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Bawaria)
- Krzyż Wielki Orderu Henryka Lwa z mieczami (Brunszwik)
- Komandor II klasy Orderu Zasługi Filipa Wspaniałomyślnego (Hesja)
- Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej z koroną w złocie (Meklemburgia)
- Krzyż Zasługi Wojskowej II klasy (Meklemburgia)
- Komandor Orderu Zasługi Cywilnej z dekoracją wojenną (Saksonia)
- Krzyż Wielki Orderu Alberta z koroną w złocie (Saksonia)
- Komandor Orderu Zasługi Wojskowej (Wirtembergia)
- Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej (Wirtembergia)
- Krzyż Wielki Orderu Fryderyka (Wirtembergia)
- Order Czarnego Smoka I klasy (Chiny)
- Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja)
- Wielka Wstęga Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia)
- Krzyż Wielki Orderu Korony Włoch (Włochy)
- Krzyż Wielki Orderu Korony Dębowej (Luksemburg)
- Krzyż Wielki Orderu Leopolda (Austro-Węgry)
- Krzyż Wielki Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)
- Order Świętego Włodzimierza III klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętej Anny II klasy z brylantami (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętej Anny II klasy z mieczami (Imperium Rosyjskie)
- Komandor I klasy Orderu Miecza (Królestwo Szwecji i Norwegii)
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Królestwo Szwecji i Norwegii)
- Krzyż Wielki Orderu Krzyża Takowy (Serbia)
- Order Medżydów I klasy (Imperium Osmańskie)
Przypisy
- ↑ Stolberg-Wernigerode 1955 ↓, s. 636.
- ↑ Rangliste 1850 ↓, s. 66.
- ↑ Rangliste 1859 ↓, s. 24.
- ↑ Rangliste 1862 ↓, s. 24.
- ↑ Rangliste 1863 ↓, s. 61.
- ↑ Rangliste 1866 ↓, s. 26.
- 1 2 3 4 Stolberg-Wernigerode 1955 ↓, s. 637.
- ↑ Rangliste 1867 ↓, s. 24.
- ↑ Kleist 1895 ↓, s. 660.
- ↑ Rangliste 1872 ↓, s. 42.
- ↑ Rangliste 1877 ↓, s. 42.
- ↑ Kleist 1895 ↓, s. 661.
- ↑ Rangliste 1879 ↓, s. 121.
- ↑ Rangliste 1882 ↓, s. 42.
- 1 2 3 Rangliste 1890 ↓, s. 40.
Bibliografia
- Otto zu Stolberg-Wernigerode: Neue Deutsche Biographie 2. Berlin: 1955. (niem.).
- Bogislav von Kleist: Die Generale der Königlich Preußischen Armee von 1840–1890. Lipsk: Zuckschwerdt und Möschke, 1895. [dostęp 2026-05-24]. (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1850, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1850 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1859, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1859 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1862, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1862 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1863, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1863 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1866, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1866 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1867, Berlin: E. S. Mittler, 1867 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1872, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1872 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1877, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1877 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1879, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1879 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1882, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1882 [dostęp 2025-11-22] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich Preußischen Armee für 1890., Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1890 [dostęp 2025-11-22] (niem.).