Rezerwat przyrody Madohora
 | |
| rezerwat leśny | |
| Państwo | |
|---|---|
| Mezoregion | |
| Data utworzenia |
1960 |
| Akt prawny |
M.P. z 1960 r. Nr 24, poz. 117 (ISAP), M.P. z 1967 r. Nr 62, poz. 297 (ISAP) |
| Powierzchnia | |
| Powierzchnia otuliny | |
| Ochrona |
ścisła - 32,93 ha |
Położenie na mapie gminy Andrychów  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu wadowickiego  | |
 49°45′51″N 19°23′48″E/49,764167 19,396667 | |
Rezerwat Madohora – rezerwat przyrody znajdujący się na terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Małego i obszaru Natura 2000 PLH240023 Beskid Mały[3], obejmuje partie szczytowe oraz zbocza Łamanej Skały (Madohora). Rezerwat leży na terenie gmin: Ślemień (województwo śląskie) i Andrychów (województwo małopolskie)[4]. Rezerwat zajmuje powierzchnię 447,06 ha, z czego 297,33 ha na terenie województwa śląskiego[1], a 149,73 ha - małopolskiego[2]. 32,93 ha podlega ochronie ścisłej.
Budowa geologiczna
W części szczytowej występują wychodnie skalne zbudowane z piaskowców i zlepieńców warstw istebniańskich dolnych dochodzące do kilkunastu metrów wysokości. W niżej położonych częściach rezerwatu występują piaskowce godulskie. Znajdują się tu ciekawe formy skalne. Gleby w części szczytowej mają odczyn silnie kwaśny (związane jest to z występowaniem świerczyny górnoreglowej), w niższych partiach gleba bielicowa i brunatna, a w okolicy źródeł gleby torfiaste i glejowe[5].
Przyroda
- Gatunki mszaków znajdujące się na „Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce”: Dicranella humilis, Rhabdoweissia crispata
- Paprotniki, rośliny nagonasienne i okrytonasienne są tu reprezentowane przez 129 gatunków. Oto kilka podlegających ścisłej ochronie: omieg górski, podrzeń żebrowiec, widłak wroniec, kolcowidłak jałowcowaty, widłak goździsty
- Kilka gatunków roślin podlegających częściowej ochronie: kopytnik pospolity, goryczka trojeściowa, paprotka zwyczajna, pierwiosnek wyniosły
- Drzewostan składa się ze starzejącej się generacji świerka pospolitego (Picea excelsa) prawdopodobnie naturalnego pochodzenia, stopniowo zastępowanego naturalnym odnowieniem jodły, jarzębiny, buka i jaworu. Wyróżniony przez prof. Myczkowskiego zespół roślinny nawiązujący florystycznie do górnoreglowego boru świerkowego ulega stopniowym przemianom w kierunku dolnoreglowego boru jodłowo-świerkowego.
- Fauna: Z większych ssaków w rejonie rezerwatu czasami pojawia się jeleń, sarna, dzik, borsuk, z mniejszych stwierdzono występowanie 3 gatunków ryjówek i kuny leśnej[5]. Występują 42 gatunki ptaków (w tym tylko trzy nie podlegające ochronie), 4 gatunki gadów i 6 gatunków płazów.
Historia
Rezerwat powstał w 1960 r. dzięki staraniom prof. Stefana Myczkowskiego, który zwrócił uwagę na doskonale zachowany drzewostan Madahory i Gronia Jana Pawła II. Początkowo zajmował powierzchnię 113,92 ha[6], w 1967 roku został zmniejszony do 71,81 ha[7], a w 2026 r. powiększony do 447,06 ha[1][2]. Teren rezerwatu zarządzany jest przez nadleśnictwa: Andrychów i Jeleśnia.
Turystyka
Rezerwat przecinają szlaki:
- czerwony szlak
– idący z Leskowca przez Przełęcz Kocierską do Kozubnika - niebieski szlak
– rozpoczynający się na terenie rezerwatu, biegnący do Ślemienia - zielony szlak
– idący z Targoszowa przez Gibasy, Przełęcz Kocierską, Bukowski Groń do Porąbki
W pobliżu (ok. 45 minut drogi) znajduje się studenckie schronisko „Pod Potrójną”[8].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 11 czerwca 2026 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Madohora”, [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego [online], 18 czerwca 2026-06-28 [dostęp 2026-08-01].
- 1 2 3 4 Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 20 lipca 2026 roku w sprawie rezerwatu przyrody „Madohora”, [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego [online], 2026-07-22 [dostęp 2026-08-01].
- ↑ Rejestr Rezerwatów Przyrody prowadzony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie (stan na 12.10.2015 r.) [online] [dostęp 2015-11-07].
- ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-02-15].
- 1 2 Radosław Truś: Beskid Mały. Przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008, s. 162–163. ISBN 978-83-89188-77-9.
- ↑ Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1960 r. Nr 24, poz. 117 (ISAP)).
- ↑ Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 października 1967 r. zmieniające zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1967 r. Nr 62, poz. 297 (ISAP)).
- ↑ Beskid Mały. Mapa 1:50 000, Kraków: compass, 2014, s. 2, ISBN 978-83-7605-329-5.