Ruby Payne-Scott

Ruby Payne-Scott
Ilustracja
Ruby Payne-Scott jako studentka w latach 30. XX wieku, prawdopodobnie podczas studiów na Uniwersytecie w Sydney (1929–1932)
Państwo działania

 Australia

Data i miejsce urodzenia

28 maja 1912
Grafton

Data i miejsce śmierci

25 maja 1981
Mortdale

Zawód, zajęcie

fizyk, radioastronom

magister
Specjalność: radioastronomia, radiofizyka, radiotechnika
Alma Mater

Uniwersytet w Sydney

Praca naukowa
instytucja

CSIRO

Ruby Violet Payne-Scott (ur. 28 maja 1912 w Grafton, zm. 25 maja 1981 w Mortdale) – australijska fizyczka, pionierka radiofizyki i radioastronomii[1].

Podczas II wojny światowej prowadziła ściśle tajne badania nad technologią radarową w Laboratorium Radiofizyki CSIR, stając się australijską ekspertką w wykrywaniu samolotów za pomocą wskaźników panoramicznych (PPI)[1.1]. Po wojnie znalazła się wśród pionierów radioastronomii słonecznej: w lutym 1946 roku wspólnie z Josephem Pawseyem i Lindsayem McCreadym przeprowadziła pierwszą radiową interferometrię w obserwacjach astronomicznych[2.1], a w kolejnych latach odkryła słoneczne rozbłyski radiowe typu I i III[1.2]. W 1950 roku, po ujawnieniu zatajonego małżeństwa, została zmuszona do rezygnacji ze stałego stanowiska w CSIRO na mocy obowiązującego wówczas zakazu zatrudniania mężatek. Karierę naukową zakończyła w 1951 roku, a po latach wróciła do pracy nauczycielki[2.2][1.3]. Jej wkład w naukę upamiętniono m.in. ustanowionym w 2021 roku Medalem i Wykładem imienia Ruby Payne-Scott Australijskiej Akademii Nauk[3].

Młodość i wykształcenie

Ruby Payne-Scott urodziła się 28 maja 1912 w Graftonie jako córka Cyrila Payne-Scotta i jego żony Amy z domu Neale[4]. Później przeprowadziła się do Sydney, gdzie zamieszkała u ciotki. Uczęszczała tam do Penrith Public Primary School (1921–1924)[5][6] oraz do Cleveland-Street Girls' High School (1925–1926)[7][8], a edukację średnią ukończyła w Sydney Girls High School[9]. Jej świadectwo ukończenia szkoły obejmowało wyróżnienia z matematyki i botaniki[10].

Zdobyła dwa stypendia umożliwiające podjęcie studiów na Uniwersytecie w Sydney, gdzie studiowała fizykę, chemię, matematykę i botanikę[11][12]. W 1933 roku uzyskała stopień BSc – jako trzecia kobieta, która ukończyła tam fizykę[1.4] – a następnie stopień MSc z fizyki w 1936 roku[13] oraz dyplom nauczycielski (Diploma of Education) w 1938 roku.

Wczesna kariera

W 1936 roku Payne-Scott prowadziła badania z Williamem H. Love'em w Cancer Research Laboratory na Uniwersytecie w Sydney. Ustalili oni, że magnetyzm Ziemi ma niewielki wpływ lub nie ma żadnego wpływu na procesy życiowe organizmów żyjących na Ziemi – hodowali zarodki kurze, nie obserwując żadnych różnic, mimo poddania ich polom magnetycznym do 5000 razy silniejszym niż ziemskie[14]. Kilka dekad wcześniej powszechnie sądzono, że ziemskie pole magnetyczne wywiera rozległy wpływ na ludzi, i wiele osób spało wyłącznie głową na północ, ułożone wzdłuż południka magnetycznego[15].

Po badaniach nad nowotworami przez rok i jeden trymestr pracowała jako nauczycielka szkoły średniej w St Peter's Woodlands Grammar School (dawniej Woodlands Church of England Grammar School) w latach 1938–1939[16]. Wkrótce potem dołączyła do AWA, znaczącego producenta elektroniki i operatora systemów łączności radiowej w Australii[17]. Choć początkowo zatrudniono ją jako bibliotekarkę, jej praca szybko rozszerzyła się do kierowania laboratorium pomiarowym i prowadzenia badań z dziedziny elektrotechniki[16]. Odeszła z AWA w sierpniu 1941 roku, zniechęcona panującymi tam warunkami pracy[1.5].

Wkład w rozwój radaru i radioastronomii

Z Alekiem Little'em (w środku) i „Chrisem” Christiansenem na stacji terenowej Działu Radiofizyki przy zbiorniku Potts Hill, ok. 1948 roku
Uczestnicy konferencji Międzynarodowej Unii Nauk Radiowych na Uniwersytecie w Sydney (1952). Payne-Scott stoi w pierwszym rzędzie

18 sierpnia 1941 roku Payne-Scott dołączyła do Laboratorium Radiofizyki CSIR (od 1949 roku CSIRO). W trakcie II wojny światowej zajmowała się ściśle tajnymi badaniami nad technologią radarową, stając się australijską ekspertką w wykrywaniu samolotów za pomocą wskaźników PPI (ang. Plan Position Indicator). Po wojnie, w 1948 roku, opublikowała obszerny raport o czynnikach wpływających na widoczność na wskaźnikach PPI[1.1]. Wniosła także istotny wkład w prototypowe systemy radarowe pracujące w paśmie mikrofalowym 25 cm, osiągając znaczące usprawnienia[1.6].

Gdy nacisk Laboratorium Radiofizyki przesunął się od opracowywania systemów radarowych ku ich wykorzystaniu do celów naukowych, Payne-Scott miała duży udział w wyznaczaniu nowych celów badawczych. Jej kompetencje zarówno jako fizyczki, jak i inżyniera elektryka wyróżniały ją na tle współpracowników, z których większości brakowało formalnego wykształcenia fizycznego[1.7]. Jej potencjał w dziedzinie radioastronomii dostrzegł Joe Pawsey, który zachęcił ją do zastosowania umiejętności z użyciem technik radiowych. W październiku 1945 roku, wspólnie z Pawseyem i Lindsayem McCreadym, napisała do czasopisma Nature o związku między plamami słonecznymi a wzmożoną emisją radiową Słońca (artykuł opublikowano w lutym 1946 roku)[18].

W grudniu 1945 roku sporządziła zestawienie „całej dostępnej wiedzy i wykonanych pomiarów” w Laboratorium Radiofizyki oraz zaproponowała kierunki przyszłych badań, które „ukierunkowały myślenie” zespołu[2.3].

W lutym 1946 roku Payne-Scott, McCready i Pawsey wykorzystali nadmorskie położenie swoich stanowisk obserwacyjnych do przeprowadzenia pierwszej radiowej interferometrii do obserwacji astronomicznych (interferometria nadmorska). Ich obserwacje potwierdziły, że intensywne radiowe „rozbłyski” pochodziły z samych plam słonecznych[2.1]. Ich praca była również pierwszą sugestią zastosowania syntezy fourierowskiej w radioastronomii – idei, która zapowiadała przyszły rozwój syntezy apertury[1.8].

W latach 1946–1951 Payne-Scott skupiła się na owych radiowych emisjach „rozbłyskowych” Słońca. Przypisuje się jej odkrycie rozbłysków typu I i III oraz zgromadzenie danych, które pomogły scharakteryzować typy II i IV. W ramach tych prac, wspólnie z Alekiem Little'em, zaprojektowała i zbudowała nowy interferometr typu swept-lobe. Urządzenie raz na sekundę mogło kreślić mapę natężenia i polaryzacji słonecznej emisji radiowej i automatycznie rejestrowało dane na kamerze filmowej za każdym razem, gdy emisja osiągała określone natężenie[1.2].

Wymuszona rezygnacja i druga kariera

Payne-Scott utrzymywała swoje małżeństwo z 1944 roku w tajemnicy, ponieważ do 1966 roku kobiety były przymusowo „przenoszone w stan spoczynku” ze stałych stanowisk w CSIRO z chwilą zawarcia związku małżeńskiego. Jej małżeństwo ujawniono w 1950 roku i zmuszono ją do rezygnacji oraz przyjęcia krótkoterminowego stanowiska tymczasowego. Jej kariera naukowa zakończyła się w 1951 roku, po narodzinach pierwszego dziecka, gdyż jej miejsce pracy nie oferowało urlopu macierzyńskiego[2.2][1.3].

W sierpniu 1952 roku na krótko powróciła do radioastronomii, uczestnicząc w 10. Zgromadzeniu Ogólnym Międzynarodowej Unii Nauk Radiowych na Uniwersytecie w Sydney[1].

W latach 1963–1974 Payne-Scott powróciła do nauczania w szkole Danebank w Hurstville, na południowym przedmieściu Sydney[1].

Życie prywatne

Payne-Scott była ateistką, feministką i orędowniczką praw kobiet[1.9][19]. Zarzucano jej również, że była okresowo członkinią Komunistycznej Partii Australii[20]. W rezultacie Australian Security Intelligence Organisation (ASIO) założyła obszerne akta dotyczące jej działalności, zawierające pewne zniekształcenia[20].

Z zamiłowaniem uprawiała turystykę pieszą, kochała koty[1.10] i lubiła robótki na drutach[1.11].

Rodzina

Ruby Payne-Scott i William („Bill”) Holman Hall potajemnie pobrali się w 1944 roku. W tym czasie rząd federalny ustanowił zakaz zatrudniania mężatek (ang. marriage bar), zgodnie z którym zamężne kobiety nie mogły zajmować stałych stanowisk w służbie publicznej. Kontynuowała pracę dla CSIRO, będąc w tajnym związku małżeńskim, aż przepisy nowego CSIRO z 1949 roku postawiły kwestię jej małżeństwa. W następnym roku sposób, w jaki potraktowało ją CSIRO, doprowadził do ostrej wymiany pisemnej z sir Ianem Clunies Rossem (przewodniczącym CSIRO) na temat statusu zamężnych kobiet w miejscu pracy. W rezultacie Payne-Scott utraciła stałe stanowisko w CSIRO, choć jej pensję utrzymano na poziomie porównywalnym z wynagrodzeniem męskich współpracowników[21]. W 1951 roku – zaledwie kilka miesięcy przed narodzinami pierwszego dziecka – Payne-Scott zrezygnowała ze stanowiska z powodu braku dostępnego wówczas urlopu macierzyńskiego.

Odchodząc z CSIRO, gdy jej małżeństwo z Billem zostało już ujawnione, Payne-Scott przyjęła nazwisko męża i odtąd była znana jako Ruby Hall. Para miała dwoje dzieci: Petera Gavina Halla – matematyka zajmującego się statystyką teoretyczną i teorią prawdopodobieństwa – oraz Fionę Margaret Hall, artystkę, której karierę opisała Julie Ewington w wydanej w 2005 roku książce Fiona Hall[1].

Śmierć i dziedzictwo

Ruby Payne-Scott zmarła w Mortdale 25 maja 1981 roku, na trzy dni przed swoimi 69. urodzinami. Pod koniec życia cierpiała na chorobę Alzheimera[22]. W 2018 roku dziennik The New York Times opublikował spóźniony nekrolog poświęcony jej osobie, opisując, w jaki sposób jej praca pomogła położyć podwaliny pod nową dziedzinę nauki – radioastronomię[23].

W 2008 roku CSIRO doceniło wkład Payne-Scott w naukę i ustanowiło nagrodę imienia Payne-Scott (ang. Payne-Scott Award), przeznaczoną „dla badaczy powracających po przerwach w karierze związanych z życiem rodzinnym”[1.12].

Szkoła Danebank, w której uczyła po zakończeniu kariery radioastronomicznej, organizuje doroczny wykład imienia Ruby Payne-Scott (ang. Ruby Payne-Scott Lecture), „wygłaszany przez wybitne kobiety naukowczynie z różnych dziedzin”[1.13].

W 2017 roku Uniwersytet w Sydney ustanowił wyróżnienia profesorskie Payne-Scott (ang. Payne-Scott Professorial Distinctions), aby uhonorować wybitnych profesorów za wkład w rozwój uczelni we wszystkich obszarach przywództwa, nauczania i badań[24][25][26].

W 2021 roku Australijska Akademia Nauk ustanowiła Medal i Wykład imienia Ruby Payne-Scott dla Kobiet, by uhonorować australijskie pionierki nauki[3].

W 2025 roku Transport for NSW nadał promowi klasy Parramatta River nazwę Ruby Payne-Scott w ramach zestawu pięciu jednostek honorujących wybitnych naukowców i inżynierów z Sydney[27]. Jej imię nosi również maszyna drążąca tunele używana w Nowej Południowej Walii do drążenia tunelu Metro West[28].

Role zawodowe

  • Stypendystka naukowa, Cancer Research Committee, Uniwersytet w Sydney, 1932–1935[29]
  • Nauczycielka, St Peter's Woodlands Grammar School (dawniej Woodlands Church of England Grammar School), Glenelg (Adelaide), 1938–1939
  • Inżynier, AWA Ltd, 1939–1941
  • Dział Radiofizyki, CSIR (od 1949 roku CSIRO), 1941–1951
  • Zajęcia domowe, 1951–1963
  • Nauczycielka matematyki i przedmiotów ścisłych, Danebank Church of England School, Sydney, 1963–1974

Wybrane publikacje

  • „Relative intensity of spectral lines in indium and gallium”. Nature, 131 (1933), s. 365–366.
  • (z W.H. Love'em) „Tissue cultures exposed to the influence of a magnetic field”. Nature, 137 (1936), s. 277.
  • (z J.L. Pawseyem i L.L. McCreadym) „Radio-frequency energy from the sun”. Nature, 157 (1946), s. 158.
  • McCready, L.L., J.L. Pawsey, Ruby Payne-Scott, „Solar radiation at radio frequencies and its relation to sunspots”. Proceedings of the Royal Society of London. Series A, 190.1022 (1947), s. 357–375.
  • „The visibility of small echoes on radar PPI displays”. Proceedings of the Institute of Radio Engineers, 36 (1948), s. 180.
  • „Bursts of solar radiation at metre wavelengths”. Australian Journal of Scientific Research (A), 2 (1949), s. 214.
  • (z A.G. Little'em) „The positions and movement on the solar disk of sources of radiation at a frequency of 97 Mc/s. II. Noise Storms”. Australian Journal of Scientific Research (A), 4 (1951), s. 508.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 William Miller Goss, Richard X. McGee, Under the Radar: The First Woman in Radio Astronomy: Ruby Payne-Scott, Springer, 2010, ISBN 978-3-642-03140-3 (ang.).
    1. 1 2 s. 64
    2. 1 2 s. 171
    3. 1 2 s. 47
    4. ↑ s. 22
    5. ↑ s. 31
    6. ↑ s. 60
    7. ↑ s. 81
    8. ↑ s. 102
    9. ↑ s. 253
    10. ↑ s. 255
    11. ↑ s. 201
    12. ↑ s. 7
    13. ↑ s. 250
  2. Woodruff T. Sullivan III, Cosmic noise: a history of early radio astronomy, Cambridge University Press, 5 listopada 2009, ISBN 978-0-521-76524-4 (ang.).
    1. 1 2 s. 132
    2. 1 2 s. 127
    3. ↑ s. 130–131
  3. 1 2 Ruby Payne-Scott Medal and Lecture for Women in Science | Australian Academy of Science [online], www.science.org.au [dostęp 2024-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-15] (ang.).
  4. ↑ Index of Births, Registrar-General of New South Wales (ang.).
  5. ↑ Penrith Public School, „Nepean Times”, National Library of Australia, 1 października 1921, s. 3 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  6. ↑ Speech Day, „Nepean Times”, National Library of Australia, 26 kwietnia 1924, s. 3 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  7. ↑ Cleveland–Street Girls' High School, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 15 grudnia 1925, s. 15 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  8. ↑ Intermediate, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 19 stycznia 1926, s. 15 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  9. ↑ Distinguished Old Girls [online], Sydney Girls High School [dostęp 2011-03-26] [zarchiwizowane z adresu 2012-03-20] (ang.).
  10. ↑ Honours List, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 26 stycznia 1929, s. 10 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  11. ↑ University, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 24 grudnia 1929, s. 4 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  12. ↑ University, „The Sydney Morning Herald”, National Library of Australia, 23 grudnia 1930, s. 13 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  13. ↑ Sunspots Help Her to be the Family's Weather Bureau, „The Sunday Herald”, National Library of Australia, 24 sierpnia 1952, s. 23 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  14. ↑ David Gozzard, Great Australians – Ruby Payne-Scott [online], University of Western Australia, 27 maja 2016 [dostęp 2019-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-14] (ang.).
  15. ↑ A.L.P. Parley, „The Examiner”, National Library of Australia, 10 lipca 1936, s. 6 [dostęp 2014-01-01] (ang.).
  16. 1 2 W.M. Goss, Making Waves: The Story of Ruby Payne-Scott: Australian Pioneer Radio Astronomer, Springer Science & Business Media, 10 lipca 2013, ISBN 978-3-642-35752-7 [zarchiwizowane z adresu 2023-04-22] (ang.).
  17. ↑ Ruby Payne-Scott [1912–1981] [online], CSIROpedia, 13 stycznia 2015 [dostęp 2019-02-08] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-28] (ang.).
  18. ↑ J.L. Pawsey, R. Payne-Scott, L.L. McCready, Radio-Frequency Energy from the Sun, „Nature”, 157 (3980), 1946, s. 158–159, DOI: 10.1038/157158a0, PMID: 21015114, Bibcode: 1946Natur.157..158P (ang.).
  19. ↑ W.M. Goss, Making Waves: The Story of Ruby Payne-Scott, Springer, 2013, DOI: 10.1007/978-3-642-35752-7, ISBN 978-3-642-35751-0 (ang.).
  20. 1 2 The Secret Life of Miss Ruby Payne-Scott [online], National Archives of Australia [dostęp 2014-07-11] [zarchiwizowane z adresu 2014-07-14] (ang.).
  21. ↑ Dale DeBakcsy, Ruby Payne-Scott, The World's First Woman Radio Astronomer [online], Women You Should Know, 24 października 2018 [dostęp 2018-11-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-09] (ang.).
  22. ↑ Pauline Newman, Ruby Payne-Scott – Radio Astronomer [online], Radio National, The Science Show, 14 lutego 2004 [dostęp 2011-10-19] [zarchiwizowane z adresu 2008-03-06] (ang.).
  23. ↑ Rebecca Halleck, Overlooked No More: Ruby Payne-Scott, Who Explored Space With Radio Waves, „The New York Times”, 29 sierpnia 2018 [dostęp 2018-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-22] (ang.).
  24. ↑ 5 professors honoured for inaugural leadership award [online], University of Sydney [dostęp 2019-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-11] (ang.).
  25. ↑ Academics recognised for leadership, teaching and research impact [online], University of Sydney [dostęp 2019-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-11] (ang.).
  26. ↑ Payne-Scott distinctions for academic excellence announced [online], University of Sydney [dostęp 2019-09-09] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-12] (ang.).
  27. ↑ Fifth Aussie-made Parramatta River Class ferry begins passenger service in Sydney [online], Transport for NSW, 6 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-15] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-15] (ang.).
  28. ↑ Final mega TBM Ruby launches into action to finish Metro West tunnel under Sydney Harbour [online], Sydney Metro [dostęp 2026-02-03] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-15] (ang.).
  29. ↑ Personal, „Nepean Times”, National Library of Australia, 5 stycznia 1935, s. 4 [dostęp 2014-01-01] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.