Polanka (Krosno)

Polanka
dzielnica
Ilustracja
Kościół NMP Królowej Polski w Polance
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Miasto

Krosno

W granicach Krosna

31 grudnia 1961[1]

Populacja (2025)
• liczba ludności


4 251

SIMC

0952605

Położenie na mapie
Położenie na mapie
49°41′56″N 21°43′23″E/49,698889 21,723056[2]

Polanka – część miasta Krosna, jednostka pomocnicza gminy (dzielnica)[3][4].

Dzielnica zajmuje południowo-zachodnią część miasta. Do 1961 r. osobna wieś[1]. Na północnym zachodzie graniczy z Turaszówką, na zachodzie z Dobieszynem, na południu ze Świerzową.

W roku 2025 liczba mieszkańców dzielnicy wyniosła 4 251[5].

Historia

  • 1399 – w dokumentach odnotowany został Dzierżko z Polanki.
  • 1429–1435 – właścicielem wsi Polanka jest Piotr Mleczko z Jedlicza.
  • 1460 – Jan Długosz wymienia Polankę i dodaje, że według przywilejów miała ona należeć do proboszcza w Zręcinie.
  • 1464 – Mikołaj Mleczko z Jedlicza sprzedał Klemensowi Zebrzydowskiemu prawo korzystania z lasu w Polance.
  • 1492 – właścicielem Polanki został Mikołaj z Żarnowa (wieś odziedziczył po swoim ojcu Stanisławie).
  • 1496 – synowie Stanisława dokonali podziału dóbr i Mikołaj zatrzymał Polankę, Żarnowiec i Turaszówkę, które zaraz zastawił bratu Jerzemu za 300 florenów węgierskich, który jako jej dziedzic figuruje do roku 1536.
  • 1504–1510 – wieś dzieliła się na Górną i Dolną. Według regulaminu poboru powiatu pilzneńskiego z 1508 wsie Strożowa, Polanka i Polanka Wyższa, były własnością Mikołaja Sarnowskiego.
  • 1536 – Polankę wymienia się jako wieś szlachecką w parafii Jedlicze, własność Mikołaja Żarnowieckiego.
  • 1581 – właścicielem obu Polanek był Stanisław Machowski.
  • 1655 – wojska szwedzkie splądrowały i wymordowały ludność wsi.
  • Marzec 1657 – spalenie domów i wymordowanie mieszkańców przez wojska Jerzego II Rakoczego.
  • 1772 – w czasie powstania konfederacji barskiej stacjonował tu oddział Skotnickiego.
  • 18 lutego 1808 – wieś znalazła się w posiadaniu rodziny Trzecieskich. Kupił ją, wraz ze Świerzową, od Jacka i Magdaleny ze Strzałkowskich Borkowskich, Jan Michał Trzecieski (1774–1842), protoplasta miejsteckiej linii Trzecieskich. W roku 1803 zamieszkał on ze swą żoną Magdaleną Franciszką Wiktorówną w drewnianym dworze w Polance. Zgromadził pokaźny majątek w postaci ośmiu wsi. W Polance urodził się Franciszek Trzecieski(1807–1875), od 1831 r. w wojsku, oficer w korpusie gen. Ramorino, odznaczony krzyżem Virtuti Militari po bitwie pod Drobinką, wieloletni poseł, założyciel Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie. Tu mieszkał także Tytus Trzecieski, pierwszy odkrywca ropy i założyciel przemysłu naftowego.
  • 1846 – w czasie rzezi galicyjskiej podburzeni przez zaborcę chłopi pobili właściciela Polanki, Teofila Trzecieskiego oraz przebywającego tam Wincentego Pola, który uciekając z Glinika Mariampolskiego schronił się w tutejszym dworze. Odstawiony został przez chłopów do cyrkułu w Jaśle.
  • 1861 – Ignacy Łukasiewicz adaptuje browar w Polance na destylarnię ropy naftowej i rozpoczyna działalność jako współwłaściciel spółki naftowej; przebywa tu aż do wybuchu pożaru w 1865 r., kiedy to przeniósł się do Chorkówki.
  • 1913 – Józef Piłsudski jako Główny Komendant Okręgu Związku Strzeleckiego w Rzeszowie obserwuje ćwiczenia bojowe w Polance.
  • 1919 – uruchomiono w Polance odlewnię żeliwa z piecem opalanym gazem ziemnym.
  • 22 lipca 1929 r. gościem Małopolskiego Towarzystwa Naftowego, mieszczącego się w pałacu w Polance, był Prezydent RP Ignacy Mościcki.
  • lipiec 1944 – przy Cmentarzu w Polance oddział AK dowodzony przez Antoniego Sucha "Mściciela" miał podjąć broń zrzutową i rozbroił niemiecką obsługę działka przeciwlotniczego.
  • 31 grudnia 1961 – włączona do Krosna

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Dz. U. z 1961 r. Nr 46, poz. 249 (ISAP)
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 107199.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  4. ↑ Dzielnice i osiedla. [dostęp 2020-08-25].
  5. ↑ Nocna sprzedaż alkoholu w Krośnie. Biuro Innowacji Społecznych Urzędu Miasta publikuje raport z badań opinii mieszkańców [online], Oficjalna strona Miasta Krosna [dostęp 2026-05-12].

Bibliografia

  • J. Garbarcik: Krosno - studia z dziejów miasta i regionu, T. I, Kraków 1972
  • J. Garbarcik: Krosno - studia z dziejów miasta i regionu, T. II, Kraków 1973
  • J. Garbarcik: Krosno - studia z dziejów miasta i regionu, T. III, Kraków 1995
  • W. Sarna: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym, Przemyśl 1898