Podkasańcowate

Podkasańcowate
Miniopteridae
Dobson, 1875[1]
Ilustracja
Niezidentyfikowani przedstawiciele rodziny w swych legowiskach
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nietoperze

Podrząd

mroczkokształtne

Nadrodzina

Vespertilionoidea

Rodzina

podkasańcowate

Typ nomenklatoryczny

Vespertilio ursinii Bonaparte, 1837 (= Vespertilio schreibersii Kuhl, 1817)

Synonimy

Rodziny:

Rodzaju:

Rodzaje i gatunki

Miniopterus Bonaparte, 1837[7] – podkasaniec
47 gatunków (w tym 6 wymarłych) – zobacz opis w tekście

Podkasańcowate[8] (Miniopteridae) – monotypowa rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzina obejmuje gatunki występujące w Afryce, Eurazji oraz Australii i Oceanii[9][10][11].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 33,5–75 mm, długość ogona 34–66 mm, długość ucha 7,2–17 mm, długość tylnej stopy 5–13 mm, długość przedramienia 33,3–54 mm; masa ciała 2,9–22 g[10].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1837 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Ikonografia włoskiej fauny: dla czterech klas zwierząt kręgowych[7]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) podkasaniec zwyczajny (M. schreibersii).

Etymologia

Miniopterus (Minyopterus, Miniopteris, Minneopterus): gr. μινυς minus, μινυoς minuos ‘mały’; -πτερος -pteros ‘-skrzydły’, od πτερον pteron ‘skrzydło’[12][13].

Podział systematyczny

Miniopteridae w niektórych ujęciach były traktowane w randze podrodziny w rodzinie mroczkowatych (Vespertilionidae)[14], lecz opublikowane w 2013 roku wyniki badań naukowych wykazały znaczne zróżnicowane gatunków z rodzaju Miniopterus od mroczkowatych pod względem morfologii, embriologii, immunologii, a także genetyki. Autorzy wskazali na konieczność utworzenia dla tej grupy odrębnej, siostrzanej w stosunku do Vespertilionidae rodziny Miniopteridae, z jednym rodzajem podkasaniec (Miniopterus)[15][16]. Do rodziny należy jeden rodzaj podkasaniec (Miniopterus) wraz z występującymi współcześnie gatunkami[17][13][9][18][19][8]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[8] Podgatunki[10][9][13][20] Rozmieszczenie geograficzne[10][9][13][20] Podstawowe wymiary[10][13][20][d] Status
IUCN[21]
Miniopterus fuliginosus (B.H. Hodgson, 1835) podkasaniec okopcony gatunek monotypowy północno-wschodni Afganistan do północnej Mjanmy, północnego Wietnamu, Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu, na północ do Półwyspu Koreańskiego, Rosji (Rosyjski Daleki Wschód) i Japonii, także południowe Indie i Sri Lanka; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m. DC: 4,7–6,5 cm
DO: 4,4–6,1 cm
DP: 4,5–5 cm
MC: 12,5–14,7 g
 NE 
Miniopterus magnater Sanborn, 1931 podkasaniec duży gatunek monotypowy północno-wschodnie Indie, południowa Chińska Republika Ludowa (wraz z wyspą Hajnan), Azja Południowo-Wschodnia, Archipelag Sundajski (Sumatra, Borneo, Timor), środkowe Moluki oraz Nowa Gwinea; zakres wysokości: 0–2100 m n.p.m. DC: 5,8–7,5 cm
DO: 5,2–6,4 cm
DP: 4,8–5,4 cm
MC: 11,3–21 g
 LC 
Miniopterus pusillus Dobson, 1876 podkasaniec mały gatunek monotypowy nierównomiernie w Azji Południowej (Nepal, południowe Indie), kontynentalnej i wyspiarskiej Azji Południowo-Wschodniej (od południowych Chińskiej Republiki Ludowej i Nikobarów na wschód do Moluków); zakres wysokości: do 1200 m n.p.m. DC: 3,8–5 cm
DO: 4–5,1 cm
DP: 3,6–4,4 cm
MC: 9–11 g
 LC 
Miniopterus phillipsi Kusuminda, Mannakkara, Ukuwela, Kruskop, Amarasinghe, Saikia, Venugopal, Karunarathna, Gamage, Ruedi, Csorba, W.B. Yapa & B.D. Patterson, 2022 gatunek monotypowy zachodnie Indie (Ghaty Zachodnie) i Sri Lanka; zakres wysokości: 263–1590 m n.p.m. DC: 4,3–5,7 cm
DO: 4,4–5,9 cm
DP: 4,4–4,9 cm
MC: brak danych
 NE 
Miniopterus medius O. Thomas & Wroughton, 1909 podkasaniec średni gatunek monotypowy Tajlandia, Laos, półwyspowa Malezja, Wyspy Anambas, Borneo, Jawa, wschodnia Nowa Gwinea, Archipelag Bismarcka i wyspa Buka; zakres wysokości: 0–2600 m n.p.m. DC: 4,2–6 cm
DO: 4,3–5,9 cm
DP: 4–4,8 cm
MC: 6–12,1 g
 LC 
Miniopterus fuscus Bonhote, 1902 podkasaniec ciemny gatunek monotypowy endemit Japonii: Riukiu (od Amami Ōshima na południe do Ishigaki-jima i Iriomote-jima); najwyraźniej wymarły na półwyspie Kii (Honsiu); zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m. DC: 4,7–5,9 cm
DO: 5,2–5,5 cm
DP: 4,2–4,6 cm
MC: brak danych
 EN 
Miniopterus eschscholtzii (G.R. Waterhouse, 1845) gatunek monotypowy endemit Filipin: rozpowszechniony w wielu różnych siedliskach; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m. DC: około 5,5 cm
DO: 4,6–5,7 cm
DP: 4,2–4,6 cm
MC: 8–14 g
 NE 
Miniopterus paululus Hollister, 1913 podkasaniec filipiński 3 podgatunki Filipiny, Borneo (rozproszony w północnym Sabah i Borneo Wschodnim) oraz Wyspy Tanimbar (Selaru); zakres wysokości: do 1450 m n.p.m. DC: 4,7–5,1 cm
DO: 3,4–4,9 cm
DP: 3,4–3,9 cm
MC: 5–6 g
 LC 
Miniopterus tristis (G.R. Waterhouse, 1845) podkasaniec wielki 5 podgatunków Filipiny, Celebes, Nowa Gwinea (wraz z pobliskim wyspami i archipelagami), Wyspy Salomona oraz Vanuatu (Espiritu Santo i Efate); zakres wysokości: 0–1600 m n.p.m. DC: 6,5–7,3 cm
DO: 5–6,1 cm
DP: 4,5–5,7 cm
MC: 16–22 g
 LC 
Miniopterus shortridgei Laurie & J. Edwards Hill, 1957 podkasaniec jawajski gatunek monotypowy Jawa, większość Małych Wysp Sundajskich (od Lombok na wschód do Wetar i Tomoru) i Wyspy Tanimbar (Selaru); być może południowa Sumatra DC: 3,3–4,6 cm
DO: 3,4–4,1 cm
DP: 3,3–3,9 cm
MC: brak danych
 DD 
Miniopterus australis Tomes, 1858 podkasaniec zgiętoskrzydły gatunek monotypowy Półwysep Malajski, Wielkie Wyspy Sundajskie i niektóre Małe Wyspy Sundajskie, Moluki, Nowa Gwinea oraz Wyspy Salomona; być może środkowa Tajlandia, południowa Kambodża i południowy Wietnam; zakres wysokości: 0–2900 m n.p.m. DC: 4,6–6,3 cm
DO: 3,9–6,2 cm
DP: 4,5–5,2 cm
MC: 8,8–17,5 g
 LC 
Miniopterus srinii B. Srinivasulu & A. Srinivasulu, 2023 gatunek monotypowy endemit Indii: Ghaty Zachodnie DC: brak danych
DO: brak danych
DP: brak danych
MC: brak danych
 NE 
Miniopterus macrocneme Revilliod, 1914 podkasaniec nowokaledoński gatunek monotypowy Nowa Gwinea (wraz w wyspą Manus, Archipelagiem Bismarcka i Luizjadami), Wyspy Salomona, Vanuatu i Nowa Kaledonia; zakres wysokości: 0–3200 m n.p.m. DC: 4,2–4,8 cm
DO: 4–5,4 cm
DP: 3,9–4,5 cm
MC: 7,5–11 g
 LC 
Miniopterus robustior Revilliod, 1914 podkasaniec konacki gatunek monotypowy endemit Nowej Kaledonii: Wyspy Lojalności (Lifou i Maré); zakres wysokości: około 100 m n.p.m. DC: 4,3–4,9 cm
DO: 3,7–4,6 cm
DP: 3,9–4,2 cm
MC: brak danych
 EN 
Miniopterus orianae O. Thomas, 1922 3 podgatunki endemit Australii: północno-wschodnia Australia Zachodnia, północne Terytorium Północne, Queensland (wraz w Wielką Wyspą Piaszczystą) do Wiktorii i południowo-wschodniej Australii Południoiwej (Robe i Naracoorte na południe do Port MacDonnell) DC: 4,7–6,3 cm
DO: 4,3–5,8 cm
DP: 4,3–5 cm
MC: 8,6–16 g
 NE 
Miniopterus pallidus O. Thomas, 1907 podkasaniec pozłacany gatunek monotypowy Turcja (wschodnia Anatolia), południowa Armenia, Azerbejdżan, Syria, Liban, północno-zachodnia Jordania, Irak, południowy Turkmenistan i południowy Afganistan; zasięg niepewny; zakres wysokości: 0–2700 m n.p.m. DC: 5,6–6,5 cm
DO: 5,8–6,6 cm
DP: 4,3–4,8 cm
MC: 14,7–15,2 g
 NT 
Miniopterus schreibersii (Kuhl, 1817) podkasaniec zwyczajny gatunek monotypowy Europa Południowa na wschód do zachodniej Gruzji, Turcji i Lewantu, na północ do środkowej Francji i Słowacji, na południe do Afryki Północnej oraz większość śródziemnomorskich wysp; zasięg niepewny; zakres wysokości: 1000–1400 m n.p.m. DC: 5,1–5,9 cm
DO: 5,2–6,3 cm
DP: 4,3–4,7 cm
MC: 10–14 g
 VU 
Miniopterus maghrebensis Puechmaille, Allegrini, Benda, Bilgin, Ibañez & Juste, 2014 gatunek monotypowy środkowe i południowo-zachodnie Maroko (Atlas Średni i Wysoki) oraz północna Tunezja; być może nieprzerwanie w większości Afryki Północnej, w tym w Algierii; zakres wysokości: 300–1200 m n.p.m. DC: około 6 cm
DO: około 6,3 cm
DP: 4,5–4,8 cm
MC: brak danych
 NT 
Miniopterus villiersi Aellen, 1956 gatunek monotypowy strafa lasów Górnej Gwinei w Gwinei, Sierra Leone i Liberii; zakres wysokości: 200–1350 m n.p.m. DC: brak danych
DO: 4,8–5,6 cm
DP: 4,2–4,4 cm
MC: brak danych
 NE 
Miniopterus inflatus O. Thomas, 1903 podkasaniec większy gatunek monotypowy Czarna Afryka w Afryce Środkowej (Kamerun na wschód do Demokratycznej Republiki Konga), Wschodniej (Uganda, Rwanda, Burundi, Kenia i Tanzania), Zachodniej (Gwinea, Liberia i Nigeria) oraz Południowej (Namibia, Zimbabwe i Mozambik); zakres wysokości: 500–2200 m n.p.m. DC: 5,7–6,3 cm
DO: 4,8–5,7 cm
DP: 4,5–4,9 cm
MC: 9,9–16 g
 LC 
Miniopterus nimbae Monadjem, Shapiro, L.R. Richards, Karabulut, Crawley, Nielsen, A. Hansen, K. Bohmann & Mourier, 2020 gatunek monotypowy północna Liberia (góra Nimba, góry Wonegizi) i południowo-wschodnia Gwinea (góra Béro); być może Wybrzeże Kości Słoniowej; zakres wysokości: 720–970 m n.p.m. DC: 6,3–6,9 cm
DO: 4,7–5,7 cm
DP: 4,6–4,9 cm
MC: 9–10,5 g
 NE 
Miniopterus newtoni du Bocage, 1889 podkasaniec zatokowy gatunek monotypowy endemit Wysp Świętego Tomasza i Książęcej: Wyspa Świętego Tomasza; zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m. DC: około 4,5 cm
DO: około 4,3 cm
DP: 3,8–4 cm
MC: około 7 g
 DD 
Miniopterus minor W.C.H. Peters, 1867 podkasaniec najmniejszy 2 podgatunki oddzielnie w dolnym biegu rzeki Kongo (Kongo i Demokratyczna Republika Konga) oraz wybrzeża południowej Kenii i północno-wschodniej Tanzanii (wraz z wyspą Zanzibar); zakres wysokości: poniżej 300 m n.p.m. DC: 5,2–5,3 cm
DO: 3,7–4,6 cm
DP: 3,7–4,1 cm
MC: 4,6–5,6 g
 DD 
Miniopterus wilsoni Monadjem, Guyton, Naskrecki, Richards, Kropff & Dalton, 2020 gatunek monotypowy północny Mozambik (góry Gorongoasa, Namuli i Mabu) i południowe Malawi (Płaskowyż Zomba); być może inne góry lub wschodnia Zambia; zakres wysokości; zakres wysokości: powyżej 1000 DC: 4,8–5,4 cm
DO: 4,4–5,1 cm
DP: 4,3–4,6 cm
MC: 6,5–8,5 g
 NE 
Miniopterus arenarius E. Heller, 1912 gatunek monotypowy południowo-zachodni Półwysep Arabski (południowo-zachodnia Arabia Saudyjska i zachodni Jemen) oraz Afryka Wschodnia (Etiopia, wschodni Sudan Południowy, Somalia i Kenia): do 1400 m n.p.m. DC: około 5,5 cm
DO: około 4,7 cm
DP: 4,2–4,6 cm
MC: brak danych
 NE 
Miniopterus africanus Sanborn, 1936 podkasaniec afrykański gatunek monotypowy Afryka Wschodnia w Erytrei, Etiopii, Somalii i Kenii; zakres wysokości: 1000–3300 m n.p.m. DC: brak danych
DO: brak danych
DP: 4,8–5 cm
MC: brak danych
 DD 
Miniopterus natalensis (A. Smith, 1833) podkasaniec natalski gatunek monotypowy Afryka Wschodnia i Południowa (od Ugandy, Kenii i Angoli na południe do Południowej Afryki); zakres wysokości: 0–2200 m n.p.m. DC: 5,7–6,8 cm
DO: 4,6–5,5 cm
DP: 4,2–4,8 cm
MC: 9,4–13 g
 LC 
Miniopterus mossambicus Monadjem, S.M. Goodman, Stanley & B. Appleton, 2013 podkasaniec mozambicki gatunek monotypowy południowa Kenia (wzgórza Taita), północny i środkowy Mozambik, sąsiadujące Malawi, Zambia i Zimbabwe; prawdopodobnie Tanzania; zakres wysokości: 420–1800 m n.p.m. DC: 5,2–5,4 cm
DO: 4,7–5 cm
DP: 4,1–4,5 cm
MC: 6,7–9 g
 NE 
Miniopterus fraterculus O. Thomas & Schwann, 1906 podkasaniec braterski gatunek monotypowy wschodnia i południowa Południowa Afryka i Eswatini; być może południowy Mozambik; zakres wysokości: 40–1350 m n.p.m. DC: 4,6–5,7 cm
DO: 3,9–5,2 cm
DP: 4,2–4,4 cm
MC: 7–8,5 g
 LC 
Miniopterus aelleni S.M. Goodman, Maminirina, Weyenth, Bradman, Christidis, Ruedi & B. Appleton, 2009 podkasaniec wyspowy gatunek monotypowy północny i zachodni Madagaskar oraz Komory (Anjouan); zakres wysokości: 5–690 m n.p.m. DC: 4,8–4,9 cm
DO: 3,9–4,4 cm
DP: 3,5–3,8 cm
MC: 3,7–5,4 g
 LC 
Miniopterus griveaudi D.L. Harrison, 1959 podkasaniec komorski gatunek monotypowy północny i zachodni Madagaskar oraz Komory (Wielki Komor i Anjouan); zakres wysokości: 0–890 m n.p.m. DC: 5–5,1 cm
DO: 3,5–4,3 cm
DP: 3,5–3,8 cm
MC: 4,1–7,1 g
 DD 
Miniopterus gleni R.L. Peterson, Eger & L.M. Mitchell, 1995 podkasaniec madagaskarski gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: szeroko rozpowszechniony (wraz z wyspą Nosy Boraha) za wyjątkiem na południe od rzeki Onilahy; zakres wysokości: 0–1250 m n.p.m. DC: około 6,8 cm
DO: 5,2–6,3 cm
DP: 4,7–5 cm
MC: 10,5–17,5 g
 LC 
Miniopterus brachytragos S.M. Goodman, Maminirina, Bradman, Christidis & B. Appleton, 2009 podkasaniec krótkowłosy gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: rozproszony na północy i zachodzie (wraz z wyspą Nosy Komba); zakres wysokości: 0–600 m n.p.m. DC: 4,5–4,9 cm
DO: 3,8–4,3 cm
DP: 3,5–3,8 cm
MC: 2,9–6,3 g
 LC 
Miniopterus ambohitrensis S.M. Goodman, Ramasindrazana, Naughton & B. Appleton, 2015 gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: Park Narodowy Marojejy, Park Narodowy Montagne d’Ambre, rezerwat Ambohitantely i Bemanevika; zakres wysokości: 800–1600 m n.p.m. DC: –5,3 5,5cm
DO: 4–4,7 cm
DP: 3,7–4,2 cm
MC: 5,3–7,7 g
 LC 
Miniopterus majori O. Thomas, 1906 podkasaniec długopalcy gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: szeroko lecz nierównomiernie rozpowszechniony wzdłuż wschodnich wzgórz, kilka zapisów z zachodu i południa; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m. DC: 6–6,1 cm
DO: 5,1–6 cm
DP: 4,3–4,7 cm
MC: 8,4–12,5 g
 LC 
Miniopterus egeri S.M. Goodman, Ramasindrazana, Maminirina, M.C. Schoeman & B. Appleton, 2011 podkasaniec czuprynoczelny gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: znany z kilku lokalizacji na wschodzie; zakres wysokości: 5–1300 m n.p.m. DC: 4,9–5,1 cm
DO: 4–4,4 cm
DP: 3,7–4 cm
MC: 4,2–7,6 g
 LC 
Miniopterus manavi O. Thomas, 1906 podkasaniec malgaski gatunek monotypowy endemit Madagaskaru:: centralne wyżyny od Fandriana na południe do Ranomafana (Ifanadiana) i Vinanitelo; zakres wysokości: 900–1500 m n.p.m. DC: około 5,1 cm
DO: około 3,9 cm
DP: 3,7–3,9 cm
MC: około 6,4 g
 LC 
Miniopterus sororculus S.M. Goodman, K.E. Ryan, Maminirina, Fahr, Christidis & B. Appleton, 2007 podkasaniec siostrzany gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: centralne wyżyny; zakres wysokości: 40–2200 m n.p.m. DC: 5,4–5,7 cm
DO: 5,1–5,8 cm
DP: 4,2–4,5 cm
MC: 7–9,1 g
 LC 
Miniopterus petersoni S.M. Goodman, Bradman, Maminirina, K.E. Ryan, Christidis, & B. Appleton, 2008 podkasaniec nizinny gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: południowy wschód od Kianjavato do Tôlanaro; zakres wysokości: 0–550 m n.p.m. DC: 4,6–4,9 cm
DO: 3,9–5 cm
DP: 3,8–4,3 cm
MC: 4,2–8,2 g
 DD 
Miniopterus mahafaliensis S.M. Goodman, Maminirina, Bradman, Christidis & B. Appleton, 2009 podkasaniec mahafalski gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: suche południe (na południe od Kirindy Mitea, Isalo i Ihosy); zakres wysokości: 0–950 m n.p.m. DC: 4,8–4,9 cm
DO: 3,8–4,8 cm
DP: 3,5–4 cm
MC: 3,8–7,3 g
 LC 
Miniopterus griffithsi S.M. Goodman, Maminirina, Bradman, Christidis & B. Appleton, 2010 podkasaniec skryty gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: znany z 3 lokalizacji na południe od rzeki Onilahy; zakres wysokości: poniżej 110 m n.p.m. DC: 6,5–6,8 cm
DO: 5,4–6,3 cm
DP: 4,8–5 cm
MC: 12–15,5 g
 DD 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia,  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe:

Uwagi

  1. ↑ Pisownia oryginalna.
  2. 1 2 Typ nomenklatoryczny: Miniopterus Bonaparte, 1837.
  3. 1 2 3 Niepoprawna późniejsza pisownia Miniopterus Bonaparte, 1837.
  4. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 G.E. Dobson. Conspectus of the suborders, families, and genera of Chiroptera arranged according to their natural affinities. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 16, s. 349, 1875. (ang.).
  2. ↑ G.S. Miller. The families and genera of bats. „Bulletin”. 57, s. 227, 1907. (ang.).
  3. ↑ P. Mein & Y. Tupinier. Formule dentaire et position systématique du Minioptère (Mammalia, Chiroptera). „Mammalia”. 41 (2), s. 209, 1977. DOI: 10.1515/mamm.1977.41.2.207. (fr.).
  4. ↑ Index universalis. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 235. (łac.).
  5. ↑ R.F. Tomes. A monograph of the genus Miniopteris. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 26 (2), s. 115, 1858. (ang.).
  6. ↑ E. Lampe. Catalog der säugetier der sammlung des naturhistorischen Museums zu Wiesbaden. „Jahrbuch der Nassauischen Verein für Naturkunde in Wiesbaden”. 53, s. 12, 1900. (niem.).
  7. 1 2 Ch.-L. Bonaparte: Iconografia della fauna italica: per le quattro classi degli animali vertebrati. T. 1. Roma: Tip. Salviucci, 1832-1841, s. (20). (wł.).
  8. 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 132–133. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  9. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 208–212. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  10. 1 2 3 4 5 C. Ibáñez & J. Juste: Family Miniopteridae (Long-fingered Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 693–709. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
  11. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Miniopterus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-21]. (ang.).
  12. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 426, 1904. (ang.).
  13. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 525–528. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  14. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Subfamily Miniopterinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-21]. (ang.).
  15. ↑ C.M. Miller-Butterworth, W.J. Murphy, S.J. O’Brien, D.S. Jacobs, M.S. Springer & E.C. Teeling. A family matter: conclusive resolution of the taxonomic position of the long-fingered bats, Miniopterus. „Molecular Biology and Evolution”. 24, s. 1553-1561, 2007. (ang.).
  16. ↑ J. Decher. Mammals of Africa. „Mammalian Biology - Zeitschrift für Säugetierkunde”. 78 (5), s. 393–395, 2013. Elsevier. DOI: 10.1016/j.mambio.2013.05.001. ISSN 1616-5047. (ang.).
  17. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-15]. (ang.).
  18. ↑ A. Monadjem, J.T. Shapiro, L.R. Richards, H. Karabulut, W. Crawley, I.B. Nielsen, A. Hansen, K. Bohmann & T. Mourier. Systematics of West African Miniopterus with the description of a new species. „Acta Chiropterologica”. 21 (2), s. 245, 2020. DOI: 10.3161/15081109ACC2019.21.2.001. (ang.).
  19. ↑ A. Monadjem, J. Guyton, P. Naskrecki, L.R. Richards, A.S. Kropff & D.L. Dalton. Cryptic diversity in the genus Miniopterus with the description of a new species from southern Africa. „Acta Chiropterologica”. 22 (1), s. 7, 2020. DOI: 10.3161/15081109ACC2020.22.1.001. (ang.).
  20. 1 2 3 T. Kusuminda, A. Mannakkara, K.D.B. Ukuwela, S.V. Kruskop, Ch.J. Amarasinghe, U. Saikia, P. Venugopal, M. Karunarathna, R. Gamage, M. Ruedi, G. Csorba, W.B. Yapa & B.D. Patterson. DNA Barcoding and Morphological Analyses Reveal a Cryptic Species of Miniopterus from India and Sri Lanka. „Acta Chiropterologica”. 24 (1), s. 1–12, 2022. DOI: 10.3161/15081109ACC2022.24.1.001. (ang.).
  21. ↑ Taxonomy: Miniopterus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-15]. (ang.).
  22. ↑ B.W. Wołoszyn. Pliocene and Pleistocene bats of Poland. „Acta Palaeontologica Polonica”. 32 (3–4), s. 266, 1987. (ang.).
  23. ↑ H. Zapfe. Die Fauna der miozänen Spaltenfüllung von Neudorf an der March (ČSR). Chiroptera. „Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften (mathematisch-naturwissenschaftliche Klasse)”. 159, s. 60, 1950. (niem.).
  24. ↑ G.F. Gunnell, T.P. Eiting & D. Geraads. New late Pliocene bats (Chiroptera) from Ahl al Oughlam, Morocco. „Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie”. 260 (1), s. 63, 2011. DOI: 10.1127/0077-7749/2011/0128. (ang.).
  25. ↑ R. Ziegler. Bats (Chiroptera, Mammalia) from Middle Miocene karstic fissure fillings of Petersbuch near Eichstätt, southern Franconian Alb (Bavaria). „Geobios”. 36 (4), s. 484, 2003. DOI: 10.1016/S0016-6995(03)00043-3. (ang.).
  26. ↑ B.W. Wołoszyn. A new species of long-winged bat Miniopterus tao sp. n. (Mammalia: Chiroptera) from locality 1 at Choukoutien, China. „Acta Universitatis Carolinae”. 1986 (2), s. 205–211, 1986. (ang.).
  27. ↑ P. Mein & L. Ginsburg. Sur l’âge relatif des différents dépôts karstiques miocènes de La Grive-Saint-Alban (Isère). „Cahiers scientifiques, Muséum d’Histoire naturelle de Lyon”. 2, s. 23, 2002. (fr.).