Rhinagrion

	Rhinagrion
	Calvert, 1913
	; Rhinagrion viridatum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki równoskrzydłe
Nadrodzina	Calopterygoidea
Rodzina	Philosinidae
Rodzaj	Rhinagrion
	Typ nomenklatoryczny
	Amphilestes macrocephala Selys, 1862
Synonimy
	Amphilestes Selys, 1862;
	Amphilestes Selys, 1862;
Gatunki
	10 gatunków – zobacz opis w tekście
	10 gatunków – zobacz opis w tekście

Rhinagrion – rodzaj ważek z rodziny Philosinidae^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowo-Wschodniej i południowych Chinach (w tym na wyspie Hajnan)^[6].

Systematyka

Takson ten wprowadził w 1862 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla nowo opisanego przez siebie gatunku Amphilestes macrocephala^[4]^[5]. Nazwa Amphilestes, jaką nadał nowemu rodzajowi, okazała się jednak młodszym homonimem opisanego w 1859 roku rodzaju wymarłych ssaków; w tej sytuacji w 1913 roku amerykański entomolog Philip Powell Calvert zmienił nazwę rodzaju ważek na Rhinagrion^[2]^[4]. Obecnie do rodzaju zaliczanych jest 10 gatunków^[1].

Dawniej rodzaj ten zaliczany był do parafiletycznej rodziny Megapodagrionidae^[3]^[7], ale w 2014 roku Dijkstra i in. na podstawie badań filogenetycznych i morfologicznych przywrócili rodzinę Philosinidae, zaliczając do niej rodzaje Rhinagrion i Philosina^[3].

Etymologia

Amphilestes: gr. ἀμφί amphi „po obu stronach, podwójny”^[8]^[9]; nazwa rodzajowa Lestes, często wykorzystywana jako człon nazw rodzajowych ważek^[1]^[8]. Nazwa rodzajowa odnosi się do ciemnooliwkowych nerkowatych plam po obu stronach tułowia gatunku typowego^[8].
Rhinagrion: gr. ῥίς rhis (podstawa słowotwórcza ῥιν- rhin-) „nos”^[8]^[10]; przestarzała nazwa rodzajowa Agrion^[8], często wykorzystywana jako człon nazw rodzajowych ważek^[1]^[8]. Nazwa odnosi się do wystającego nadustka (łac. clypeus) u tych ważek^[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Rhinagrion borneense (Selys, 1886)
Rhinagrion elopurae (McLachlan in Selys, 1886)
Rhinagrion hainanense Wilson & Reels, 2001
Rhinagrion macrocephalum (Selys, 1862)
Rhinagrion mima (Karsch, 1891)
Rhinagrion philippinum (Selys, 1882)
Rhinagrion reinhardi Kalkman & Villanueva, 2011
Rhinagrion schneideri Kalkman & Villanueva, 2011
Rhinagrion tricolor (Krüger, 1898)
Rhinagrion viridatum Fraser, 1938

Uwagi

↑ Nazwa zajęta przez Amphilestes Owen, 1859 (Mammalia)^[4].

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
1 2 P.P.P.P. Calvert P.P.P.P., The fossil Odonate Phenacolestes, with a discussion on the venation of the legion Podagrion Selys, „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”, 65, 1913, s. 258 (ang.).
1 2 3 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. DOI: 10.1111/syen.12035.
1 2 3 4 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 163, seria: The Animal kingdom. (ang.).
1 2 E. de SélysE.S. Longchamps E. de SélysE.S., Synopsis des Agrionines, Troisième légion: Podagrion, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, seria 2 t. 14, Bruxelles 1862, s. 42 (fr.).
↑ wynik wyszukiwania: Rhinagrion. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-10-15]. (ang.).
↑ Genera in the family MEGAPODAGRIONIDAE, [w:] The Odonata – Dragonflies and Damselflies [online] [zarchiwizowane 2012-03-24] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 H.H. Fliedner H.H., The scientific names of Krüger’s odonate taxa with annotations about his contribution to neuropterological taxonomy, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 167, 2021, s. 32–33, 37, 40 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 16, OCLC 11069271 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 221, OCLC 11069271 (ang.).

[6] Nazwa zajęta przez Amphilestes Owen, 1859 (Mammalia)^[4].

[wol-1] 1 2 3 4 5 6 7 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-15] (ang.).

[Calvert-2] 1 2 P.P.P.P. Calvert P.P.P.P., The fossil Odonate Phenacolestes, with a discussion on the venation of the legion Podagrion Selys, „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”, 65, 1913, s. 258 (ang.).

[Dijkstra-3] 1 2 3 Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol. Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata). „Systematic Entomology”. 39 (1), s. 68–96, 2014. DOI: 10.1111/syen.12035.

[Steinmann-4] 1 2 3 4 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 163, seria: The Animal kingdom. (ang.).

[Selys-5] 1 2 E. de SélysE.S. Longchamps E. de SélysE.S., Synopsis des Agrionines, Troisième légion: Podagrion, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, seria 2 t. 14, Bruxelles 1862, s. 42 (fr.).

[iucn-7] wynik wyszukiwania: Rhinagrion. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-10-15]. (ang.).

[medusa-8] Genera in the family MEGAPODAGRIONIDAE, [w:] The Odonata – Dragonflies and Damselflies [online] [zarchiwizowane 2012-03-24] (ang.).

[Fliedner-9] 1 2 3 4 5 6 7 H.H. Fliedner H.H., The scientific names of Krüger’s odonate taxa with annotations about his contribution to neuropterological taxonomy, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 167, 2021, s. 32–33, 37, 40 (ang.).

[Jaeger-10] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 16, OCLC 11069271 (ang.).

[Jaeger2-11] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 221, OCLC 11069271 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[a]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]