Protorthemis

	Protorthemis
	Kirby, 1889
	; Protorthemis coronata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Libelluloidea
Rodzina	ważkowate
Podrodzina	Libellulinae
Rodzaj	Protorthemis
	Typ nomenklatoryczny
	Protorthemis celebensis Kirby, 1889
Synonimy
	Nesocria Kirby, 1889; Protorthemis (Pseudothemis) Förster, 1899;
	Nesocria Kirby, 1889; Protorthemis (Pseudothemis) Förster, 1899;
Gatunki
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	4 gatunki – zobacz opis w tekście

Protorthemis – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae)^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w Indonezji (na zachód po Celebes), Papui-Nowej Gwinei, na Wyspach Salomona oraz Filipinach (Palawan)^[4].

Systematyka

Rodzaj ten wprowadził w 1889 roku angielski entomolog William Forsell Kirby^[2]^[3]. Do rodzaju zaliczył trzy gatunki: nowo przez siebie opisany Protorthemis celebensis (wyznaczając go na gatunek typowy) oraz Orthemis coronata i Orthemis metallica^[2] (obecna jego nazwa to Cratilla metallica^[1]). Obecnie do rodzaju zaliczane są cztery gatunki^[1].

Etymologia

Protorthemis: gr. πρωτο- proto- „główny, czołowy, pierwszy”^[5]^[6]; gr. ὁρθός orthos „prosty”^[5]^[7]; gr. θέμις themis „prawo zwyczajowe”^[5], Thémis (pol. Temida^[8]) – w mitologii greckiej bogini sprawiedliwości i prawa; przyrostek -⁠themis dla nazw rodzajowych ważek wprowadził w 1861 roku Hermann August Hagen; używał on tego przyrostka wyłącznie dla ważkowatych, ale później inni autorzy wykorzystywali go do tworzenia nazw rodzajów także z rodzin Corduliidae i Synthemistidae^[1]^[5]^[9].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Protorthemis celebensis Kirby, 1889
Protorthemis coronata (Kaup in Brauer, 1866)
Protorthemis intermedia Fraser, 1936
Protorthemis woodfordi (Kirby, 1889)

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-09] (ang.).
1 2 3 4 W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 290 (ang.).
1 2 3 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 429, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Protorthemis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-09] (ang.).
1 2 3 4 H.H. Fliedner H.H., The scientific names of Friedrich Försters odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 191, 2025, s. 22, 103 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 209, OCLC 11069271 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 177, OCLC 11069271 (ang.).
↑ Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-07] .
↑ H.H. Fliedner H.H., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[wol-1] 1 2 3 4 5 6 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-09] (ang.).

[oryg-2] 1 2 3 4 W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 290 (ang.).

[Steinmann-3] 1 2 3 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 429, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).

[iucn-4] wynik wyszukiwania: Protorthemis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-09] (ang.).

[Fliedner-5] 1 2 3 4 H.H. Fliedner H.H., The scientific names of Friedrich Försters odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 191, 2025, s. 22, 103 (ang.).

[Jaeger-6] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 209, OCLC 11069271 (ang.).

[Jaeger2-7] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 177, OCLC 11069271 (ang.).

[pwn-8] Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-07] .

[idf-9] H.H. Fliedner H.H., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]