Romuald Wowkonowicz

Romuald Wowkonowicz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 stycznia 1884
Sambor

Data i miejsce śmierci

25 października 1939
Lwów

Zawód, zajęcie

inżynier

Grób we Lwowie

Romuald Wowkonowicz (ur. 14 stycznia 1884 w Samborze, zm. 25 października 1939 we Lwowie) – polski inżynier, dyrektor gazowni miejskiej w Tarnowie i dyrektor techniczny Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach, radca Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie w 1935 roku[1].

Życiorys

Rodzina Wowkonowiczów wywodziła się z Małopolski Wschodniej. Romuald był synem Franciszka Romualda Wowkonowicza, pracownika sądu we Lwowie i Julii z domu Frey. Miał czworo rodzeństwa – Augusta (brat przyrodni z pierwszego małżeństwa Franciszka) oraz Jana, Paulinę i Mariana (lekarz, oficer). W 1910 roku otrzymał tytuł inżyniera-chemika Politechniki Lwowskiej i rozpoczął pracę w gazowni we Lwowie. Rok później w 1911 z rekomendacji burmistrza Tarnowa Tadeusza Tertilla Rada Miejska Tarnowa mianowała go na stanowisko dyrektora gazowni miejskiej w Tarnowie, z którym to miastem związał resztę swojego życia[2]. W latach 1919–1922 dokonał rozbudowy gazowi. Angażował się także w inne inwestycje w mieście oraz działał jako społecznik.

Na wniosek prezydenta Polski Ignacego Mościckiego rozpoczęto w 1927 roku, na zachód od Tarnowa, w widłach Dunajca i Białej, budowę nowoczesnej fabryki chemicznej – Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach. Celem inwestycji było uniezależnienie się kraju od zagranicznych koncernów i oparcie branży o przemysł rodzimy. Dyrektorem technicznym nowego przedsiębiorstwa został Romuald Wowkonowicz, pełnił funkcję w latach 1929–1933. Gdy połączono organizacyjnie istniejącą fabrykę chemiczną na Śląsku z nowo wybudowanym obiektem w Małopolsce i powstały Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie i Mościcach, Wowkonowicz pełnił w Mościcach funkcję dyrektora techniczno-administracyjnego[3][4].

Po agresji niemieckiej na Polskę we wrześniu 1939 wraz z rodziną schronił się we Lwowie, gdzie wkrótce zmarł w wyniku komplikacji pooperacyjnych. 25 października 1939 został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim w rodzinnym grobowcu. Po 1945 i wysiedleniu Polaków ze Lwowa setki grobów było celowo niszczonych, a inne popadały w ruinę – tak też stało się z grobowcem Wowkonowiczów (pole 52). W 2013 roku grób został odnowiony dzięki Fundacji Armenian[5].

Romuald Wowkonowicz posiadał majątek ziemski w miejscowości Ropa w Małopolsce, tutaj także finansował budowę szkoły. Łączyły go stosunki przyjacielskie z prezydentem Ignacym Mościckim, m.in. razem polowali.

Postać Romualda Wowkonowicza była, z powodu zmiany ustroju politycznego po zakończeniu II wojny światowej, przez lata zapomniana.

Upamiętnienie

We wrześniu 2013 Rada Miejska Tarnowa, na wniosek Towarzystwa Przyjaciół Mościc, nadała imię Romualda Wowkonowicza placowi u zbiegu ulic Eugeniusza Kwiatkowskiego i Czerwonych Klonów[6].

Życie prywatne

Żonaty z Marią z domu Teodorowicz. Ślub odbył się w 1919 roku. Żona była spokrewniona z lwowskim arcybiskupem obrządku ormiańskiego Józefem Teodorowiczem. W 1919 przyszła na świat córka Ewa (po mężu Glassgall). Żona Romualda Wowkonowicza zmarła po ciężkiej chorobie w młodym wieku w 1929 roku i została pochowana w Tarnowie[2].

Przypisy

  1. ↑ Monitor Polski z 1935 r. Nr 047, poz. 65.
  2. 1 2 TARnet.pl, Tarnów ON-LINE (inTARnet.pl) [online], intarnet.pl [dostęp 2018-08-11].
  3. ↑ Robert Lichwała, Romuald Wowkonowicz, [w:] Andrzej Niedojadło (red.), Encyklopedia Tarnowa, Tarnów: Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne, 2010, s. 497-498, ISBN 978-83-87366-96-4, OCLC 751483099 [dostęp 2022-08-04].
  4. ↑ Romuald Wowkonowicz | Wirtualne Muzeum Polskiego Przemysłu Chemicznego [online] [dostęp 2022-08-04] (pol.).
  5. ↑ Groby zasłużonych [online], fundacjaormianska.pl [dostęp 2018-08-11] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-11] (ang.).
  6. ↑ Andrzej Skórka, Tarnów: Romuald Wowkonowicz już ma skwer w Mościcach, „tarnow.naszemiasto.pl”, 8 października 2013 [dostęp 2018-08-11] (pol.).

Bibliografia