Pellikula

Schemat przedstawiający pellikulę u eugleniny

Pellikula[1], pelikula[2] – elastyczna powłoka pokrywająca ciało pierwotniaków[1][2]. Tworzą ją błona komórkowa oraz przylegająca do niej epiplazma (najbardziej zewnętrzna część cytoplazmy) z zanurzonymi w niej włóknami białkowymi oraz obłonionymi pęcherzykami[1]. Pellikula nadaje kształt komórce oraz izoluje ją od środowiska zewnętrznego, a także pośredniczy w wymianie substancji pomiędzy organizmem a środowiskiem[2].

U ameb ma ona bardzo prostą budowę, co umożliwia dowolną zmianę kształtu organizmu oraz formowanie nibynóżek[1].

U wiciowców jest ona wzmocniona mikrotubulami oraz polisacharydami, co sprawia, że organizmy te mogą zmieniać swój kształt jedynie w ograniczonym zakresie. Określone obszary pellikuli u wiciowców zawierają również wodniczki pokarmowe (wakuole)[1].

U orzęsków natomiast pellikula, określana jako korteks, połączona jest z kinetosomami oraz towarzyszącymi im włóknami białkowymi.

Wzajemne przemieszczanie się pasków pellikuli połączone z wydzielaniem śluzu jest podstawą mechanizmu ruchów metabolicznych (euglenoidalnych)[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 pellikula, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-12-19].
  2. 1 2 3 pelikula, [w:] Słownik terminów biologicznych [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-12-19].
  3. ↑ T. Suzaki, R.E. Williamson, Euglenoid movement in Euglena fusca: Evidence for sliding between pellicular strips, „Protoplasma”, 124, 1985, s. 137–146, DOI: 10.1007/BF01279733 (ang.).