Połonicznik kosmaty

Połonicznik kosmaty
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	goździkopodobne
Rząd	goździkowce
Rodzina	goździkowate
Rodzaj	połonicznik
Gatunek	połonicznik kosmaty
	Nazwa systematyczna
	Herniaria hirsuta L.; Sp. Pl.: 218 (1753)

Połonicznik kosmaty (Herniaria hirsuta L.) – gatunek roślin z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje w południowej i środkowej Europie, w środkowej i zachodniej Azji oraz w północnej Afryce. Jako introdukowany obecny jest także w Wielkiej Brytanii, Ameryce Północnej i Południowej^[4]^[3]. W Polsce ma status zadomowionego antropofita^[5], występuje w południowej części kraju^[6].

Morfologia

Łodyga: Gęsto, odstająco owłosiona, rozpostarta na ziemi, regularnie rozgałęziona, dość wiotka, osiągająca do 30 cm długości^[7].
Liście: Jajowato-podługowate, do 10 mm długości, naprzeciwległe, gęsto owłosione, przylistki białawe, orzęsione^[7].
Kwiaty: Drobne, siedzące, zebrane w kątach liści w gęste kwiatostany (grona po 5–10 sztuk). Działki kielicha zielone, do 1,5 mm długości, tępo zakończone, gęsto owłosione. Czasem obecne są szydłowate, białe płatki korony. Pręciki zwykle w liczbie 2–3, rzadko do 5. Znamię siedzące na zalążni (brak szyjki)^[7].
Owoce: Podługowate, jednonasienne torebki. Nasiona soczewkowate, czarne, do 0,8 mm średnicy^[7].

Biologia

Roślina jednoroczna lub dwuletnia, rzadko kilkuletnia, hemikryptofit, chamefit. Kwitnie od czerwca do października^[7].

Występuje przeważnie na piaszczystych polach^[7].

Zastosowanie

Bywał wykorzystywany jako roślina lecznicza^[8].

Zagrożenia i ochrona

Gatunek umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii EN (zagrożony)^[9].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
1 2 Herniaria hirsuta L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-04-21] .
↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 93, ISBN 978-83-62975-45-7 .
↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 275, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
1 2 3 4 5 6 MałgorzataM. Jagiełło MałgorzataM., Herniaria L., Połonicznik, [w:] AdamA. Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 314, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292 .
↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Państwowe Wydawnictwo Robotnicze i Leśne, 1989, s. 288. ISBN 83-09-00256-4.
↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).

[powo-3] 1 2 Herniaria hirsuta L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-04-21] .

[4] Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].

[checklist-5] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 93, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[6] Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 275, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .

[jagiello-7] 1 2 3 4 5 6 MałgorzataM. Jagiełło MałgorzataM., Herniaria L., Połonicznik, [w:] AdamA. Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 314, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292 .

[podbiel-8] Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Państwowe Wydawnictwo Robotnicze i Leśne, 1989, s. 288. ISBN 83-09-00256-4.

[9] Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]