Saccolomataceae
![]() Saccoloma elegans | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Klasa | |
| Podklasa | |
| Rząd | |
| Rodzina |
Saccolomataceae |
| Nazwa systematyczna | |
| Saccolomataceae Doweld Phytologia 90(3): 417. 2008[2] | |

Saccolomataceae – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Jest to takson monotypowy obejmujący jeden rodzaj Saccoloma z 18[2]–24[3] gatunkami. Są to paprocie naziemne, występujące na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej[4], przy czym brak przedstawicieli w kontynentalnej Afryce (jeden gatunek rośnie na Madagaskarze)[5][3]. Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w tropikach Ameryki Środkowej i Południowej oraz na Nowej Gwinei[3].
Morfologia
- Kłącze
- Krótkie i pełzające do wyprostowanego i wówczas czasem nawet podobnego do pnia, jak u paproci drzewiastych[4][5]. Pokryte łuskami, czasem podzielonymi[5].
- Liście
- Pierzasto złożone, pojedynczo do wielokrotnie złożonych, nagie, bez włosków. Oś liścia na stronie doosiowej z bruzdą. Wiązki przewodzące kończą się wolno, nierozdzielone lub widlasto rozdzielając się i nie sięgając brzegu blaszki[5].
- Zarodnie
- Kupki zarodni na końcach pojedynczych żyłek. Zawijki kubeczkowate lub woreczkowate. Brzeg blaszki liści przy kupkach zarodni nie zmodyfikowany lub nieznacznie[5].
Systematyka
Zaliczane tu paprocie włączane były w randze podrodziny do rodziny denstediowatych Dennstaedtiaceae. W systemie Smitha i in. (2006) wyodrębnione jako rodzina w rzędzie paprotkowców (Polypodiales)[4]. Tę samą rangę zachowały w systemie PPG I (2016), przy czym odrębność tych paproci od pozostałych paprotkowców podkreślono zaliczając je do monotypowego podrzędu Saccolomatineae Hovenkamp, 2016[2]. Pozycja i ranga tych taksonów zachowana została w systemie Nitta i in. z 2022[6].
- Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców[6]
| paprotkowce |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
rodzaj Saccoloma Kaulf., Berlin. Jahrb. Pharm. Verbundenen Wiss. 21: 51. 1820
- Saccoloma acuminatum (Rosenst.) Christenh.
- Saccoloma brasiliense (C.Presl) Mett.
- Saccoloma campylurum (Kunze) Mett.
- Saccoloma caudatum Copel.
- Saccoloma chartaceum G.B.Nair
- Saccoloma cicutarioides (Baker) Christenh.
- Saccoloma domingense (Spr.) Prantl
- Saccoloma elegans Kaulf.
- Saccoloma ferulaceum (T.Moore) R.M.Tryon & A.F.Tryon
- Saccoloma firmum (Kuhn) C.Chr.
- Saccoloma galeottii (Fée) A.Rojas
- Saccoloma henriettae (Baker) C.Chr.
- Saccoloma inaequale (Kunze) Mett.
- Saccoloma kingii (Bedd.) G.B.Nair
- Saccoloma laxum R.C.Moran & B.Øllg.
- Saccoloma membranaceum Mickel
- Saccoloma moranii A.Rojas
- Saccoloma nigrescens (Mett.) A.Rojas
- Saccoloma quadripinnatum A.Rojas
- Saccoloma samoense (Hovenkamp & T.T.Luong) Christenh.
- Saccoloma squamosum R.C.Moran
- Saccoloma sunduei A.Rojas
- Saccoloma tenue (Brack.) Mett.
- Saccoloma trichophyllum (Copel.) G.B.Nair
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 The Pteridophyte Phylogeny Group, A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI: 10.1111/jse.12229.
- 1 2 3 4 Saccoloma Kaulf.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-12-26].
- 1 2 3 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).
- 1 2 3 4 5 K.U. Kramer: Dennstaedtiaceae. W: K.U. Kramer, P.S. Green (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. I. Pteridophytes and Gymnosperms. Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 1990, s. 82-83. ISBN 3-540-51794-4.
- 1 2 Nitta J.H., Schuettpelz E., Ramírez-Barahona S., Iwasaki W., An open and continuously updated fern tree of life, „Frontiers in Plant Science”, 13, 2022, DOI: 10.3389/fpls.2022.909768 [dostęp 2023-08-06].
