Rubroboletus pulchrotinctus
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Rubroboletus pulchrotinctus |
| Nazwa systematyczna | |
| Rubroboletus pulchrotinctus (Alessio) Kuan Zhao & Zhu L. Yang Phytotaxa 188(2): 70 (2014) | |
Rubroboletus pulchrotinctus (Alessio) Kuan Zhao & Zhu L. Yang – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rubroboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1985 Carlo Luciano Alessio, nadając mu nazwę Boletus pulchrotinctus. W 2014 r. Boletus pulchrotinctus został przeniesiony do nowo utworzonego rodzaju Rubroboletus przez Kuan Zhao & Zhu-Liang Yang[2]. Niektóre synonimy[2]:
- Boletus pulchrotinctus Alessio 1985
- Suillellus pulchrotinctus (Alessio) Blanco-Dios 2015
Pod względem filogenetycznym R. pulchrotinctus jest gatunkiem siostrzanym krwistoborowika szatańskiego, z którym dzieli kilka cech morfologicznych[3].
Morfologia
Ma średnicę do 20 cm, początkowo półkulisty, następnie wypukły do płasko-wypukłego. Kolor biały, srebrzystoszary, szary do szaroochracyjnego lub jasnoochracyjnego, na brzegu zawsze z wyraźnym odcieniem jasnoróżowym lub różowym, który stopniowo rozprzestrzenia się w kierunku środka kapelusza, czasami prawie całkowicie różowy. Suchy, gładki, siniejący po uszkodzeniu[4].
Rurki początkowo cytrynowożółte, następnie żółte z lekko oliwkowym odcieniem, siniejące po uszkodzeniu. Pory zmienna, zazwyczaj żółte, często z wiekiem zmieniają kolor na pomarańczowy lub pomarańczowo-czerwony, czasami pomarańczowe do pomarańczowo-czerwonych u młodych owocnikach, a następnie blednąca z wiekiem, sinieją po uszkodzeniu[4].
Trzon podłużny, czasami bulwiasto spuchnięty u podstawy; kremowy, cytrynowożółty do jasnożółtego w górnej części, w dół stopniowo przechodzący w różowy, czasami całkowicie żółty lub kremowy, z dobrze rozwiniętą drobną, różową siateczką, siniejący po uszkodzeniu[4].
- Reakcja chemiczna
Strzępki miąższu w podstawie trzonu nie wykazują reakcji z roztworem Melzera[4].
Miąższ młodych owocników jest bladożółty, uszkodzony sinieje[4].
- Cechy mikroskopowe
Mają 12–15 × 4,5–6 μm średnicy[4].
Występowanie i siedlisko
Jest gatunkiem rzadkim. Występuje w Chorwacji, na Cyprze (1 stanowisko), we Francji, w Grecji (10 stanowisk), Izraelu (20 stanowisk), we Włoszech, w Macedonii Północnej (1 stanowisko), Czarnogórze (1 stanowisko), Rosji (2 stanowiska), Serbii (1 stanowisko), Słowenii (1 stanowisko) i w Hiszpanii (11 stanowisk)[5]. W Polsce nie występuje.
Jest wpisany na czerwoną listę we Włoszech i w Macedonii, został również wpisany na Czerwoną Księgę Republiki Krymu (3 – gatunek rzadki). Populacja tego gatunku jest stabilna tylko w Izraelu[5].
Istnieją zdjęcia tego gatunku wykonane w Libanie, ale jego obecność w tym państwie jest wątpliwa lub wymaga potwierdzenia[5].
R. pulchrotinctus jest grzybem ektomykoryzowym. Rośnie pojedynczo lub w grupach w lasach liściastych i lasach mieszanych o klimacie śródziemnomorskim, na glebach ze znaczną zawartością wapnia (najczęściej spotykany na glebach z zawartością węglanu wapnia). Współżyje z takimi gatunkami jak[5][3]:
- Quercus ilex – dąb ostrolistny
- Quercus rotundifolia
- Quercus cerris – dąb burgundzki
- Quercus coccifera syn. calliprinos
- Quercus alnifolia – dąb olcholistny
- Quercus infectoria
- Quercus pubescens – dąb omszony
- Quercus suber – dąb korkowy
- Castanea sativa – kasztan jadalny
- Ostrya carpinifolia – chmielograb europejski
- Arbutus unedo – chruścina jagodna
- Pinus halepensis – sosna alepska
- Pinus pinea – sosna pinia
- Pinus pinaster – sosna nadmorska
- Juniperus communis – jałowiec pospolity
- Juniperus oxycedrus – jałowiec kolczasty
- Buxus sempervirens – bukszpan zwyczajny
- Erica arborea – wrzosiec drzewiasty
- Pistacia lentiscus – pistacja kleista
- Cistus salviifolius – czystek szałwiolistny
- Phillyrea latifolia – filirea szerokolistna
Zagrożenia
Głównymi zagrożeniami dla tego gatunku i jego siedlisk są wycinki lasów, zabudowa mieszkaniowa i komercyjna siedlisk naturalnych, wydobycie wapienia, hodowla bydła oraz pożary[5].
Znaczenie
Naziemny grzyb ektomykoryzowy. Był spożywany przez niektórych mieszkańców, ale jego jadalność jest wątpliwa. Przypadki zatrucia (zaburzenia żołądkowo-jelitowe) odnotowano we Włoszech i Izraelu[5].
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 Species Fungorum – Species synonymy [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 Michael Loizides, Jean-Michel Bellanger, Boris Assyov, Pierre-Arthur Moreau, Franck Richard, Present status and future of boletoid fungi (Boletaceae) on the island of Cyprus: Cryptic and threatened diversity unravelled by ten-year study, „Fungal Ecology”, 41, 2019, s. 65–81, DOI: 10.1016/j.funeco.2019.03.008, ISSN 1754-5048 [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 3 4 5 6 B. pulchrotinctus « boletales.com [online], boletales.com [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 3 4 5 6 Rubroboletus pulchrotinctus [online], redlist.info [dostęp 2025-09-27].