Rezerwat Kintriszi

Rezerwat Kintriszi (gruz. კინტრიშის სახელმწიფო ნაკრძალი, Kintriszis sachelmcipo nakrdzali) – rezerwat przyrody w południowo-zachodniej Gruzji, w Adżarii, na obszarze gminy Kobuleti. Leży w dolinie rzeki Kintriszi, na północno-zachodnich stokach Gór Mescheckich. Został utworzony w 1959 roku w celu ochrony reliktowych lasów kolchidzkich oraz endemicznych gatunków roślin i zwierząt. Jego powierzchnia wynosi 3108 ha^[1][2].

Rezerwat Kintriszi powołano w 1959 roku dla zachowania charakterystycznych dla zachodniego Kaukazu reliktowych zbiorowisk leśnych oraz bogatej flory i fauny o dużym udziale gatunków endemicznych^[1].

W 2007 roku na terenach sąsiadujących z rezerwatem utworzono Obszar Chronionego Krajobrazu Kintriszi. W wyniku zmiany kategorii ochrony w 2018 roku obszar ten został przekształcony w Park Narodowy Kintriszi. Rezerwat zachował odrębny status ochronny. Obecnie administracja Obszarów Chronionych Kintriszi zarządza dwoma jednostkami: Rezerwatem Kintriszi o powierzchni 3108 ha oraz Parkiem Narodowym Kintriszi o powierzchni 10 406 ha. Łącznie zajmują one 13 514 ha^[1].

Rezerwat znajduje się w górskiej części gminy Kobuleti, w dolinie Kintriszi i jej dopływów. Obszary Chronione Kintriszi rozciągają się w przybliżeniu od 300 do 2500 m n.p.m., obejmując głęboko wcięte doliny rzeczne, zalesione stoki i wysokogórskie partie Gór Mescheckich^[3].

Najważniejszym ciekiem jest Kintriszi, której dolina wraz z niewielkimi dopływami i wąwozami stanowi główną oś krajobrazową obszaru chronionego^[1]. W rejonie rezerwatu znajdują się również górskie potoki uchodzące do Kintriszi, w tym Maghalachewisghele, wypływający z północno-zachodnich stoków Gór Mescheckich i uchodzący do Kintriszi w pobliżu wsi Chino^[4].

Około 80% powierzchni Obszarów Chronionych Kintriszi pokrywają lasy. Są to przede wszystkim zbiorowiska należące do lasów kolchidzkich, charakteryzujące się znacznym udziałem reliktowych i endemicznych gatunków roślin^[1].

W podszycie występują typowe dla Kolchidy zimozielone krzewy i paprocie. Do charakterystycznych roślin należą m.in. różanecznik pontyjski, różanecznik kaukaski, borówki, laurowiśnia oraz różne gatunki azalii. Dendroflora Obszarów Chronionych Kintriszi obejmuje ponad 100 gatunków roślin drzewiastych i krzewiastych^[1].

Duże zróżnicowanie wysokościowe sprzyja wykształceniu piętrowości roślinnej. W niższych położeniach dominują lasy liściaste typu kolchidzkiego, wyżej pojawiają się lasy bukowe i mieszane, natomiast w najwyższych częściach występują zbiorowiska subalpejskie i alpejskie^[1].

W rejonie Kintriszi zachowały się również stare stanowiska cisa pospolitego. Na trasie prowadzącej przez wieś Chino znajdują się skupiska starych cisów, określanych przez administrację obszarów chronionych jako relikty flory trzeciorzędowej^[5].

Rezerwat Kintriszi wraz z sąsiednimi terenami Parku Narodowego Kintriszi wchodzi w skład jednego z komponentów seryjnego obiektu Kolchidzkie lasy deszczowe i mokradła, wpisanego w 2021 roku na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obiekt obejmuje siedem części położonych wzdłuż wschodniego wybrzeża Morza Czarnego; komponent Kintrishi–Mtirala obejmuje górskie lasy kolchidzkie rozciągające się od około 250 do ponad 2500 m n.p.m.^[6][7].

Komponent Kintrishi–Mtirala ma powierzchnię 20 150 ha i strefę buforową o powierzchni 9140 ha. Chroni przede wszystkim dobrze zachowane, wilgotne lasy kolchidzkie o wysokim udziale gatunków reliktowych i endemicznych^[8].

Ze względu na ścisły charakter ochrony ruch turystyczny koncentruje się przede wszystkim w części należącej obecnie do Parku Narodowego Kintriszi i na trasach udostępnionych przez administrację Obszarów Chronionych Kintriszi. Jedną z głównych tras jest szlak prowadzący przez Chino do jeziora Tbikeli, przebiegający m.in. w pobliżu starych stanowisk cisa. Trasa ma około 37 km długości i jest przewidziana jako dwudniowa^[9].

Drugą udostępnioną trasą jest krótki szlak do kamiennego mostu Królowej Tamary w dolinie Kintriszi. Prowadzi on od zabytkowego mostu w miejscowości Cchemwani w kierunku cerkwi św. Jerzego i stanowisk bukszpanu^[10].