Rosen Plewneliew
| Data i miejsce urodzenia |
14 maja 1964 |
|---|---|
| Prezydent Bułgarii | |
| Okres |
od 22 stycznia 2012 |
| Przynależność polityczna | |
| Wiceprezydent | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister rozwoju regionalnego Bułgarii | |
| Okres |
od 27 lipca 2009 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik |
Asen Gagauzow |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Rosen Asenow Plewneliew, bułg. Росен Асенов Плевнелиев (ur. 14 maja 1964 w Goce Dełczewie[1]) – bułgarski inżynier, przedsiębiorca i polityk, działacz partii GERB, minister rozwoju regionalnego i robót publicznych w rządzie Bojka Borisowa (2009–2011), od 22 stycznia 2012 do 22 stycznia 2017 prezydent Bułgarii.
Życiorys
W 1982 ukończył szkołę średnią w Błagojewgradzie, następnie odbywał służbę wojskową. W 1989 został absolwentem informatyki na Uniwersytecie Technicznym w Sofii, po czym przez rok pracował jako asystent na tej uczelni w instytucie techniki mikroprocesorowej[1]. Po upadku komunizmu w 1990 odszedł do biznesu. Założył prywatne przedsiębiorstwo później przekształcone w Linbyłgariję. W ciągu kolejnej dekady brało ono udział w budowie lub przebudowie m.in. hotelu Sheraton w Sofii oraz kompleksu Business Park Sofia, w którym Rosen Plewneliew pełnił funkcję głównego menedżera. Poprzez swoją firmę zarządzał również inwestycjami niemieckimi w Bułgarii[1]. W 2007 został członkiem zarządu bułgarskiej konfederacji pracodawców i przemysłowców w Bułgarii[2].
W czerwcu 2009, na miesiąc przed wyborami parlamentarnymi, został przedstawiony jako członek zespołu ekonomicznego partii Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (GERB), która ostatecznie wybory te wygrała[3]. W lipcu 2009 objął stanowisko ministra rozwoju regionalnego i robót publicznych w pierwszym gabinecie Bojka Borisowa. W okresie jego urzędowania doszło do długo odkładanych inwestycji drogowych, a Rosen Plewneliew stał się najbardziej popularnym ministrem w kraju[3].
4 września 2011 został przedstawiony jako kandydat GERB-u w wyborach prezydenckich. Premier Bojko Borisow podkreślał, że głównymi powodami, dla których to Rosen Plewneliew otrzymał poparcie partii, były jego fachowość i zdolność do budowy skutecznego zespołu, co miał udowodnić działając zarówno w sektorze prywatnym, jak również jako minister[4]. Trzy dni później zrezygnował ze stanowiska w rządzie[5]. Kandydatką na wiceprezydenta została minister sprawiedliwości Margarita Popowa. Głównymi konkurentami do urzędu prezydenta stali się były minister spraw zagranicznych Iwajło Kałfin (Bułgarska Partia Socjalistyczna) oraz była komisarz Unii Europejskiej Meglena Kunewa (niezależna). W pierwszej turze głosowania z 23 października 2011 Rosen Plewneliew zajął pierwsze miejsce, zdobywając 40,11% głosów poparcia. W drugiej turze głosowania z 30 października 2011 uzyskał 52,58% głosów, pokonując Iwajłę Kałfina. Urząd prezydenta objął 22 stycznia 2012[6].
W maju 2016 ogłosił, że nie będzie się ubiegał o reelekcję na drugą kadencję[7]. Zakończył urzędowanie 22 stycznia 2017.
Odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja, 2012)[8]
- Order Orła Białego (Polska, 2014)[9]
- Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy (Słowacja, 2015)[10]
- Wielki Łańcuch Orderu Krzyża Południa (Brazylia, 2016)[11]
- Wielki Łańcuch Orderu Makariosa III (Cypr, 2016)[12]
- Wielki Order Króla Tomisława (Chorwacja, 2016)[13]
- Order Flagi Narodowej (Albania, 2016)[14]
- Order za Wybitne Zasługi (Słowenia, 2016)[15]
- Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (Niemcy, 2016)[16]
- Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina, 2016)[17]
- Krzyż Wielki Udekorowany Wielkim Łańcuchem Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 2016)[18]
- Order Republiki (Mołdawia, 2016)[19]
- Krzyż Wielki z Łańcuchem i Złotopromienną Gwiazdą Orderu Węgierskiego Zasługi (Węgry, 2016)[20]
- Honorary Companion of Honour with Collar Narodowego Orderu Zasługi (Malta, 2016)[21]
- Order Republiki Czarnogóry I klasy (Czarnogóra, 2016)[22]
- Łańcuch Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, 2016)[23]
- Legia Honorowa III klasy (Francja, 2018)[24]
- Doktor honoris causa Bakijskiego Uniwersytetu Państwowego[25]
Przypisy
- 1 2 3 Rosen Plevneliev, president.bg, 3 sierpnia 2012 [zarchiwizowane 2014-08-21] (ang.).
- ↑ Росен Асенов Плевнелиев: Министър на регионално развитие и благоустройството, government.bg [zarchiwizowane 2010-01-25] (bułg.).
- 1 2 Who Is Who: Rosen Plevneliev, GERB Party Candidate for President of Bulgaria, novinite.com, 4 września 2011 [zarchiwizowane 2017-01-06] (ang.).
- ↑ Bulgaria's ruling party GERB nominates Rossen Plevneliev for president, sofiaecho.com, 4 września 2011 [zarchiwizowane 2011-11-03] (ang.).
- ↑ Borissov names Lilyana Pavlova as new Regional Development and Public Works Minister, sofiaecho.com, 7 września 2011 [zarchiwizowane 2014-09-13] (ang.).
- ↑ Bulgaria's Plevneliev wins presidency [online], reuters.com, 31 października 2011 [dostęp 2017-01-05] (ang.).
- ↑ Bulgarian President Rosen Plevneliev Won’t Seek Second Term in 2016 Elections [online], novinite.com, 20 maja 2016 [dostęp 2017-01-05] (ang.).
- ↑ Плевнелиев получава най-висшия държавен орден на Гърция [online], novinite.bg, 7 kwietnia 2012 [dostęp 2026-02-08] (bułg.).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 2014 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2015 r. poz. 114 (ISAP)).
- ↑ Vyznamenania [online], prezident.sk [dostęp 2017-01-05] (słow.).
- ↑ Diario Ufficiale dell'Unione [online], pesquisa.in.gov.br, 2 lutego 2016 [dostęp 2017-01-05] (port.).
- ↑ Росен Плевнелиев: Република Кипър може да допринесе за енергийната диверсификация в Югоизточна Европа [online], president.bg, 22 lutego 2016 [dostęp 2026-02-08] (bułg.).
- ↑ Odluka o dodjeli odlikovanja Velereda kralja Tomislava s lentom i Velikom Danicom Njegovoj Ekscelenciji Rosenu Plevnelievu [online], narodne-novine.nn.hr, 10 sierpnia 2016 [dostęp 2025-03-13] (chorw.).
- ↑ Росен Плевнелиев: Държавите от Югоизточна Европа трябва да обединят усилията си в отстояването на европейските ценности [online], president.bg, 1 czerwca 2016 [dostęp 2026-02-08] (bułg.).
- ↑ Odlikovanja [online], predsednica-slo.si [dostęp 2024-04-25] (słoweń.).
- ↑ Плевнелиев и германският му колега Йоахим Гаук ще си разменят държавни ордени за края на мандата [online], dnevnik.bg, 22 czerwca 2016 [dostęp 2026-02-08] (bułg.).
- ↑ Указ Президента України № 279/2016 Про нагородження Р.Плевнелієва орденом князя Ярослава Мудрого [online], president.gov.ua, 29 czerwca 2016 [dostęp 2021-08-25] (ukr.).
- ↑ Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana decorato di Gran Cordone [online], quirinale.it, 4 sierpnia 2016 [dostęp 2026-02-08] (wł.).
- ↑ Decret Nr. 2365 din 05-10-2016 privind conferirea „Ordinului Republicii” Excelenței Sale domnului Rosen PLEVNELIEV [online], legis.md, 14 października 2016 [dostęp 2026-02-08] (rum.).
- ↑ Президент Болгарии награжден высшим орденом Венгрии [online], rus.bg, 10 listopada 2016 [dostęp 2026-02-08] (ros.).
- ↑ PAST RECIPIENTS OF HONORARY MEMBERSHIP IN THE NATIONAL ORDERS AND DATE OF CONFERMENT [online], opm.gov.mt, sierpień 2023 [dostęp 2025-10-20] (ang.).
- ↑ President Plevneliev Receives Montenegro’s Highest State Honour [online], bta.bg, 20 grudnia 2016 [dostęp 2026-02-08] (ang.).
- ↑ Persoane Decorate [online], canord.presidency.ro [dostęp 2026-02-08] (rum.).
- ↑ Удостоиха Росен Плевнелиев с френския Орден на Почетния легион [online], webcafe, 15 listopada 2018 [dostęp 2026-02-08] (bułg.).
- ↑ Бакинский Государственный Университет [online], bsu.edu.az [dostęp 2026-02-08] (ros.).
