Rogownica drobna

Rogownica drobna
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

goździkowate

Rodzaj

rogownica

Gatunek

rogownica drobna

Nazwa systematyczna
Cerastium pumilum Curtis
Fl. Londin. 4: t. 30 (1794)[3]

Rogownica drobna (Cerastium pumilum Curtis) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych.

Rozmieszczenie geograficzne

Występuje w dużej części Europy (z wyjątkiem dalekiej północy), w północno-zachodniej Afryce (Maroko, Tunezja) i w południowo-zachodniej Azji. Jako gatunek introdukowany rośnie też w Ameryce Północnej[3]. W Polsce jest gatunkiem rzadkim, znanym z pojedynczych, rozproszonych w całym kraju stanowisk[4].

Morfologia

Pokrój
Niewielka roślina zielna osiągająca od kilku do 20 (rzadko nieco więcej) cm wysokości. Łodyga wzniesiona, u nasady zwykle nierozgałęziona. Pokryta jest tylko włoskami prostymi (rzadziej) lub prostymi i gruczołowatymi (częściej)[5].
Liście
Eliptyczne, jajowate lub jajowatolancetowate, długości 0,5–2 cm[5], tępe[6].
Kwiaty
Powstają na szypułkach dłuższych od kielicha[5], są 5-krotne. Dolne podsadki zielone i owłosione (podobne do liści); górne – wąsko obłonione. Płatki korony długości kielicha. Działki z błoniastymi i nagimi końcami[6]. Pręcików jest zazwyczaj 10, rzadko 5[5], i są one nagie. Szyjek słupka 5[6].
Owoce
Wąskie, przy szczycie nieco wygięte torebki osiągające 7–8 mm długości. Nasiona są jasnoczerwono-brązowe o długości do 0,7 mm, z łupiną delikatnie brodawkowaną[5].
Gatunek podobny
Podobnie niewielka i mająca obłonione i nieowłosione szczyty działek jest występująca w podobnych siedliskach rogownica pięciopręcikowa C. semidecandrum. Różnicami diagnostycznymi jest obecność u tego gatunku wyraźnego obłonienia także na dolnych podsadkach (do ok. 1/3 ich długości), obecność zawsze tylko 5 pręcików i odginające się w dół szypułki w czasie owocowania[5].

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna i dwuletnia. Kwitnie od kwietnia do czerwca[5]. Rośnie w murawach kserotermicznych i w nasłonecznionych siedliskach inicjalnych, także w kamieńcach nadrzecznych[5]. Gatunek charakterystyczny dla zbiorowisk z klasy Festuco-Brometea[7]. Liczba chromosomów 2n = 72[8].

Systematyka

Wyróżnia się dwa podgatunki i odmianę[3]:

  • Cerastium pumilum subsp. litigiosum (Lens ex Loisel.) P.D.Sell & Whitehead – Niemcy, Szwajcaria i północne Włochy
  • Cerastium pumilum subsp. pumilum
    • Cerastium pumilum var. glutinosum (Wahlenb.) Beck – znana z niemal całego zasięgu podgatunku typowego

Zagrożenia

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016)[9] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia VU)[10].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-12] (ang.).
  3. 1 2 3 Cerastium pumilum Curtis, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-06-06].
  4. ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 151, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Adam Zając, Cerastium L., Rogownica, [w:] Adam Jasiewicz (red.), Flora Polski. Rośliny naczyniowe, t. III, Kraków: PAN, 1992, s. 293-294, ISBN 83-85444-06-8, OCLC 749726292.
  6. 1 2 3 Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  7. ↑ Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
  8. ↑ Cerastium pumilum na Flora of North America [dostęp 2013-11-25].
  9. ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  10. ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.