Samaria (kraina)

Samaria
שֹׁמְרוֹן

Wzgórza nieopodal starożytnej Samarii
Zajmowane jednostki administracyjne	Izrael: Dystrykt Judei i Samarii Autonomia Palestyńska

Samaria (arab. ‏السَّامِرَة‎‎ As-Sāmira, hebr. ‏שֹׁמְרוֹן‎‎ Szomeron) – kraina historyczna w środkowym Izraelu i w Autonomii Palestyńskiej, położona między Galileą a Judeą^[1].

Według podziału administracyjnego Izraela część tych ziem należy do Dystryktu Judei i Samarii, jednak w większości te tereny należą do Państwa Palestyna.

Na północy Samaria graniczy z Doliną Jezreel, na wschodzie z rzeką Jordan, na południu z Judeą i na zachodzie z równiną Szaron.

Najwyższym punktem Samarii jest góra Gerizim (881 m n.p.m.). Jest to święta góra zarówno dla wyznawców judaizmu jak i Samarytan^[2].

Samaria (hebr. ‏שֹׁמְרוֹן‎‎, arab. السَّامِرَة, as-Samira), oznacza dosłownie „wieżę strażniczą”. Nazwa wywodzi się od tak nazywanego wzgórza, które Izraelski król Omri (876–869 p.n.e.) kupił za 2 talenty srebra i wybudował na nim miasto Samaria (Szomeron), które zostało stolicą Królestwa Izraela^[3]. Ruiny miasta Samaria (późniejszej Sebastii) znajdują się w muhafazie Nablusu, w pobliżu palestyńskiej wsi Sebastia.

W 732 p.n.e. królestwo Izraela zostało uzależnione, a w roku 722 p.n.e. zniszczone przez Asyrię, której wcześniej zmuszone było płacić wysokie daniny. Asyryjczycy uprowadzili Izraelitów, a na ich miejsce osiedlili ludność z Babilonii^[4].

Po upadku Asyrii w 609 p.n.e. rejon Samarii na kilka lat razem pozostałym Lewantem został opanowany przez wojska egipskie faraona Necho II, a następnie w 586 p.n.e. zajęty przez króla Babilonii, Nabuchodonozora II.

W 332 p.n.e. wojska macedońsko-greckie Aleksandra Macedońskiego podbiły Azję Mniejszą , w tym Samarię. Po jego śmierci Samaria znalazła się pod władzą Ptolemeuszy, a od 198 p.n.e. Seleucydów. W Samarii osiedlali się wówczas greccy żołnierze, którzy zakończyli służbę wojskową.

Podczas żydowskiego powstania Machabeuszy w 108 p.n.e. Żydzi zniszczyli miasto Samaria. W 30 p.n.e. król Herod I Wielki zmienił nazwę miasta na Sebastia (Augustus). Miasto było stopniowo odbudowywane.

W wyniku wojny izraelsko-arabskiej 1948 tereny starożytnej Samarii znalazły się pod kontrolą Jordanii. W 1967 w wyniku wojny sześciodniowej znalazły się pod okupacją izraelską^[5]. Część terenów utożsamianych ze starożytną Samarią leży w granicach powszechnie nazywanych Zachodnim Brzegiem Jordanu. W 1994 zawarto porozumienia z Oslo, w wyniku których Zachodni Brzeg wszedł w skład Autonomii Palestyńskiej^[6].

Izrael jest krytykowany za politykę osadniczą na terenach Zachodniego Brzegu^[7][8][9].