Podkasaniec okopcony
| Miniopterus fuliginosus[1] | |||
| (Hodgson, 1835) | |||
![]() Podkasaniec okopcony, Japonia | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
podkasaniec okopcony | ||
| Synonimy | |||
| |||
Podkasaniec okopcony[2] (Miniopterus fuliginosus) – gatunek owadożernego nietoperza z rodziny podkasańcowatych (Miniopteridae); występuje w Azji Wschodniej. Jego pokarmem są głównie owady takie jak motyle, chrząszcze, muchówki. Występuje w koloniach dochodzących do tysięcy osobników.
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy opisał naukowo Brian Houghton Hodgson jako Vespertilio fuliginosa w 1835 roku[3] w artykule pt. Synopsis of the Vespertilionidæ of Nipal, który ukazał się w czasopiśmie „Journal of the Asiatic Society of Bengal”[4]. Takson bywa uznawany za podgatunek podkasańca zwyczajnego (Miniopterus schreibersii)[5][6].
Występowanie i środowisko
Zamieszkuje jaskinie, opuszczone wyrobiska górnicze, schrony przeciwlotnicze, tunele kanalizacyjne[5]. Zamieszkuje jaskinie w całej Azji Wschodniej[7]. Występuje w Japonii[8] (z wyjątkiem Hokkaido[5]), Chinach, Tajwanie[7], Wietnamie[9], Pakistanie (pierwsza obserwacja odnotowana w 2015 roku)[10], Afganistanie, Indiach, Nepalu, Sri Lance, Mjanmie, na Półwyspie Koreańskim[5], w Rosji, Kambodży, Malezji, Brunei, Indonezji, Timorze Wschodnim, Papui-Nowej Gwinei, na Wyspach Salomona[4]. Być może żyje również w Bhutanie i Bangladeszu[5]. Niektóre populacje migrują na dystansach dochodzących do 150–208 km[5].
Morfologia
Ciało pokrywa długie, gęste i lśniące futro, od strony grzbietowej ciemnoszare lub ciemnobrązowe, u nasady czarne, od strony brzusznej jaśniejsze[5]. Osobniki młodociane są ciemniej ubarwione[5].
Małżowiny uszne są krótkie i okrągłe, koziołki w kształcie kciuka[5]. Błony lotne sięgają kostek, ogon długi, całkowicie w patagium[5]. Ostroga długa[5].
Długość ciała wynosi od 47 do 65 mm, rozpiętość skrzydeł to średnio niecałe 31 cm, masa ciała około 13,6 g[5]. W populacji z Prowincji Cao Bằng w Wietnamie z nieznanych powodów osobniki są większe, rozmiarami zbliżone do Miniopterus magnater[9], których wspólny przodek żył we wczesnym czwartorzędzie, około 2,26 mln lat temu[11].
Ekologia

Echolokacja
Wykorzystuje modulację częstotliwości (FM) do echolokacji[12]. Zaobserwowano zmiany w wysokości dźwięków wykorzystywanych przy echolokacji u jednej z kolonii, co może być spowodowane presją selekcyjną wywołaną hałasem w jej środowisku[13]. Nietoperze z tego gatunku potrafią emitować dźwięki o wyższych częstotliwościach, jeśli mogłoby dojść do zakłóceń wynikających z obecności innych gatunków nietoperzy posługujących się echolokacją[14].
Pożywienie
Żywi się owadami, głównie łapanymi w locie[5], zwłaszcza motylami i większymi chrząszczami[12] (np. z rodzaju Anomala) oraz muchówkami (np. koziułkowatymi), chruścikami i ważkami[5]. Lata zwykle pomiędzy drzewami na wysokości 3–5 m[5].
Nocowanie
Nocuje razem z podkowcem dużym[7]. Preferuje nocowanie kolonijne, rozmiary kolonii wahają się od kilku osobników do dziesiątek tysięcy[5]. Hibernuje w małych grupach lub pojedynczo, zwykle od końca grudnia do lutego[5].
Rozmnażanie
Okres godowy zachodzi od września do listopada, okres rozrodczy przypada na czerwiec–lipiec; zwykle rodzi się jedno młode, które jest zdolne do lotu po 1,5 miesiąca od urodzenia[5].
Pasożyty
Na podkasańcach okopconych pasożytują roztocza z grupy żukowców oraz muchówki[15]. Wykryto u nich m.in. alfakoronawirus (AlphaCoV)[7][16], a także paramyksowirusy[17], czy bakterie z rodzaju Bartonella[18] z muchówek[19].
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody nie określiła statusu zagrożenia tego gatunku[4].
Przypisy
- ↑ Miniopterus fuliginosus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Podkasańcowate [online], www.medianauka.pl [dostęp 2026-04-07].
- ↑ Taxonomy Browser (Miniopterus fuliginosus) [online], www.ncbi.nlm.nih.gov [dostęp 2026-04-07].
- 1 2 3 Miniopterus fuliginosus • Asian Long-fingered Bat [online], www.mammaldiversity.org [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Asian Bent-wing Bat (Miniopterus fuliginosus) [online], Hong Kong Bat Radar [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- ↑ Taxon Details [online], MCZbase [dostęp 2026-04-07] (ang.).
- 1 2 3 4 Thachawech Kimprasit i inni, Dispersal history of Miniopterus fuliginosus bats and their associated viruses in east Asia, „PLoS ONE”, 16 (1), 2021, Introduction, DOI: 10.1371/journal.pone.0244006.
- ↑ Rosyadi I, Shimoda H, Takano A, Yanagida T, Sato H, Isolation and molecular characterization of Polychromophilus spp. (Haemosporida: Plasmodiidae) from the Asian long-fingered bat (Miniopterus fuliginosus) and Japanese large-footed bat (Myotis macrodactylus) in Japan, „Parasitology research”, 121 (9), 2022, Abstract, DOI: 10.1007/s00436-022-07592-7, ISSN 1432-1955.
- 1 2 S.V. Kruskop, S.S. Zhukova, Are Abnormally Large Eastern Bent-Wing Bats, Miniopterus fuliginosus, the Result of a Feature Shift or the Result of Hybridization?, „Doklady Biological Sciences”, 513 (1), 2023, Abstract, DOI: 10.1134/S0012496624700911, ISSN 1608-3105 (ang.).
- ↑ Muhammad Mahmood-ul-Hassan, Mohammad Salim, Two new bat species (Chiroptera: Mammalia) for Pakistan: Miniopterus fuliginosus and Myotis formosus, „Mammalia”, 79 (1), 2014, s. 125–129, DOI: 10.1515/mammalia-2013-0160, ISSN 1864-1547.
- ↑ Shi Li i inni, Mitochondrial genetic differentiation and morphological difference of Miniopterus fuliginosus and Miniopterus magnater in China and Vietnam, „Ecology and Evolution”, 5 (6), 2015, Abstract, DOI: 10.1002/ece3.1428, ISSN 2045-7758, PMID: 25859327, PMCID: PMC4377265 (ang.).
- 1 2 Kai-Liang Hu, Li Wei, Teng-Teng Zhu, Xu-Zhong Wang, Li-Biao Zhang, [Dietary composition, echolocation pulses and morphological measurements of the long-fingered bat Miniopterus fuliginosus (Chiroptera: Vespertilioninae)], „Dong Wu Xue Yan Jiu = Zoological Research”, 32 (2), 2011, Abstract, DOI: 10.3724/SP.J.1141.2011.02163, ISSN 0254-5853, PMID: 21509962.
- ↑ Chunmian Zhang i inni, Geographical variation in the echolocation calls of bent-winged bats, Miniopterus fuliginosus, „Zoology”, 131, 2018, Abstract, DOI: 10.1016/j.zool.2018.05.005, ISSN 0944-2006 (ang.).
- ↑ Kazuma Hase, Takara Miyamoto, Kohta I. Kobayasi, Shizuko Hiryu, Rapid frequency control of sonar sounds by the FM bat, Miniopterus fuliginosus, in response to spectral overlap, „Behavioural Processes”, 128, 2016, Abstract, DOI: 10.1016/j.beproc.2016.04.017 (ang.).
- ↑ Jinting Yang i inni, Infection status and molecular detection of pathogens carried by ectoparasites of Miniopterus fuliginosus bats in Yunnan, China, „Parasitology International”, 98, 2024, Abstract, DOI: 10.1016/j.parint.2023.102823 (ang.).
- ↑ Therese Muzeniek i inni, Detection of Alpha- and Betacoronaviruses in Miniopterus fuliginosus and Rousettus leschenaultii, two species of Sri Lankan Bats, „Vaccines”, 9 (6), 2021, Abstract, DOI: 10.3390/vaccines9060650, ISSN 2076-393X, PMID: 34203592, PMCID: PMC8232336 (ang.).
- ↑ Therese Muzeniek i inni, Paramyxovirus Diversity within One Population of Miniopterus fuliginosus Bats in Sri Lanka, „Pathogens”, 11 (4), 2022, Abstract, DOI: 10.3390/pathogens11040434, ISSN 2076-0817, PMID: 35456109, PMCID: PMC9030695 (ang.).
- ↑ Kei Nabeshima i inni, Isolation and genetic properties of Bartonella in eastern bent-wing bats (Miniopterus fuliginosus) in Japan, „Infection, Genetics and Evolution”, 83, 2020, Abstract, DOI: 10.1016/j.meegid.2020.104354, PMID: 32380314, PMCID: PMC7198413 (ang.).
- ↑ Kei Nabeshima i inni, Detection and phylogenetic analysis of Bartonella species from bat flies on eastern bent-wing bats (Miniopterus fuliginosus) in Japan, „Comparative Immunology, Microbiology and Infectious Diseases”, 73, 2020, Abstract, DOI: 10.1016/j.cimid.2020.101570 (ang.).
