Pluteus semibulbosus

Pluteus semibulbosus
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

łuskowcowate

Rodzaj

drobnołuszczak

Gatunek

drobnołuszczak bulwiastotrzonowy

Nazwa systematyczna
Pluteus semibulbosus (Lasch) Quél.
Mém. Soc. Émul. Montbéliard, Sér. 2 5: 543 (1875)

Pluteus semibulbosus (Lasch) Quél. – gatunek grzybów należący do rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pluteus, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1838 r. Wilhelm Gottlob Lasch, nadając mu nazwę Agaricus semibulbosus. W 1875 r. Lucien Quélet przeniósł go do rodzaju Pluteus[1]. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów podała polską nazwę drobnołuszczak bulwiastotrzonowy[2], ale pokrywa się ona z nazwą Pluteus inquilinus Romagn.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 1–5 cm, początkowo wypukły, następnie płaski. Brzeg żebrowany do około połowy średnicy, ale czasami jest to trudno zauważalne. Powierzchnia biaława, kremowa do kremoworóżowej, zazwyczaj ciemniejsza w środku, drobno włóknisto-łuskowata[3].

Blaszki

Średnio gęste, szerokie, wolne, białe, później różowe[3].

Trzon

Cylindryczny, z bulwą u nasady, szczyt łatwo oddziela się od nasady kapelusza. Powierzchnia biała, kremowo-żółta, podłużnie rowkowana, zazwyczaj drobno łuskowata, u nsady drobno biało aksamitna[3].

Miąższ

Cienki, biały. Zapach niewyraźny, u starszych okazów nieprzyjemny, smak łagodny[3].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki eliptyczne, gładkie, przezroczyste, 5,5–7 × 5–6,5 µm, Q = 1,2. Skórka różowobrązowa do czerwonobrązowej[3].

Gatunki podobne

Czasem może być pomylony z dzwonkówką szarą (Entoloma rhodopolium). Odróżnia się ona blakiem trzonu oraz tym, że nie rośnie na próchniejącym drenie i jego resztkach, lecz a ziemi[3].

Występowanie i siedlisko

Występuje głównie w Europie i Azji, poza tymi kontynentami podano pojedyncze stanowiska w Ameryce Południowej i Afryce[4]. Brak tego gatunku w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski[5], ale jego późniejsze stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną[6].

Saprotroficzny grzyb nadrzewny[6]. Rośnie wiosną, latem i jesienią na większych resztkach drewna (gałęziach, pniach) różnych drzew liściastych, najczęściej buka lub dębu, oraz na glebie zmieszanej z resztkami drewna. Preferuje gleby wapienne i cieplejsze siedliska[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2026-06-30] (ang.).
  2. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-05-28] (pol.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 GOMOLJASTA KROVNJAČA Pluteus semibulbosus (Weinm.) Gillet [online] [dostęp 2026-06-30] (cz.).
  4. ↑ Występowanie Pluteus semibulbosus na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2026-06-30] (ang.).
  5. ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 535–544, ISBN 83-89648-09-1, OCLC 749547600.
  6. 1 2 Marek Snowarski, Pluteus semibulbosus (drobnołuszczak bulwiastotrzonowy) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-06-30] (pol.).