Rozetkowate

Rozetkowate
Ilustracja
Rozetka wierzbowa (Hypocreopis lichenoides)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

pomiotniczaki

Rząd

rozetkowce

Rodzina

rozetkowate

Nazwa systematyczna
Hypocreaceae De Not.
G. bot. Ital. 2(1): 48 (1844)[1]
Typ nomenklatoryczny

Hypocrea Fr. 1825

Podgrzybnica ceglasta na blaszkach mleczaja świerkowego

Rozetkowate (Hypocreaceae De Not.) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców (Hypocreales)[2].

Charakterystyka

Należące do Hypocreaceae gatunki to grzyby saprotroficzne żyjące na grzybach, martwych roślinach i resztkach roślinnych. Liczne gatunki znane są tylko w postaci anamorf, które łatwo można hodować w laboratorium na pożywkach. Jaskrawo ubarwione teleomorfy pojawiają się rzadko[3].

Wytwarzają jasne i mięsiste podkładki, czasami tylko o poduszeczkowatym kształcie, zwykle rozpostarte i rozpierzchłe. Tworzą się w nich elipsoidalne lub gruszkowate owocniki z ujściem na krótkiej szyjce. W ujściu tym często występują peryfizy. Worki cienkościenne, cylindryczne lub maczugowate z nieamyloidalnym pierścieniem apikalnym na dzióbkowatym wierzchołku. W workach wcześnie zanikające wstawki. Askospory szkliste lub zielonkawe, dwukomórkowe, ale często rozpadające się na pojedyncze komórki. Powierzchnia askospor czasami urzeźbiona[3].

W Polsce najczęściej występują przedstawiciele rodzajów Hypocrea i Hypomyces[3].

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hypocreales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Rodzinę Hypocreaceae utworzył Giuseppe De Notaris w 1844 r. Typem nomenklatorycznym jest rodzaj Hypocrea Fr. 1825[1]. Według aktualizowanej klasyfikacji Species Fungorum bazującej na Dictionary of the Fungi do rodziny tej należą rodzaje[2]:

  • Acrostalagmus Corda 1838
  • Arachnocrea Z. Moravec 1956
  • Arnoldiomyces Morgan-Jones 1980
  • Dialhypocrea Speg. 1919
  • Escovopsioides H.C. Evans & J.O. Augustin 2012
  • Hypocreopsis P. Karst. 1873 - rozetka
  • Hypomyces (Fr.) Tul. & C. Tul. 1860 - podgrzybnica
  • Kiflimonium Summerb., J.A. Scott, Guarro & Crous 2018
  • Lichenobarya Etayo, Diederich & Lawrey 2015
  • Luteomyces Q.V. Montoya & A. Rodrigues 2021
  • Mycogone Link 1809
  • Protocrea Petch 1937
  • Pyrenium Raf. 1815
  • Rogersonia Samuels & Lodge 1996
  • Saksenamyces A.N. Rai & P.N. Singh 2018
  • Sarawakus Lloyd 1924
  • Sphaerostilbella (Henn.) Sacc. & D. Sacc. 1905
  • Sibirina G.R.W. Arnold 1970
  • Sphaerostilbella (Henn.) Sacc. & D. Sacc. 1905
  • Sporophagomyces K. Põldmaa & Samuels 1999
  • Stephanoma Wallr. 1833
  • Sympodiorosea Q.V. Montoya & A. Rodrigues 2021
  • Syspastospora P.F. Cannon & D. Hawksw. 1982
  • Trichoderma Pers. 1794[2] – włosówka.

Nazwy polskie według Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[4]

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-22].
  2. 1 2 3 Explore the fungal tree of life [online], Species Fungorum [dostęp 2026-04-08] (ang.).
  3. 1 2 3 Joanna Marcinkowska, Oznaczanie rodzajów grzybów sensu lato ważnych w fitopatologii, Warszawa: PWRiL, 2012, s. 137, 141, ISBN 978-83-09-01048-7.
  4. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).