Saccolomataceae

Saccolomataceae
Ilustracja
Saccoloma elegans
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

telomowe

Gromada

naczyniowe

Klasa

paprocie

Podklasa

paprotkowe

Rząd

paprotkowce

Rodzina

Saccolomataceae

Nazwa systematyczna
Saccolomataceae Doweld
Phytologia 90(3): 417. 2008[2]
Saccoloma brasiliense

Saccolomataceae – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Jest to takson monotypowy obejmujący jeden rodzaj Saccoloma z 18[2]–24[3] gatunkami. Są to paprocie naziemne, występujące na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej[4], przy czym brak przedstawicieli w kontynentalnej Afryce (jeden gatunek rośnie na Madagaskarze)[5][3]. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w tropikach Ameryki Środkowej i Południowej oraz na Nowej Gwinei[3].

Morfologia

Kłącze
Krótkie i pełzające do wyprostowanego i wówczas czasem nawet podobnego do pnia, jak u paproci drzewiastych[4][5]. Pokryte łuskami, czasem podzielonymi[5].
Liście
Pierzasto złożone, pojedynczo do wielokrotnie złożonych, nagie, bez włosków. Oś liścia na stronie doosiowej z bruzdą. Wiązki przewodzące kończą się wolno, nierozdzielone lub widlasto rozdzielając się i nie sięgając brzegu blaszki[5].
Zarodnie
Kupki zarodni na końcach pojedynczych żyłek. Zawijki kubeczkowate lub woreczkowate. Brzeg blaszki liści przy kupkach zarodni nie zmodyfikowany lub nieznacznie[5].

Systematyka

Zaliczane tu paprocie włączane były w randze podrodziny do rodziny denstediowatych Dennstaedtiaceae. W systemie Smitha i in. (2006) wyodrębnione jako rodzina w rzędzie paprotkowców (Polypodiales)[4]. Tę samą rangę zachowały w systemie PPG I (2016), przy czym odrębność tych paproci od pozostałych paprotkowców podkreślono zaliczając je do monotypowego podrzędu Saccolomatineae Hovenkamp, 2016[2]. Pozycja i ranga tych taksonów zachowana została w systemie Nitta i in. z 2022[6].

Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców[6]
paprotkowce


Saccolomataceae




Cystodiaceae




Lonchitidaceae



Lindsaeaceae







Pteridaceae – orliczkowate




Dennstaedtiaceae – denstediowate





Cystopteridaceae – paprotnicowate





Rhachidosoraceae




Diplaziopsidaceae




Aspleniaceae – zanokcicowate




Desmophlebiaceae



Hemidictyaceae








Thelypteridaceae – zachylnikowate




Woodsiaceae – rozrzutkowate





Onocleaceae – onokleowate



Blechnaceae – podrzeniowate




Athyriaceae – wietlicowate









Hypodematiaceae




Didymochlaenaceae




Dryopteridaceae – nerecznicowate




Lomariopsidaceae




Nephrolepidaceae – nefrolepisowate




Tectariaceae




Oleandraceae




Davalliaceae – dawaliowate



Polypodiaceae – paprotkowate














Podział rodziny[3][2]

rodzaj Saccoloma Kaulf., Berlin. Jahrb. Pharm. Verbundenen Wiss. 21: 51. 1820

  • Saccoloma acuminatum (Rosenst.) Christenh.
  • Saccoloma brasiliense (C.Presl) Mett.
  • Saccoloma campylurum (Kunze) Mett.
  • Saccoloma caudatum Copel.
  • Saccoloma chartaceum G.B.Nair
  • Saccoloma cicutarioides (Baker) Christenh.
  • Saccoloma domingense (Spr.) Prantl
  • Saccoloma elegans Kaulf.
  • Saccoloma ferulaceum (T.Moore) R.M.Tryon & A.F.Tryon
  • Saccoloma firmum (Kuhn) C.Chr.
  • Saccoloma galeottii (Fée) A.Rojas
  • Saccoloma henriettae (Baker) C.Chr.
  • Saccoloma inaequale (Kunze) Mett.
  • Saccoloma kingii (Bedd.) G.B.Nair
  • Saccoloma laxum R.C.Moran & B.Øllg.
  • Saccoloma membranaceum Mickel
  • Saccoloma moranii A.Rojas
  • Saccoloma nigrescens (Mett.) A.Rojas
  • Saccoloma quadripinnatum A.Rojas
  • Saccoloma samoense (Hovenkamp & T.T.Luong) Christenh.
  • Saccoloma squamosum R.C.Moran
  • Saccoloma sunduei A.Rojas
  • Saccoloma tenue (Brack.) Mett.
  • Saccoloma trichophyllum (Copel.) G.B.Nair

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 The Pteridophyte Phylogeny Group, A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI: 10.1111/jse.12229.
  3. 1 2 3 4 Saccoloma Kaulf.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-12-26].
  4. 1 2 3 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 K.U. Kramer: Dennstaedtiaceae. W: K.U. Kramer, P.S. Green (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. I. Pteridophytes and Gymnosperms. Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 1990, s. 82-83. ISBN 3-540-51794-4.
  6. 1 2 Nitta J.H., Schuettpelz E., Ramírez-Barahona S., Iwasaki W., An open and continuously updated fern tree of life, „Frontiers in Plant Science”, 13, 2022, DOI: 10.3389/fpls.2022.909768 [dostęp 2023-08-06].