Phanogomphus
| Phanogomphus | |||
| Carle, 1986[1][2] | |||
 Phanogomphus lividus | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina |
Gomphoidea[1] | ||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Phanogomphus | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Gomphus minutus Rambur, 1842 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Phanogomphus – rodzaj ważek z rodziny gadziogłówkowatych (Gomphidae)[1].
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej[3][4] (Kanada, USA[3], skrajnie północno-wschodni Meksyk[3][5]).
Morfologia
Ważki tego rodzaju są średniej wielkości i smukłej budowy ciała. U samców małe lub średniej wielkości maczugowate zgrubienia w końcowej części odwłoka (segmenty S8 i S9), prawie nieobecne u samic. Wszystkie gatunki mają żółte plamy na tychże zgrubieniach i żółte znaczenia na grzbiecie na większości segmentów odwłoka, a także brązowawy tułów z dwoma żółtymi paskami bocznymi[4].
Systematyka
Takson ten wprowadził w 1986 roku Frank Louis Carle jako podrodzaj rodzaju Gomphus. Jako gatunek typowy wyznaczył Gomphus minutus[2]. W 2017 roku, na podstawie badań filogenetycznych, Phanogomphus i trzy inne podrodzaje rodzaju Gomphus (Stenogomphurus, Gomphurus i Hylogomphus) podniesiono do rangi rodzaju[6]. Obecnie do Phanogomphus zaliczanych jest 17 gatunków[1].
Etymologia
Phanogomphus: gr. φανός phanos „pochodnia, lampa, latarnia”[7][8]; rodzaj Gomphus, gr. γόμφος gomphos „śruba używana w budownictwie okrętowym lub do innych celów”[7][9].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:
- Phanogomphus australis (Needham, 1897)
- Phanogomphus borealis (Needham, 1901)
- Phanogomphus cavillaris (Needham, 1902)
- Phanogomphus descriptus (Banks, 1896)
- Phanogomphus diminutus (Needham, 1950)
- Phanogomphus exilis (Selys, 1854)
- Phanogomphus graslinellus (Walsh, 1862)
- Phanogomphus hodgesi (Needham, 1950)
- Phanogomphus kurilis (Hagen in Selys, 1858)
- Phanogomphus lividus (Selys, 1854)
- Phanogomphus militaris (Hagen in Selys, 1858)
- Phanogomphus minutus (Rambur, 1842)
- Phanogomphus oklahomensis (Pritchard, 1935)
- Phanogomphus quadricolor (Walsh, 1863)
- Phanogomphus sandrius (Tennessen, 1983)
- Phanogomphus spicatus (Hagen in Selys, 1854)
- Phanogomphus westfalli (Carle & May, 1987)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-24] (ang.).
- 1 2 F.L. Carle, The classification, phylogeny and biogeography of the Gomphidae (Anisoptera). I. Classification, „Odonatologica”, 15 (3), 1986, s. 275–326 (ang.).
- 1 2 3 wynik wyszukiwania: Phanogomphus. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2023-06-03]. (ang.).
- 1 2 Genus Phanogomphus. [w:] BugGuide [on-line]. Iowa State University. [dostęp 2023-06-03]. (ang.).
- ↑ Dennis R. Paulson, Enrique González Soriano: Mexican Odonata. 1994 (aktualizacja 2023-05-23). [dostęp 2023-06-03]. (ang.).
- ↑ Jessica L. Ware, Erik Pilgrim, Michael L. May, Thomas W. Donnelly, Kenneth Tennessen. Phylogenetic relationships of North American Gomphidae and their close relatives. „Systematic Entomology”. 42 (2), s. 347–358, 2017. DOI: 10.1111/syen.12218. PMCID: PMC6104399. (ang.).
- 1 2 Heinrich Fliedner, Ian Endersby, The Scientific Names of North American Dragonflies, Montmorency, Victoria, Australia: Busybird Publishing, 2019, s. 202, ISBN 978-1-925949-08-7 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 191, OCLC 11069271 (ang.).
- ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 112, OCLC 11069271 (ang.).