Puchiumazus lanceifolius

*Puchiumazus lanceifolius*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	Mazaceae
Rodzaj	Puchiumazus
Gatunek	Puchiumazus lanceifolius
	Nazwa systematyczna
	Puchiumazus lanceifolius (Hemsl.) Bo Li, D.G.Zhang & C.L.Xiang; PhytoKeys 171: 7 (2021)
Synonimy
	Mazus lanceifolius Hemsl.;
	Mazus lanceifolius Hemsl.;

Puchiumazus lanceifolius – gatunek roślin z rodziny Mazaceae reprezentujący monotypowy rodzaj Puchiumazus. Jest endemitem środkowych Chin (Hubei, Syczuan i Chongqing). Rośnie w zimozielonych lasach liściastych na obszarach górskich na rzędnych 600–1250 m n.p.m. Odkryty i opisany został w końcu XIX wieku, po czym na 130 lat zaginął. Ponownie odkryto jego populacje w 2020 roku^[4].

Morfologia

Pokrój: Roślina zielna, bylina, z mięsistymi, białawymi rozłogami. Łodygi wzniesione, nierozgałęzione, osiągające do 30 cm wysokości. Młode łodygi są niewyraźnie czterokanciaste i krótko omszone, starsze są wyraźnie czterokanciaste i nagie^[4].
Liście: Naprzeciwległe, rozmieszczone wzdłuż łodygi, bardzo krótkoogonkowe do siedzących. Blaszki wąskolancetowate o długości do 8,5 cm i szerokości do ok. 1 cm. Z wierzchu zielone i omszone, od spodu jasnozielone i nagie. Brzeg blaszki piłkowany w części wierzchołkowej, która jest zaostrzona^[4].
Kwiaty: Wyrastają luźno zebrane w szczytowe grono. Osadzone na szypułkach 4–7 mm, wspartych drobnymi wąskolancetowatymi lub równowąskimi przysadkami. Kielich zrosłodziałkowy, z 5 ząbkami trójkątnymi do lancetowatych, lejkowaty. Korona kwiatu dwuwargowa, kremowożółta, z czerwonawą gardzielą; ok. 2 cm długości. Dolna warga trójłatkowa, górna z dwiema łatkami. Łatki koliste. Pręciki cztery, w tym dwa dłuższe, schowane w rurce korony. Nitki pręcików cienkie i nagie. Słupek schowany w rurce korony, nagi, znamię dwułatkowe^[4].
Owoce: Jajowate, nagie torebki o długości 3 mm i szerokości 2 mm^[4].

Systematyka

Gatunek z monotypowego rodzaju Puchiumazus. Pierwotnie opisany został jako Mazus lanceifolius w 1890 roku. Ze względu na odrębność morfologiczną na początku XX wieku zaklasyfikowany został w ramach rodzaju Mazus do monotypowej sekcji Lanceifoliae Bonati (1908). Po ponownym odkryciu w XXI wieku i badaniach molekularnych gatunek wyodrębniony został w randze osobnego rodzaju stanowiącego klad bazalny w obrębie rodziny Mazaceae^[4].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-08-08] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-08-08] (ang.).
1 2 Puchiumazus lanceifolius (Hemsl.) Bo Li, D.G.Zhang & C.L.Xiang, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-08-08] .
1 2 3 4 5 6 Chun-LeiCh.L. Xiang Chun-LeiCh.L. i inni, Rediscovery of Mazus lanceifolius reveals a new genus and a new species in Mazaceae, „PhytoKeys”, 171, 2021, s. 1–24 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-08-08] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-08-08] (ang.).

[powo-3] 1 2 Puchiumazus lanceifolius (Hemsl.) Bo Li, D.G.Zhang & C.L.Xiang, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-08-08] .

[chun-4] 1 2 3 4 5 6 Chun-LeiCh.L. Xiang Chun-LeiCh.L. i inni, Rediscovery of Mazus lanceifolius reveals a new genus and a new species in Mazaceae, „PhytoKeys”, 171, 2021, s. 1–24 .

[1]

[2]

[3]

[4]