Raport Draghiego

Raport Draghiego[1] – raport z 2024 dotyczący konkurencyjności Europy i przyszłości Unii Europejskiej. Jego autorem jest były prezes Europejskiego Banku Centralnego i były premier Włoch Mario Draghi. Był to jeden z dwóch szeroko oczekiwanych raportów na temat reform UE w 2024 obok raportu Enrico Letty na temat rynku wewnętrznego UE[2][3].

Część propozycji zawartych w raporcie Draghiego została przyjęta przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen w programie prac jej kadencji 2024–2029[4][5].

Treść

Konkurencyjność

W raporcie wzywa się UE do wspierania większych inwestycji w celu zwiększenia europejskiej produktywności. Zaproponowano nowe zasady ostrożnościowe dla inwestorów bankowych i instytucjonalnych, aby ułatwić ryzykowne inwestycje[6]. Draghi ostrzegł, że jeśli UE nie dogoni swoich rywali, czeka ją „powolna agonia”. Napisał, że UE „potrzebuje znacznie bardziej skoordynowanej polityki przemysłowej, szybszych decyzji i ogromnych inwestycji, jeśli chce dotrzymać kroku gospodarczo rywalom, Stanom Zjednoczonym i Chinom”[7]. Oczekiwano, że raport wpłynie na relacje transatlantyckie w nadchodzących latach[8].

Budżet UE

Raport promuje wspólne zaciąganie pożyczek, co zostało odrzucone przez von der Leyen i różne państwa członkowskie[9][10][11].

Sektor energetyczny

Raport Draghiego stawia sektor energetyczny jako najpilniejsze zadanie[12]. Konieczne są aktualizacje i rozbudowy europejskiej sieci energetycznej[13].

W raporcie podkreślono konieczność rozwoju transgranicznego zarządzania energią elektryczną (alokacja mocy i zarządzanie ograniczeniami) przez giełdy energii i operatorów systemów przesyłowych, co zostało potwierdzone przez awarię zasilania na Półwyspie Iberyjskim w 2025 roku[13].

Reakcje

Raport był oczekiwany przez ekonomistów[6], a początkowe reakcje ekspertów z ośrodków analitycznych były mieszane[14] podczas gdy „The Economist” porównał zakres planu do planu Marshalla[15]. W raporcie Chatham House wyrażono opinię, że „rekomendacje Starka zawarte w raporcie Draghiego ryzykują, że zostaną udaremnione przez próżnię przywództwa w Europie – i brak poczucia pilności”[5].

Krytycy zwrócili uwagę na niską różnorodność interesariuszy przy tworzeniu raportu. Europa Środkowo-Wschodnia, a także społeczeństwo obywatelskie i związki zawodowe były niedoreprezentowane, co spowodowało, że raport skupił się zbyt mocno na głównych krajach europejskich i interesach przedsiębiorstw, a wyzwania społeczne i ekologiczne rozpatrywano jedynie z mniejszej liczby punktów widzenia[16].

Obserwatorium Draghiego

We wrześniu 2025 roku, rok po opublikowaniu raportu Draghiego, brukselski think tank European Policy Innovation Council (EPIC) uruchomił Draghi Observatory & Implementation Index, mające monitorować stopień realizacji zaleceń zawartych w raporcie. [17]

Pierwszy audyt Obserwatorium wykazał, że spośród 383 zaleceń jedynie 43 (11,2%) zostały w pełni wdrożone, 77 (20,1%) częściowo, 176 (46,0%) było nadal w trakcie realizacji, a 87 (22,7%) pozostało nietkniętych. Wyniki sugerowały, że nawet przy uwzględnieniu postępów częściowych, Unia Europejska zrealizowała zaledwie około jedną trzecią agendy Draghiego w pierwszym roku. [17]

Analiza EPIC wykazała nierówny postęp w poszczególnych sektorach. Największe zaawansowanie odnotowano w transporcie (26,8%) oraz w obszarze surowców krytycznych (33,3%), podczas gdy takie dziedziny jak technologie czyste, cyfryzacja i energetyka odnotowały niewielkie lub żadne pełne wdrożenia. [18]

Jak zauważył Antonios Nestoras, dyrektor wykonawczy EPIC, wyniki podkreślają, że Europa pozostaje w tyle w dziedzinie technologii przyszłości, argumentując, iż „zamiast wspierać nasze ostatnie przykłady doskonałości Made in Europe, wciąż produkujemy światowej klasy biurokratyczne klatki i regulacyjne labirynty.” [19]

Inicjatywa została opisana jako pierwsze tego rodzaju systematyczne narzędzie rozliczalności na poziomie Unii Europejskiej, wzorowane na instrumentach takich jak kanadyjski Polimeter czy amerykański PolitiFact Truth-O-Meter. Ocena postępów w realizacji każdego zalecenia traktowana jest jak weryfikacja obietnicy politycznej, a w procesie bierze udział panel ponad 120 ekspertów, zapewniający równowagę geograficzną i sektorową.[20]

Przypisy

  1. ↑ Wojciech Liczkowski, Raport o przyszłości konkurencyjności Unii Europejskiej - Konfederacja Lewiatan [online], lewiatan.org [dostęp 2025-07-24] [zarchiwizowane z adresu 2025-01-20] (pol.).
  2. ↑ Enrico Letta's Report on the Future of the Single Market - European Commission [online], single-market-economy.ec.europa.eu [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  3. ↑ The Letta Report: the case for a European Code of Business Law Gide [online], Gide [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  4. ↑ n, Five questions (and expert answers) about Draghi’s new report on European competitiveness [online], Atlantic Council, 10 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  5. 1 2 Mario Draghi’s competitiveness report sets a political test for the EU | Chatham House – International Affairs Think Tank [online], www.chathamhouse.org, 1 maja 2025 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  6. 1 2 Europe’s Draghi report unleashed: These are the 5 things to watch [online], POLITICO, 9 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  7. ↑ Philip Blenkinsop, Draghi urges EU to catch up rivals or face 'slow agony', „Reuters”, 9 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  8. ↑ How the Draghi report could affect future EU-US relations, „www.euractiv.com”, 9 września 2024 [dostęp 2025-07-24] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-03] (ang.).
  9. ↑ Q+A: No, Draghi does not want €800b in EU debt [online], The Parliament Magazine, 11 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  10. ↑ David Carretta, Christian Spillmann, Ursula von der Leyen utilisera Draghi “à la carte” [online], La Matinale Européenne, 10 września 2024 [dostęp 2025-07-24].
  11. ↑ Germany’s Lindner rejects Draghi’s common borrowing proposal [online], POLITICO, 9 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  12. ↑ Draghi’s pitch to improve the competitiveness of energy-intensive industry [online], Bruegel | The Brussels-based economic think tank, 25 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  13. 1 2 Fokus Europa. 2025-05-28. [dostęp 2025-07-24].
  14. ↑ The Draghi EU competitiveness report - the reactions [online], euronews, 11 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  15. ↑ Mario Draghi outlines his plan to make Europe more competitive, „The Economist”, ISSN 0013-0613 [dostęp 2025-07-24].
  16. ↑ Critics slam landmark EU competitiveness report as 'one-sided' [online], euronews, 20 września 2024 [dostęp 2025-07-24] (ang.).
  17. 1 2 One Year After the Draghi Report: Europe Delivers Only 1 in 10 Promises [online], www.euinsider.eu [dostęp 2025-10-23] (ang.).
  18. ↑ Expert panel identifies key barriers and solutions for boosting European economic growth [online], Euronews via Yahoo News, 19 września 2025 [dostęp 2025-10-23] (ang.).
  19. ↑ Simone Cantarini, Nestoras (EPIC) slams EU delays on the Draghi agenda: “We keep churning out bureaucratic cages” [online], EURACTIV Italia, 3 września 2025 [dostęp 2025-10-23] (ang.).
  20. ↑ Draghi had a plan to save Europe’s economy. We’ve rated it, a year in. [online], POLITICO, 8 września 2025 [dostęp 2025-10-23] (ang.).

Linki zewnętrzne