Słodnik

Słodnik

Entomyzon cyanotis[1]
(Latham, 1801)
Słodnik zjadający bezkręgowca
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	miodojady
Rodzaj	Entomyzon[2] Swainson, 1825
Gatunek	słodnik
Synonimy
Gracula cyanotis Latham, 1801[3] Entomyzon albipennis Gould, 1841 Entomyza cyanotis harterti Laverock & Robinson, 1900[4] Entomyzon cyanotis apsleyi Mathews, 1912[4]
Podgatunki
E. c. albipennis Gould, 1841 E. c. griseigularis Oort, 1909 E. c. cyanotis (Latham, 1801)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
najmniejszej troski
Zasięg występowania
cyanotis      griseigularis      strefa przejściowa między cyanotis i griseigularis      albipennis

Słodnik^[6] (Entomyzon cyanotis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny miodojadów (Meliphagidae). Występuje w południowej części Nowej Gwinei oraz północnej i wschodniej Australii. Nie jest zagrożony.

Takson ten został po raz pierwszy opisany przez Johna Lathama w 1801 roku^[7][a]. Autor nadał mu nazwę Gracula cyanotis^[3][7]. Obecnie gatunek ten umieszczany jest w rodzaju Entomyzon, którego jest jedynym przedstawicielem^[6][8][9]. Wyróżnia się trzy podgatunki E. cyanotis^[3][8][9]:

• E. cyanotis albipennis Gould, 1841 – słodnik białoskrzydły^[6] – północno-zachodnia i północno-środkowa Australia
• E. cyanotis griseigularis Oort, 1909 – południowo-środkowa Nowa Gwinea i półwysep Jork (północno-wschodnia Australia)
• E. cyanotis cyanotis (Latham, 1801) – słodnik modrolicy^[6] – północno-wschodnia, wschodnia i południowo-wschodnia Australia.

Podgatunek albipennis jest przez niektórych autorów klasyfikowany jako osobny gatunek^[10]. Proponowany podgatunek apsleyi uznany za synonim albipennis^[3]. Podgatunek griseigularis poprzednio nazywany był harterti, ale holotyp tego ostatniego (pochodzący z Cooktown w stanie Queensland) okazał się formą przejściową między populacją z południa Nowej Gwinei i północnej Australii a podgatunkiem nominatywnym ze wschodniej Australii^[3].

Wygląd

Brak dymorfizmu płciowego. Ma średni, dość cienki, szary dziób z ciemnym zakończeniem. Wierzch głowy, kark, kantarek oraz obszar od gardła do piersi jest czarny (dobrze to widać na zdjęciu nr 4). Od wierzchu głowy kark oddziela biały pasek. Kończy się on na turkusowej plamie łysej skóry wokół oka. U młodych ten obszar jest żółty. Pomiędzy tą plamą a gardłem jest biało, tak jak pod karkiem i na brzuchu. Ogon ma barwę oliwkową, jak i skrzydło z czarnymi lotkami.

Wymiary

• długość ciała: 25–30 cm
• rozpiętość skrzydeł: 43 cm
• masa ciała: 113 g

Biotop

Bagna i namorzyny, obrzeża lasów, luźne zadrzewienia, a także sady, parki i ogrody.

Zachowanie

Mocny lot. Jest towarzyski i żyje w hałaśliwych grupach.

Głos

Świerkoty, miauczenie i głośne ki-ołt. Piosenka to ostre i piskliwe dźwięki.

Pożywienie

Głównie bezkręgowce, owoce oraz nektar. Rzadko małe jaszczurki.

Lęgi

Wyprowadza 1–3 lęgi. Gniazduje w luźnej kolonii. Gniazdo jest miseczką z kory, trawy i korzeni w rozwidleniu gałęzi drzewa. Składa 2 jaja wysiadywane 16–17 dni. W niewoli pisklęta potrafią latać po 23–24 dniach.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje słodnika za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale nie jest to ptak pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania^[5].

Od 2016 roku IUCN uznaje słodnika białoskrzydłego za osobny gatunek Entomyzon albipennis, zalicza go do kategorii najmniejszej troski. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako bardzo liczny. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny^[10].

• D. Chandler, D. Couzens, E. Dunn, J. Elphic, R. Hume i inni: Fakty o zwierzętach świata: Ptaki. MULTICO, 2008. ISBN 978-83-7073-583-8.

• Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).