Plac Stulecia w Sosnowcu

Plac Stulecia
Patelnia
Śródmieście
Ilustracja
Patelnia w Sosnowcu
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Sosnowiec

Położenie na mapie Sosnowca
Mapa konturowa Sosnowca, po lewej znajduje się punkt z opisem „Plac Stulecia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Plac Stulecia”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Plac Stulecia”
Ziemia50°16′40,8″N 19°07′38,3″E/50,277990 19,127316

Plac Stulecia w Sosnowcu (potocznie Patelnia) – plac w centrum Sosnowca, w dzielnicy Śródmieście, położony u zbiegu ulic Modrzejowskiej, Warszawskiej i 3 Maja, w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego Sosnowiec Główny. Z dworcem oraz rejonem ul. Jana Kilińskiego łączy go podziemny pasaż handlowy[1]. Plac Stulecia stanowi część śródmiejskiego układu pieszo-komunikacyjnego w sąsiedztwie dworca kolejowego i głównych ulic handlowych; w jego obrębie funkcjonuje zejście do podziemnego pasażu łączącego plac z dworcem[1]. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się m.in. zabytkowy dworzec kolejowy oraz pomnik Jana Kiepury[1][2].

Po przebudowie oraz odrestaurowaniu okolicznych zabudowań plac jest miejscem spotkań sosnowiczan, a także atrakcją turystyczną. Usytuowane są przy nim jedne z najstarszych budynków miasta, zabytkowy dworzec kolejowy oraz pomnik Jana Kiepury[3].

Historia

Okolice dworca kolejowego należały do najważniejszych przestrzeni publicznych miasta już w końcu XIX i na początku XX wieku – plac przed dworcem i wlot ul. Warszawskiej w (dzisiejszą) ul. 3 Maja tworzyły funkcjonalną całość, w której koncentrowało się życie miasta i drobny handel[4]. W okresie PRL, wraz z decyzjami modernizacyjnymi dotyczącymi ówczesnej ul. Czerwonego Zagłębia (obecnie 3 Maja), doszło do wyburzeń i przebudów w sąsiedztwie dworca oraz węzła komunikacyjnego; w połowie lat 70. XX wieku zakończono przebudowę tego odcinka, w wyniku której powstały m.in. dwie dwupasmowe jezdnie, dwutorowe torowisko tramwajowe, przystanki autobusowe oraz przejście podziemne łączące rejon „Patelni” z budynkiem dworca i przystankami tramwajowymi[4].

W latach 70. wykształcił się niewielki, nienazwany placyk w sąsiedztwie przecięcia głównych ciągów pieszych i komunikacyjnych; mieszkańcy zaczęli określać go mianem „Patelni”, co wiązano z nagrzewaniem się płyt nawierzchni w upalne dni[5]. W latach 90. przestrzeń ta pełniła przede wszystkim funkcję miejsca tranzytu i drobnego handlu – działały tam m.in. niewielkie pawilony, w których sprzedawano jedzenie, napoje i odzież[5]. Pod koniec dekady podejmowano decyzje o przebudowie śródmieścia w tym rejonie[5].

W 1995 rozstrzygnięto konkurs na projekt przebudowy centrum, którego zwycięska koncepcja stała się punktem wyjścia do dalszych prac przygotowawczych[5]. W 1998 miasto rozpoczęło działania związane z realizacją programu przebudowy śródmieścia, obejmującego m.in. powiązanie ul. Modrzejowskiej z dworcem i ul. Jana Kilińskiego poprzez ciąg podziemny pod ul. 3 Maja, a także ukształtowanie nowej przestrzeni publicznej oraz zaplecza usługowego w ścisłym centrum[6].

W roku jubileuszu 100-lecia nadania praw miejskich Sosnowcowi w prasie samorządowej i materiałach miejskich pojawiła się inicjatywa zastąpienia potocznej nazwy „Patelnia” nazwą urzędową, wyłanianą w sondażu wśród mieszkańców; wskazywano przy tym, że ostateczną nazwę nada Rada Miejska w drodze uchwały.[7] W oparciu o wyniki sondażu Rada Miejska postanowiła nazwać plac u zbiegu ulic Modrzejowskiej, Warszawskiej i 3 Maja „Placem Stulecia”[8]. W 2002 plac był również miejscem uroczystości związanych ze stuleciem urodzin Jana Kiepury i odsłonięciem jego pomnika[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Plac Stulecia w Sosnowcu. Urząd Miejski w Sosnowcu. [dostęp 2026-01-13].
  2. 1 2 Plac Stulecia – miejsce uroczystości 100. rocznicy urodzin Jana Kiepury i odsłonięcia pomnika (wzmianka). „Kurier Miejski”, s. 5, 2002-05-31. [dostęp 2026-01-13].
  3. ↑ Plac Stulecia (Sosnowiec) – WikiZagłębie [online], WikiZagłębie [dostęp 2022-06-10].
  4. 1 2 Robert Lechowski: Sosnowiec, którego już nie ma. Ulica Główna, czyli 3 Maja zanim zniszczyło ją „Czerwone Zagłębie”. GALERIA. Ślązag.pl, 2025-09-14. [dostęp 2026-01-13].
  5. 1 2 3 4 Wojciech Todur: "Patelnia" w Sosnowcu czeka na zmiany. Jak wyglądało to miejsce w latach 90.? [ZDJĘCIA]. Wyborcza.pl, 2021-07-31. [dostęp 2026-01-13].
  6. ↑ Nowe centrum Sosnowca za obligacje. „Kurier Miejski”, s. 2, 1998-08-14. [dostęp 2026-01-13].
  7. ↑ Regulamin głosowania na nową nazwę placu, tzw. Patelni. „Kurier Miejski”, s. 9, 2002-03-31. [dostęp 2026-01-13].
  8. ↑ XLV sesja Rady Miejskiej (fragment dot. nazewnictwa Placu Stulecia). „Kurier Miejski”, s. 4, 2002-05-31. [dostęp 2026-01-13].

Linki zewnętrzne

Plac Stulecia w Sosnowcu w Encyklopedii Zagłębia Dąbrowskiego[niewiarygodne źródło?]

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.