Pogórze Laboreckie

Pogórze Laboreckie (słow. Laborecká vrchovina) – region geograficzny w północno-wschodniej Słowacji, w okolicy miasta Medzilaborce w kraju preszowskim, stanowiący część Beskidów Środkowych (słow. Nízke Beskydy). Obejmuje obszar o krajobrazie pogórza i niskich gór wokół górnego biegu rzeki Laborec, spływającej na południe spod głównego grzbietu Karpat. Region został wyodrębniony jako jedna z 84 podstawowych jednostek w regionalnym podziale geomorfologicznym Słowacji^[1].

Na zachodzie region graniczy z Pogórzem Ondawskim, na północy z Beskidem Niskim, na wschodzie z Bieszczadami Zachodnimi, a na południu z Podgórzem Beskidzkim. W polskim piśmiennictwie rozgraniczenie Pogórzy Ondawskiego i Laboreckiego z Beskidem Niskim prowadzi się mniej więcej linią wyznaczoną przez miasta Bardejów, Svidník i Medzilaborce, natomiast słowacka systematyka geograficzna nie wyróżnia Beskidu Niskiego jako odrębnej jednostki regionalnej i traktuje główny wododziałowy grzbiet karpacki (którym biegnie też granica polsko-słowacka) jako część tych dwóch pogórzy^[2]. Pogórze Laboreckie według słowackiej interpretacji obejmuje fragment grzbietu granicznego na odcinku Przełęcz Kuchtowska–Baranie–Przełęcz Dukielska–Kamień–Przełęcz Łupkowska–Wysoki Groń, który jest wówczas najwyższym wzniesieniem regionu (905 m)^[3].

Pogórze Laboreckie położone jest w zlewni rzeki Bodrog, a głównymi dopływami Laborca są tutaj Udava i Výrava. Teren ten należy do krain historycznych Szarysz i Zemplin. Jest to jeden z najmniej ludnych obszarów Słowacji, jednocześnie w strukturze etnicznej występuje znaczny udział mniejszości rusińskiej (Łemkowie). Główną atrakcją krajoznawczą są zabytkowe cerkwie drewniane w niektórych wsiach północnej części regionu. Największą miejscowością jest miasto powiatowe Medzilaborce na północy, drugim większym ośrodkiem jest Snina na południowej granicy regionu z Podgórzem Beskidzkim^[3].

W porównaniu do sąsiedniego Pogórza Ondawskiego, region cechuje się bardziej górskim charakterem, co przejawia się większym skupiskiem wypiętrzeń terenowych oraz mniej rozległymi obniżeniami, a także większym zalesieniem i słabszym zasiedleniem przez człowieka. Budulcem podłoża są skały fliszowe w strefie płaszczowin magurskiej i dukielskiej, głównie piaskowce, łupki i zlepieńce, na których wykształciły się gleby brunatne^[3]. Grzbiety wzniesień zazwyczaj nie przekraczają 600 m wysokości bezwzględnej i jedynie w paśmie granicznym osiągają pułap 800 m^[2].

Większość powierzchni Pogórza Laboreckiego pokrywają lasy z dominacją buka oraz domieszką świerka i jodły, a region znany jest z obfitości w grzyby^[1]. Najcenniejszy przyrodniczo jest grzbiet graniczny, objęty ochroną w formie Obszaru Chronionego Krajobrazu „Karpaty Wschodnie”, gdzie z rzadkich gatunków zwierząt notuje się obecność rysia i niedźwiedzia. Przez Pogórze Laboreckie przebiega granica botaniczna między roślinnością zachodniokarpacką i wschodniokarpacką^[2].