Przelacz
Przelacz[1][2] (czasem również Przełęcz[3]; 739 m n.p.m.) – przełęcz w polskiej części Beskidu Śląskiego, na której rozłożyły się zabudowania osiedla Wisły o tej samej nazwie.
Znajduje się w Pasmie Stożka i Czantorii, w bocznym grzbiecie, który odgałęzia się od głównego grzbietu Pasma nieco na południe od szczytu Soszowa Wielkiego i przez Przelacz, Józefulę oraz Wierch Skalnity biegnie w kierunku północno-wschodnim ku dolinie Wisły. Sama przełęcz ma formę dość szerokiego siodła, którego stoki opadają łagodnie odpowiednio ku źródliskom prawego dopływu Jawornika (północno-zachodnie) oraz ku źródliskom lewego dopływu Dziechcinki (południowo-wschodnie). Zabudowania osiedla skupiają się w większości po południowo-zachodniej stronie siodła przełęczy, w centralnej części pokrywającej przełęcz rozległej polany[2].
Nazwa
Pole przi Przelaczy notowane było w aktach Komory Cieszyńskiej już w 1788 r. Jak podaje Robert Mrózek nazwa osiedla występowała później w różnych formach: Przelacz (1836), Przełącz (1880), Przełacz (1900) i Przylacz (1934). Forma przelacz oznacza 'przełęcz, przełaz, miejsce do przepędzania owiec na pastwisko'[4].
Szlak turystyczny
Przez Przelacz, grzbietem, prowadzi szlak turystyczny z Wisły na Soszów Wielki.
Wisła, dworzec PKS – Wierch Skalnity – Józefula – Przelacz - Soszów Wielki. Odległość 8,5 km, suma podejść 470 m, czas przejścia 3 godz., z powrotem 2:10 godz.[5]
Przypisy
- ↑ Geoportal. Mapa 1:5 000. [dostęp 2026-05-16].
- 1 2 Mapa turystyczna. [dostęp 2026-05-16].
- ↑ Geoportal. Mapa 1:10 000. [dostęp 2026-05-16].
- ↑ Robert Mrózek: Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego. Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, 1984, s. 146-147. ISBN 82-00-00622-2.
- ↑ Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 2, ISBN 978-83-7605-084-3.