Radom (gmina)

Radom
gmina wiejska
1867–1954[1]
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

1919–39: kieleckie (II RP)
1945–54: kieleckie

Powiat

radomski

Data powstania

1 stycznia 1867

Data likwidacji

29 września 1954

Siedziba

Mariackie
Radom

Populacja (1867)
• liczba ludności


3389

Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad

17

Położenie na mapie Polski w latach 1951–1975
Mapa konturowa Polski w latach 1951–1975, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Radom”
Ziemia51°24′N 21°09′E/51,400556 21,157778

Radom – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim. Siedzibą władz gminy było początkowo Mariackie[2], a następnie Radom, który stanowił odrębną gminę miejską[3], a od 1932 roku także odrębny powiat grodzki[4].

Gminę zbiorową Radom utworzono 13 stycznia 1867[5] w związku z reformą administracyjną Królestwa Polskiego. Gmina weszła w skład nowego powiatu radomskiego w guberni radomskiej i liczyła 3389 mieszkańców[6].

W okresie międzywojennym gmina Radom należała do powiatu radomskiego w woj. kieleckim. Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 17 gromad: Długojów, Długojów Górny, Gołębiów, Gołębiów-Wójtostwo, Huta, Janiszów, Józefów, Kaptur, Michałów, Natolin, Prędocinek, Rajec Szlachecki, Sadków, Wacyn, Wacyn kol., Wola Gołębiowska Nowa i Wola Gołębiowska Stara[7].

1 stycznia 1954 roku znaczną część obszaru gminy Radom włączono do Radomia: gromady Długojów, Gołębiów, Gołębiów Wójtostwo, Kaptur, Michałów (z lasem państwowym), Prędocinek, Wacyn Kolonia oraz części gromad Długojów Górny, Sadków i Janiszów[8].

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[9]. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Radom nie przywrócono, a jej dawny obszar wszedł głównie w skład miasta Radomia oraz gminy Jedlnia-Letnisko w tymże powiecie i województwie[10].

Przypisy

  1. ↑ Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. ↑ Волости и гмины 1890 года. - СПб. : Центральный статистический комитет Министерства внутренних дел, 1890. - (Статистика Российской империи).
  3. ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  4. ↑ Dz. U. z 1932 r. Nr 41, poz. 408 (ISAP)
  5. ↑ 1 stycznia 1867 wg kalendarza juliańskiego
  6. ↑ Dziennik Urzędowy Gubernii Radomskiej, 1866, nr 52, z 17(29) grudnia 1866
  7. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  8. ↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 41, poz. 190 (ISAP)
  9. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
  10. ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)