Prexer

PREXER Sp. z o.o.
Państwo

 Polska

Siedziba

Łódź

Adres

ul. płk. Jana Kilińskiego 16
90-209 Łódź

Data powstania

1 stycznia 1950[1]

Forma prawna

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (od 1992)

Nr KRS

0000160868

Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „PREXER Sp. z o.o.”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „PREXER Sp. z o.o.”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „PREXER Sp. z o.o.”
Ziemia51°46′34,8″N 19°27′45,1″E/51,776333 19,462528
Strona internetowa

PREXER Sp. z o.o. – polskie przedsiębiorstwo technologiczne, istniejące od 1950 roku w Łodzi, zajmujące się tworzeniem i produkcją wyrobów o przeznaczeniu militarnym. Swoją największą popularność firma zdobyła w czasach Polski Ludowej jako główny producent krajowy sprzętu kinematograficznego, działając w ramach zjednoczenia Predom.

Przedsiębiorstwo, od czasu jego założenia, nosiło następujące nazwy:

  • 1950-1974: Łódzkie Zakłady Kinotechniczne
  • 1974-1990: Łódzkie Zakłady Kinotechniczne „PREXER”
  • od 1992: PREXER Sp. z o.o.

Historia

Czasy PRL

Początki przedsiębiorstwa PREXER sięgają okresu II wojny światowej, kiedy to w 1944 roku utworzono Oddział Filmowy przy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki LWP i Dział Fabrykacji przy Czołówce Filmowej Wojska Polskiego[2]. Następnie wszystko wcielono do utworzonego 13 listopada 1945 roku Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, aby z dniem 1 stycznia 1950 utworzyć samodzielne państwowe Łódzkie Zakłady Kinotechniczne, będące przez wiele lat jedynym polskim producentem projektorów filmowych.

Powstanie ŁZK, wraz z utworzeniem w Łodzi Wytwórni Filmów Fabularnych, Wytwórni Filmów Oświatowych oraz Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, stanowiły punkt zwrotny dla rozwoju miasta, czyniąc z Łodzi stolicę polskiej kinematografii.

W 1974 roku do nazwy ŁZK został dodany człon „PREXER”, a przedsiębiorstwo zostało wcielone do Zjednoczenia Przemysłu Precyzyjnego „Predom”.

III RP

W wyniku przemian ustrojowych zakłady zostały postawione oficjalnie w stan likwidacji, natomiast jego tradycję przejął oddział, zajmujący się dotychczas produkcją sprzętu wojskowego, przekształcony w 1992 roku w przedsiębiorstwo PREXER Sp. z o.o..

Dawna Fabryka Projektorów ŁZK „PREXER”, zlokalizowana przy ul. Pomorskiej 39 w Łodzi, działała w latach 1965–1990 jako główna siedziba firmy. Historyczny budynek, mieszczący m.in. funkcjonalną salą kinową, zbudowany był w czynie społecznym, a jego najbardziej charakterystyczny element stanowi elewacja w postaci wielkoformatowej mozaiki. Po zmianach ustrojowych w kraju i idących za nimi zmianach strukturalnych firmy, budynek został sprzedany na rzecz Uniwersytetu Łódzkiego, który wraz z lokalnymi działaczami kulturalnymi przekształcił go w Miejski Punkt Kultury PREXER-UŁ. Działalność istniała do 2016 roku, kiedy budynek został sprzedany prywatnemu inwestorowi.

Współczesna siedziba spółki PREXER znajduje się przy ul. płk. Jana Kilińskiego 16 w Łodzi.

Produkty z czasów PRL

Zakłady ŁZK w czasach PRL produkowały:

  • projektory filmowe dla taśm 8 mm, 16 mm oraz 35 mm,
  • rzutniki: diaskopy, episkopy i epidiaskopy. Jednymi z najpopularniejszych są: projektor obrazkowy B-2 ‘BAJKA’ (produkowany na przełomie lat 50. i 60.) i B-9 ‘ANIA’ (produkowany w latach 70. i 80.),
  • kserografy z płaskimi płytami formatu A3,
  • kołowrotki wędkarskie,
  • maszyny do obróbki drewna: piły tarczowe, obrabiarki, tokarki i frezarki.

Produkowane rzutniki przeźroczy (diaskopy)

Przód rzutnika Profil
  • B-2 BAJKA
  • B-4 PROFIL
  • B-6 JOTA
  • B-7 JACEK
  • B-9 ANIA
  • B-10 DIAPREX
  • B-11 DIAPREX
  • PREXER 320
  • PREXER 321
  • PROFIL S
  • PROFIL

Produkowane projektory filmowe 8 mm

Projektor Pollux 8 mm front
  • AP-31 AMATOR
  • AP-31/U AMATOR
  • AP-33/wersja N8 POLLUX
  • AP-33/wersja S8 POLLUX
  • AP-330 POLLUX-combi
  • AP-34 POLLUX
  • AP-35 POLLUX

Produkowane projektory 16 mm

Profesjonalny aparat projekcyjny AP-621 zainstalowany w kabinie projekcyjnej kina
Środek skrzyni głośnikowej razem z osprzętem do AP-14

Produkowane projektory 35 mm (kinowe)

Profesjonalny aparat projekcyjny AP-621 zainstalowany w kabinie projekcyjnej kina
  • AP-1 – powstały w 1948, wzorowany na Ernemann VIIB (projektor filmowy).
  • AP-2
  • AP-3
  • AP-5 – lata 50. XX wieku. Jeden z najpopularniejszych wówczas modeli.
  • AP-51 – następca projektora filmowego AP-5. Protoplasta kolejnych modeli projektorów wyposażony w lampę łukową wysokointensywną.
  • AP-61 – projektor wyposażony w latarnię łukową wysokointensywną

Wprowadzenie lamp ksenonowych do kin w Polsce zapoczątkowało produkcje latarni wyposażonych w kolbę ksenonową, co zaowocowało powstaniem dwóch dodatkowych modeli na bazie już produkowanych. Czyli powstały modele AP-51x oraz AP-61x (x oznaczał latarnię ksenonową).

  • AP-62 – projektor wyposażony w latarnię ksenonową i elektroniczny układ automatyzacji projekcji.
  • AP-70 – do małych sal, na lampy żarowe 110 V 750/1000 W pojemność szpuli z filmem 600 m
  • AP-71 – do małych sal, na lampy żarowe 110 V 750/1000 W pojemność szpuli z filmem 1800 m (projektory często stosowane na statkach morskich przystosowane do częstotliwości sieci 60 Hz przez zmianę przekładni silnika napędowego).
  • AP-621 – lampa ksenonowa pionowa, elektroniczny układ automatyzacji projekcji.
  • AP-621 HW – do średnich i dużych sal, na lampy halogenowe 36 V 400 W, elektroniczny układ automatyzacji projekcji.
  • AP-622 – projektor do normalnych sal kinowych, lampa ksenonowa pozioma produkowany w 2 wersjach wyposażenia systemu odczytu dźwięku (układ klasyczny z żarówką naświetlającą halogenową oraz układ rewersyjnego odczytu dźwięku z zastosowaniem diody podczerwieni).
  • AP-624 – ostatni produkowany przez Prexera (tylko cztery zestawy). Do innowacji, jakie zostały zastosowane w tym modelu należy wymienić: rewersyjny układ odczytu dźwięku, częstotliwość projekcji obrazu 25 kl./s, elektryczny nawijacz dolny.

Produkowane kołowrotki wędkarskie[3]

  • 1101
  • 1102
  • 1103
  • 1104
  • 1110 (kołowrotek produkowany w dwóch wersjach: krajowej i eksportowej)

Produkty PREXER Sp. z o.o.

Obecnie zakłady PREXER istnieją nieprzerwanie od 1992 roku i jako spółka akcyjna odpowiadają za produkcję sprzętu militarnego, m.in. pistoletu WIST-94, celowników i przyrządów obserwacyjnych.

Przypisy

  1. ↑ Zarządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 29 grudnia 1949 r. o utworzeniu przedsiębiorstw państwowych pod nazwą: „Wytwórnia Filmów Dokumentalnych”, „Łódzkie Zakłady Kinotechniczne”, „Warszawskie Zakłady Fotochemiczne”, „Bydgoskie Zakłady Fotochemiczne”, „Centrala Zaopatrzenia Materiałowego Filmu Polskiego”, „Wytwórnia Filmów Fabularnych” i „Centrala Rozpowszechniania Filmów” (M.P. z 1950 r. Nr 10, poz. 97 (ISAP)).
  2. ↑ Redakcja, Co powstanie na piętrze „Prexera”? [online], Dziennik Łódzki, 30 grudnia 2012 [dostęp 2025-08-15].
  3. ↑ Arkadiusz Pawlak, STARE KOŁOWROTKI – Forum Kolekcjonerów Zabytkowych Kołowrotków Wędkarskich – Katalog kołowrotków: Kołowrotki polskie [online], starekolowrotki.pl, 24 kwietnia 2014 [dostęp 2022-02-16].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.